Ο Γιώργος Παμπορίδης, ο «κύριος ΓΕΣΥ», ξεδιπλώνει τις πιο προσωπικές στιγμές της θητείας του αλλά και της προσωπικής του ζωής, με τον τρόπο που το κάνει πάντα: χωρίς μισόλογα. Πότε έκλαψε, πότε θύμωσε, πότε φοβήθηκε, πότε σκέφτηκε να παραιτηθεί και γιατί είναι πάντα τόσο θυμωμένος;
Από την Τώνια Σταυρινού
Άργησα. Καθώς ανοίγει το ασανσέρ, στον 8ο όροφο, με λούζει κρύος ιδρώτας. Είμαι σίγουρη ότι βρίσκει τις δικαιολογίες απωθητικές γι’ αυτό καταλήγω με μια κοφτή απολογία. Προτιμά να μου απαντήσει με ένα συνοφρυωμένο βλέμμα παρά να με ένα υποκριτικό «δεν πειράζει». Ευτυχώς δεν κρατάει για πολύ ώρα… Χαλαρώνει στην πολυθρόνα, απαντάει με ειλικρίνεια σε όλες τις ερωτήσεις, ανταποκρίνεται στο χιούμορ και μέσα σε μερικά λεπτά διακρίνω ήδη μια υποψία χαμόγελου στο πρόσωπό του. Δεν είναι από τους ανθρώπους που κάνουν χαρούλες ούτε και αναλώνεται ιδιαίτερα στο να χτίζει συμπάθειες. Είναι όμως άνθρωπος που δεν φοβάται τις αντιπάθειες κι αυτό αποδείχθηκε ως το υπέρτατο προσόν όταν έπρεπε να τα βάλει με το κατεστημένο που εμπόδιζε τη μεταρρύθμιση της υγείας.
Είστε θυμωμένος κύριε υπουργέ;
Ναι, πολύ. Σε αυτό το πόστο καταλαβαίνεις από πρώτο χέρι την αθλιότητα στην οποία περιέπεσε ο κυπριακός λαός από την αδράνεια και την αποτυχία του πολιτικού συστήματος να του παράσχει το αυτονόητο: υψηλή ποιότητα υπηρεσιών υγείας, δωρεάν. Ένα ανθρώπινο δικαίωμα έχουν αναγκάσει τον κόσμο να το ζητιανεύει. Κατάντησαν έναν αξιοπρεπή λαό, επαίτη. Γι’ αυτό είμαι θυμωμένος. Για την ακρίβεια είμαι πάρα πολύ θυμωμένος.
Ανησυχούμε ότι μετά από σας θα ακολουθήσει ξανά το χάος. Μήπως βιαστήκαμε να πανηγυρίσουμε για το ΓΕΣΥ;
Σας διαβεβαιώνω ότι δεν μπορεί κανείς να ανατρέψει αυτό που ξεκίνησε. Έχει στηθεί στις σωστές βάσεις και η πορεία του είναι μη αναστρέψιμη. Ακόμη και αν κάποια μελλοντική κυβέρνηση επιχειρήσει να ανατρέψει την ψήφο της βουλής και να αναζητήσει νέες πλειοψηφίες, θα φάει τα μούτρα της.
Αισθάνεστε ότι υπάρχει κάτι που δεν έχετε πετύχει;
Βέβαια, βρίσκονται σε εξέλιξη άλλα τέσσερα θεμελιώδη νομοσχέδια της μεταρρύθμισης τα οποία ελπίζω ότι θα εγκριθούν από τη Βουλή. Είναι το νομοσχέδιο της ιατρικής κάνναβης, η ηλεκτρονική υγεία, οι πανεπιστημιακές κλινικές και ο εθνικός οργανισμός φαρμάκων. Αυτά συμπληρώνουν όλη την εικόνα της μεταρρύθμισης. Η αυτονόμηση ήταν το 90% αλλά κι αυτό το 10% που απέμεινε πρέπει να τελειώσει.
Τι θα κάνετε όταν λήξει η θητεία σας;
Θα επιστρέψω στο γραφείο μου.
