Για τρεισήμισι μήνες ο θάνατος «πολιορκούσε» τον γιο της. Σχεδόν 12 χρόνια μετά, η Θέμις Σπανού αφηγείται μέσα απ’ το «Εκατόν έντεκα μέρες στην Εντατική» όσα έζησε τότε μαζί με το παιδί της. Ωστόσο, νιώθει άβολα να φωτογραφηθεί και να δώσει συνέντευξη. «Έκανα ό,τι θα έκανε κάθε μάνα», μου λέει αμήχανα. Τελικά, πείθεται. Γιατί έχει βάλει έναν σημαντικό στόχο: Τα καθαρά έσοδα από το βιβλίο της, που μόλις κυκλοφόρησε, να δοθούν στην Οργάνωση Παραπληγικών Κύπρου.
Της Κωνσταντίνας Γεωργίου
7 Αυγούστου, 2004. Πέντε μέρες είχαν απομείνει για να απολυθεί ο Πέτρος από τον στρατό. Ετοιμαζόταν για σπουδές στην Αγγλία. Είχαμε βγάλει εισιτήρια, είχαμε κλείσει δωμάτια. Ξαφνικά, με πήραν τηλέφωνο για να μου πουν ότι ο γιος μου είχε εμπλακεί σε δυστύχημα και μεταφερόταν από τη Λεμεσό στο παλιό Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας. Ούτε που ήξερα πώς βρέθηκε στη Λεμεσό. Η συνέχεια δόθηκε στην Εντατική. Εκατόν έντεκα μέρες. 18 θάνατοι. Τόσους μέτρησα. Ανάμεσά τους και ο νεαρός που οδηγούσε το αυτοκίνητο στο οποίο επέβαινε ο γιος μου. Μετά από τρεισήμισι μήνες στην Εντατική, περάσαμε άλλους πέντε στο Μακάρειο Νοσοκομείο και ακολούθως φύγαμε για αποκατάσταση στη Γερμανία. Όλη μέρα έμενα μαζί με τον Πέτρο και στη συνέχεια αναλάμβανε ο πατέρας του. Όταν γυρνούσα στο δωμάτιο, γύρω στα μεσάνυχτα, δεν μπορούσα να κοιμηθώ από την υπερένταση. Κάπως έτσι, άρχισα να κρατώ σημειώσεις για όσα μου είχαν κάνει εντύπωση το διάστημα που βρισκόμασταν στην Εντατική. Για έναν ολόκληρο χρόνο δεν μπορούσα να μιλήσω σε κανέναν. Με έπιανε το παράπονο. Όταν επιστρέψαμε στην Κύπρο, φύλαξα το ημερολόγιό μου σ’ ένα συρτάρι και από τότε δεν το ξανάνοιξα. Μέχρι τον περασμένο Μάιο, που οι δυο εγχειρίσεις σπονδύλου στις οποίες είχα υποβληθεί σε διάστημα δυο μηνών, με κράτησαν στο σπίτι. Άρχισα να συντάσσω τις σημειώσεις μου και να βάζω τα γεγονότα σε χρονολογική σειρά. Παρόλο που όσα περάσαμε «παίζουν» κάθε βράδυ μπροστά στα μάτια μου σαν κινηματογραφική ταινία, ήταν επίπονο να τα διαβάζω μετά από τόσα χρόνια. Κάποια στιγμή, μια ξαδέλφη μου, φιλόλογος και δημοσιογράφος, με παρότρυνε να εκδώσω αυτό το βιβλίο, καθώς θεωρούσε πως μέσα από τη μαρτυρία βγαίνουν ορισμένα δυνατά μηνύματα.