Αυτό που πετύχατε σας εξασφαλίζει στο πιάτο μια λαμπρή πολιτική καριέρα… Θα την αρνηθείτε;
Πάντοτε ήμουνα πολιτικό ον. Από 12 χρονών, όταν εντάχθηκα στη ΝΕΔΗΣΥ, μέχρι και σήμερα, ουδέποτε έπαψα να είμαι πολιτικοποιημένος και έντονα μάλιστα. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι πρέπει να βρίσκομαι σε θέση εξουσίας.
Πώς σας άλλαξε αυτή η θητεία;
Αυτό που μου άφησε τραύματα είναι η καθημερινή έκθεση σε ανθρώπινες ιστορίες. Αυτό είναι ένας σταυρός που είμαι σίγουρος ότι χρειάστηκε να κουβαλήσουν όλοι οι προκάτοχοι μου. Σε στιγματίζουν ανεξίτηλα.
Ποια ήταν η πιο δύσκολη σας μέρα ως υπουργός;
Υπήρχαν νύκτες, επί σειρά ημερών, που δεν μπορούσα να κοιμηθώ εξαιτίας περιστατικών που είδα. Αν εστιάσω στα πολιτικά, έφτασα δύο φορές κοντά σε παραίτηση εξαιτίας του ότι δεν μπορούσα να πείσω για την ορθότητα των θέσεων μου. Και αυτές ήταν οι πιο δύσκολες πολιτικές στιγμές.
Δεν μπήκατε σ’ αυτή τη θέση για τα λεφτά, δεν μπήκατε για να χτίστε πολιτική καριέρα, ποιο ήταν τότε το κίνητρο;
Το ίδιο το project. Για μένα δεν θα είχε κανένα άλλο νόημα να μπω σε ένα υπουργικό πόστο. Μπήκα για τη μεταρρύθμιση. Και αυτός είναι και ο λόγος που φεύγω. Έκλεισε το κεφάλαιο των μεταρρυθμίσεων, τώρα ανοίγει αυτό της υλοποίησης που μπορεί να το αναλάβει οποιοσδήποτε άλλος.
Δεν θα θέλατε να επιβλέψετε την εφαρμογή του; Να το δείτε να γίνεται πράξη;
Όχι. Υπάρχουν άλλοι που είναι καταλληλότεροι από μένα για αυτό.
Τι λένε οι συνεργάτες σας πίσω από την πλάτη σας;
Θα πρέπει να τους ρωτήσετε. Αλλά νομίζω όχι και πολύ κολακευτικά πράγματα… Το γεγονός ότι είμαι αυστηρός και κάποιες φορές επικριτικός, ξέρω ότι μπορεί να με κάνει δυσάρεστο.
Γενικά είστε αγαπητός, θα έλεγα…
Να σας πω την αλήθεια, οι άνθρωποι που με ξέρουν πραγματικά είναι λίγοι. Και νομίζω ότι αυτοί μου συγχωρούν τα ελαττώματα, αντισταθμίζοντας τα ίσως με κάποιες αρετές.
Ποιο θεωρείτε το μεγαλύτερο σας ελάττωμα;
Είμαι πολύ αυστηρός με τους ανθρώπους. Όσο καλύτερος είναι ένας συνεργάτης μου, τόσο μεγαλύτερες απαιτήσεις έχω απ’ αυτήν ή απ’ αυτόν. Κι όταν δεν βγαίνει το αποτέλεσμα που θέλω, μπορεί να γίνω επικριτικός. Βέβαια, πρέπει να πω ότι είμαι πολύ αυστηρός και με τον εαυτό μου.
Δέχεστε την κριτική;
Βεβαίως. Αν κάποιος αισθάνεται αλάνθαστος τότε δεν έχει τίποτα να δώσει σ’ αυτή τη ζωή. Ο μοναδικός τρόπος να βελτιώνεσαι και να πηγαίνεις μπροστά είναι να ξέρεις να ακούς.
Είστε πεισματάρης;
Ναι, είμαι. Όταν είμαι πεπεισμένος για την ορθότητα μίας προσπάθειας είμαι πολύ πεισματάρης και επίμονος, δεν σταματώ μέχρι να πετύχω τον στόχο.
Αυτό εξαντλείται στη δουλειά σας και στη δημόσια ζωή σας ή είστε και στην ιδιωτική σφαίρα;
Είμαι γενικότερα ξεροκέφαλος. Και συχνά χρειάζομαι νουθεσίες από τους ανθρώπους που με αγαπούν για να αντιλαμβάνομαι τα λάθη μου.
Πώς μεγαλώσατε;
Ο πατέρας μου ήτανε γιατρός και η μητέρα μου μαία. Μεγαλώσαμε ουσιαστικά μέσα στην κλινική γιατί το σπίτι μας βρισκόταν ακριβώς από πάνω της. Είμαστε παιδιά της γενιάς του πολέμου. Ήμουνα έξι χρονών όταν έγινε η εισβολή και η αδερφή μου εφτά. Αντιλαμβάνεστε ότι τα παιδικά μας χρόνια ήταν στιγματισμένα από τα γεγονότα. Η κλινική του πατέρα μου ήτανε γεμάτη τραυματίες, κάποιοι συμμαθητές μας στο δημοτικό του Αγίου Αντωνίου είχαν αγνοούμενους στην οικογένεια τους, υπήρχαν σκηνές με πρόσφυγες μέσα στην αυλή του σχολείου μας. Η σκιά του πολέμου ήταν εκεί σε όλη την παιδική μας ηλικία. Ένιωθες ενοχές να χαίρεσαι.
Πώς σας διαμόρφωσε αυτό;
Με έμαθε ότι τίποτα δεν είναι δεδομένο σ’ αυτή τη ζωή. Κάτι που λείπει δυστυχώς από τα δικά μας παιδιά. Ίσως ακούγομαι όπως ακούγονταν σε μας οι παππούδες μας, αλλά η αλήθεια είναι αυτή. Τα παιδιά μας νομίζουν ότι όλα είναι δεδομένα. Πρέπει όμως να πω ότι υπό τις περιστάσεις είχαμε μια εύκολη ζωή, δεν στερηθήκαμε.
Φοιτήσατε στην Αγγλική Σχολή. Υπήρξατε σπασικλάκι;
Καμία σχέση. Ήμουνα πολύ κακός μαθητής, ένας από τους χειρότερους της τάξης. Επέστρεφα από το σχολείο, πετούσα τη τσάντα και πήγαινα στο ΑΠΟΕΛ. Ήμουνα ποδοσφαιριστής στα δεύτερα, μέχρι τα 18 που πήγα στρατό. Τα απογεύματα ποδόσφαιρο και τα βράδια στη ΝΕΔΗΣΥ, από 12 χρονών. Ήμουνα και πρόεδρος του μαθητικού συμβουλίου της οργάνωσης σε κάποια φάση. Τα μαθήματα δεν με ενδιέφεραν ποσώς. Ό,τι αφήνεις πίσω, όμως, το πληρώνεις με τόκο. Έριξα απίστευτο διάβασμα στο πανεπιστήμιο.
Έχετε τρεις γιους. Τι άντρες θέλετε να γίνουν;
Ευτυχισμένοι. Θέλω να είναι ευτυχισμένοι, με όποιον τρόπο αυτό είναι δυνατό. Θέλω να είναι ψαγμένοι και να είναι πραγματικά χαρούμενοι με τις επιλογές τους. Να μην σταματήσουν την αναζήτηση μέχρι να το βρουν.
Τι σημαίνει για σας καλός πατέρας;
Καλός είναι ο πατέρας που βρίσκεται κοντά στα παιδιά του όταν τον θέλουν. Κι επειδή δεν έχουν την φυσική μου παρουσία συνέχεια κοντά τους κατακλύζομαι από ενοχές και προσπαθώ να αναπληρώσω όταν είμαι κοντά τους. Κάποτε το κάνω με τους σωστούς τρόπους και κάποτε με όλους τους λανθασμένους. Το μόνο ευτύχημα στην οικογένειά μας, είναι ότι η γυναίκα μου αποφάσισε να αφοσιωθεί στην οικογένεια και αυτό κρατάει τις ισορροπίες και τον έλεγχο.