Ανεβαίνοντας έναν Γολγοθά
Όταν επιστρέψαμε από τη Γερμανία στην Κύπρο, έπρεπε να προσαρμοστούμε στα νέα δεδομένα. Από εκεί που ο Πέτρος ήταν ποδοσφαιριστής κι έτρεχε όλη μέρα μες στα γήπεδα, δεν μπορούσε να κινηθεί. Είχαμε να αντιμετωπίσουμε διάφορα προβλήματα. Ουρολοιμώξεις, δυσρεφλεξία. Συμπτώματα που παρουσιάζουν συνήθως οι τετραπληγικοί. Παράλληλα, πέρασαν οκτώ χρόνια μέχρι να επουλωθεί μια πληγή του. Είχαμε, όμως, να αντιμετωπίσουμε και πρακτικά ζητήματα. Το σπίτι που νοικιάζαμε στη Λευκωσία είχε πολλά σκαλιά. Ο Πέτρος επέλεξε να μείνει στη Λεμεσό, όπου γεννήθηκε και μεγάλωσε μέχρι τα έξι του χρόνια. Έτσι, έκανα τη διαδρομή Λευκωσία-Λεμεσός-Λευκωσία σε καθημερινή βάση. Με τη βοήθεια δυο γυναικών-φροντιστών, άρχισε να γίνεται ανεξάρτητος. Κάθε Παρασκευή-Σάββατο-Κυριακή, όμως, ήμουν κοντά του για να βεβαιώνομαι για την ποιότητα της φροντίδας του. Όταν μετακόμισα σε ισόγειο σπίτι, ο Πέτρος περνούσε και πολλές μέρες μαζί μου στη Λευκωσία.
Νέος στόχος
Μετά τις εγχειρίσεις σπονδύλου στις οποίες υποβλήθηκα, είναι αδύνατο να σηκώσω βάρος. Ο φόβος για το τι θα απογίνει το παιδί μου, με οδήγησε στο να έρθω σε επαφή με τον πρόεδρο της Οργάνωσης Παραπληγικών Κύπρου, ο οποίος με πληροφόρησε για το αίτημά τους για μίσθωση Κυπρίων νοσηλευτών. Άτομα τα οποία θα εκπαιδευτούν για τη φροντίδα τετραπληγικών. Το βασικό πλεονέκτημα των Κυπρίων νοσηλευτών σε σχέση με τους αλλοδαπούς, είναι ότι θα αποφορτιστεί σε μεγάλο βαθμό η οικογένεια. Γιατί ένας Κύπριος νοσηλευτής θα είναι σε θέση να οδηγήσει, να πάει στο φαρμακείο και να πάρει τον τετραπληγικό στο νοσοκομείο εάν χρειαστεί. Επιπλέον, δεν θα χρειάζεται εμείς οι συγγενείς να τρέχουμε συνεχώς στις τράπεζες και στις Κοινωνικές Ασφαλίσεις, όπως τώρα. Γι’ αυτό αποφάσισα τα καθαρά έσοδα από το βιβλίο «Εκατόν έντεκα μέρες στην Εντατική» να δοθούν για τη δημιουργία αυτού του ειδικού ταμείου, για το οποίο χρειάζεται και η πολύτιμη συνεισφορά του κράτους. Είναι ένα όνειρο για όλα τα μέλη του Συνδέσμου, αλλά και για τις οικογένειές τους. Ώστε να έχουμε κι εμείς την πολυτέλεια να αρρωστήσουμε, χωρίς να ανησυχούμε ότι θα παραμεληθεί η φροντίδα των αγαπημένων μας.

Χτύπημα κάτω από τη μέση
Τα χρήματά της αποζημίωσης του Πέτρου, χάθηκαν. Ο διευθυντής του υποκαταστήματος της τότε Λαϊκής Τράπεζας, προσπαθούσε να με πείσει να τα επενδύσω σ’ ένα καταθετικό σχέδιο. Χαρακτηριστικά, του είχα πει ότι «αυτά τα χρήματα είναι ιερά». Επέμενε, όμως, πως θα ήταν κλειδωμένα για πέντε χρόνια, θα απέφεραν τόκους και όποτε τα χρειαζόμουν, θα μπορούσα να τα πάρω πίσω υπό τη μορφή δανείου. Εγώ εκείνο το δάνειο το χρειάστηκα, προτού ξεσπάσει το σκάνδαλο με τα αξιόγραφα. Μόλις μαθεύτηκε το κακό, έπαθα σοκ. Αρρώστησα. Αυτά τα χρήματα ήταν για το μέλλον του παιδιού μου. Αισθάνομαι αφόρητες τύψεις που έβαλα την υπογραφή μου. Από τότε έκανα μεγάλο αγώνα. Δεν μας ακούει, όμως, κανείς.
Η ζωή δεν σταματά
Τον νεαρό που οδηγούσε το αυτοκίνητο, τον συγχώρησα. Πέρασαν χρόνια, όμως, για να τα καταφέρω. Ο Πέτρος, νομίζω, τα κατάφερε νωρίτερα από μένα. Και οι δυο λυπηθήκαμε πολύ για το θάνατό του. Δεν σου κρύβω ότι αυτή η εμπειρία με άλλαξε. Έκλαιγα για έναν χρόνο μετά το δυστύχημα. Όταν αποφάσισα να επιστρέψω στη δουλειά μου, είπα: «φτάνει». Δεν θέλω να με λυπάται κανείς. Το ίδιο και ο Πέτρος. Όποιος πήγαινε να τον δει, τον έκανε να αισθάνεται άνετα με το χιούμορ του. Υπήρξαν αρκετές στιγμές που έχασα την πίστη μου. Συνάμα, όμως, έπιανα τον εαυτό μου να κάνει τάματα. Παρόλο που η κατάσταση του Πέτρου δεν σημείωσε βελτίωση με το πέρασμα των χρόνων, χαίρομαι που δεν έχασε το νόημα της ζωής. Το ποδόσφαιρο παραμένει η μεγάλη του αγάπη. Μάλιστα, έχει πάρει δίπλωμα προπονητικής, χάρη σ’ ένα σεμινάριο της UEFA, το οποίο διοργάνωσε η Σχολή Ποδοσφαίρου της ΚΟΠ. Η πρώτη του έξοδος ήταν στο γήπεδο, παρέα με τους πολύτιμους φίλους του!

*Το βιβλίο «Εκατόν έντεκα μέρες στην Εντατική» διατίθεται στα βιβλιοπωλεία Πάργα στη Λευκωσία (www.parga.com.cy) και στο βιβλιοπωλείο Μετρό στη Λεμεσό (25343752).