Είχατε συμφωνήσει τους ρόλους, εξ αρχής;
Καμία σχέση. Δεν είχαμε καν σχέδια να κάνουμε παιδιά. Ήμασταν δυο καριερίστες που μπήκαμε σε ένα γάμο χωρίς στόχο να κάνουμε παιδιά. Για μας ήταν τελείως ξένο αυτό το πράγμα που ζούμε σήμερα. Ήταν εκτός πραγματικότητας. Γι’ αυτό, όταν ήρθε, το δεχθήκαμε με μεγάλη χαρά γιατί ήταν πλέον μια συνειδητή απόφαση να αλλάξουμε τη ζωή μας. Κι έγινε πολύ πιο ουσιαστική η ζωή μας με την απόκτηση οικογένειας. Αντιλαμβάνεστε όμως, ότι τα πρώτα μωρά που ήτανε δίδυμα έφεραν τα πάνω κάτω. Και η Γαλάτεια αποφάσισε εντελώς συνειδητά να αφήσει τη δουλειά και να αφοσιωθεί στα μωρά.
Αυτό ακούγεται πολύ παραδοσιακό. Αλλά ξέροντας τη Γαλάτεια, τη σύζυγο σας, κάθε άλλο παρά παραδοσιακή είναι.
Είναι οτιδήποτε εκτός από παραδοσιακή. Καταρχάς εργάζεται από το σπίτι και δουλεύει αρκετά σκληρά. Τότε ήτανε σε μια φάση που ήθελε να γυρίσει σελίδα επαγγελματικά, να φύγει από τα περιοδικά και να δημιουργήσει κάτι άλλο. Για μένα εκείνη η συγκυρία ήταν εντελώς διαφορετική. Έπρεπε να δουλεύω πολύ. Έτσι μοιραία κατανεμήθηκαν οι ρόλοι με αυτόν τον πολύ παραδοσιακό τρόπο που είπατε κι εσείς.
Υπήρξε η art director των περιοδικών του «Φιλελεύθερου» για πολλά χρόνια. Αυτή έστησε το περιοδικό Omikron.
Ναι, το γνωρίζετε καλύτερα από μένα. Η Γαλάτεια είναι τελειομανής και αφοσιώνεται στα πράγματα που κάνει. Με τον ίδιο τρόπο μεγαλώνει και τα παιδιά μας. Έχει μια έμφυτη ηρεμία και υπομονή. Στωικότητα θα έλεγα. Αντιλαμβάνεστε τι σημαίνει να έχεις δυο δεκάχρονους δίδυμους και έναν εφτάχρονο. Μπορεί εύκολα κανείς να βρεθεί στα όρια της τρέλας. Αλλά η Γαλάτεια με ένα μαγικό τρόπο μπορεί και το ελέγχει. Εγώ δεν μπορώ, τα χάνω κι αν δεν είναι εκεί η Γαλάτεια δεν ξέρω πώς να το χειριστώ. Χάνομαι.
Η σύζυγος σας μαγειρεύει. Έχει εκδώσει ένα βιβλίο μαγειρικής και φέτος ξεκινάει μία εκπομπή μαγειρικής. Φτιάχνει επίσης εξωπραγματικές τούρτες.
Ναι, η αλήθεια είναι ότι τρώμε καλά. Με τη σύζυγο μου έχουμε ταξιδέψει πάρα πολύ και κάθε φορά επιλέγουμε έναν προορισμό με βασικό κριτήριο το φαγητό και τις γευστικές εμπειρίες που μπορεί να μας δώσει.
Σαν τι εμπειρίες; Εστιατόρια με αστέρια Michelin, για παράδειγμα;
Ναι, έχουμε πάει σε αρκετά βραβευμένα εστιατόρια αλλά και σε μικρά κι ασήμαντα ταβερνάκια με απλό κι εξαιρετικό φαγητό.
Ποιο είναι το αγαπημένο σας από τα διάσημα εστιατόρια;
Ένα από τα εστιατόρια που λατρέψαμε ήταν το L’ Atelier de Joel Robuchon στο Παρίσι. Και το εστιατόριο του Gordon Ramsey στο Λονδίνο. Αλλά τα πιο ενδιαφέροντα ήταν αυτά στους πίσω δρόμους, όπως για παράδειγμα ένα μαγειρείο στην Τοσκάνη, στη Φλωρεντία, το οποίο έχει έξι τραπέζια και ένα μικρό άσημο ταβερνάκι στην Πάρο. Είναι τα αγαπημένα μας.
Τι κρατάει μια σχέση ζωντανή; Πώς τροφοδοτείται ο έρωτας;
Λένε ότι ο έρωτας φθίνει μετά από τα πρώτα χρόνια. Εγώ διαφωνώ. Περνάει σε ένα πιο ουσιαστικό στάδιο, χάνει τον εφήμερο χαρακτήρα του, αλλά δεν φεύγει αν υπάρχει αγάπη. Και εναπόκειται στο ζευγάρι να παραμένουν ερωτευμένοι. Ο τρόπος είναι οι αποδράσεις. Ειδικά σε ένα κλειστοφοβικό περιβάλλον όπως είναι η κυπριακή κοινωνία, είναι σημαντικό να μπορεί να ξεφεύγεις και να έχεις ιδιωτικό χρόνο έξω από την καθημερινότητα και να είσαι ο εαυτός σου, χωρίς τα πρέπει και τις νόρμες της κοινωνίας.
Καταφέρνετε λοιπόν τις αποδράσεις;
Ναι είναι μέσα στο πρόγραμμα, αν και συνήθως πια πηγαίνουμε όλοι μαζί. Δεν είχαμε την ευτυχία να αποκτήσουμε παιδιά σε νεαρή ηλικία για να έχουμε κοντά τους γονείς μας, έτσι χάσαμε την πολυτέλεια να μπορούμε να αφήσουμε τα παιδιά και να φύγουμε. Έτσι έρχονται μαζί μας. Και πρέπει να σας πω ότι αυτό όχι μόνο δεν μειώνει τη σημασία της απόδρασης αλλά εντείνουν τη χαρά και τη διασκέδαση.
Ο καθένας μόνος του; Φεύγετε;
Θεωρώ πολύ σημαντικό σ’ ένα ζευγάρι να έχει ο καθένας τον προσωπικό του χρόνο. Εγώ έχω μια παρέα φίλους από την εποχή του σχολείου και είμαστε ιδιαίτερα συνδεδεμένοι. Οι πλείστοι έχουμε μοτοσικλέτες και διοργανώνουμε συχνές εξορμήσεις σε όλη την Κύπρο.
Τι μηχανή έχετε;
Μία Ducati Scrambler, μοντέλο του 1962 που επανακυκλοφόρησε σήμερα.
Ποια ήταν η τελευταία σας εκδρομή;
Πριν από δέκα μέρες πήγαμε μια μεγάλη εκδρομή με τις μηχανές. Διανυκτερεύσαμε στον Πύργο και την επομένη περάσαμε από τον Πωμό, Σταυρό της Ψώκας και όλη αυτή την πανέμορφη διαδρομή. Ήταν ένα υπέροχο 24ωρο.
Ποιο κανόνα θα θέλατε, ιδανικά να ακολουθούν όλοι οι άνθρωποι;
Νομίζω ότι καλό θα ήταν να ασχολούμαστε περισσότερο με τον εαυτό μας, παρά με το τι κάνουν οι άλλοι. Δεν θα το έθετα σαν κανόνα. Είναι περισσότερο μια ευχή μου για τον κόσμο. Να σταματήσουμε να κατακρίνουμε τους άλλους. Και η χαιρεκακία., με ενοχλεί πολύ. Δυστυχώς στην Κύπρο την συναντάς πολύ συχνά.
Ποια είναι μια πολυτέλεια που δεν μπορείτε να στερηθείτε;
Τα ταξίδια. Ανέκαθεν, όσα λεφτά καταφέρναμε να βάλουμε στην άκρη με τη Γαλάτεια, τα χαλάγαμε στα ταξίδια.
Ποια είναι μεγαλύτερη σας δύναμη; Το μυστικό σας όπλο;
Η Γαλάτεια. Είναι το λιμάνι μου. Από κάθε άποψη. Είναι ο άνθρωπος μπροστά από τον οποίο μπορώ να σταθώ εντελώς «γυμνός» και ειλικρινής χωρίς να ντρέπομαι ή να φοβούμαι. Δεν φοράω καμία πανοπλία μπροστά της, δεν χρειάζεται να προτάξω καμία άμυνα. Είναι η μεγαλύτερη τύχη που είχα στη ζωή μου. Το ξέρω και το συνειδητοποιώ κάθε στιγμή.
