Ένα κορίτσι με κινητικές δυσκολίες ορμάει στη σκηνή του Κουρίου, αρπάζει το μικρόφωνο από το χέρι της Άλκηστις Πρωτοψάλτη και με μια εκρηκτική φωνή τραγουδάει το «Χειροκρότημα». Το βίντεο γίνεται viral κι όλοι διερωτούνται ποιο είναι αυτό το παιδί. Το «Down Town» συνάντησε τη Νεφέλη Αντωνίου, ένα κορίτσι με νοητικά και κινητικά προβλήματα συνεπεία εγκεφαλικής βλάβης, που παρουσιάζει μια σπάνια ιδιαιτερότητα: ενώ δεν μπορεί να μιλήσει παρά με σύντομες φράσεις και λέξεις, μπορεί να τραγουδήσει απ’ έξω χιλιάδες τραγούδια. Η μητέρα της Κατερίνα αφηγείται τη συγκλονιστική ιστορία της.
Από την Τώνια Σταυρινού
«Φτάσαμε στο Κούριο χωρίς εισιτήρια, με την ελπίδα να υπάρχουν ακόμη στην είσοδο. Καθίσαμε χαμηλά, πολύ κοντά στη σκηνή. Από τη στιγμή που μπήκαμε, η Νεφέλη μού έλεγε συνέχεια “θέλω να τραγουδήσω” κι εγώ προσπαθούσα να την κρατήσω μέχρι το τέλος, λέγοντάς της, “μετά αγάπη μου, μετά”. Κατά τη διάρκεια της συναυλίας τραγουδούσε συνεχώς εφόσον ήξερε όλα τα τραγούδια της πολύ καλά. Στο τέλος της συναυλίας, όταν μου είπε για εκατοστή φορά “θέλω να τραγουδήσω” της απάντησα “μόλις τελειώσει θα πάμε στα παρασκήνια να τη δούμε και θα τραγουδήσετε μαζί”. Μόλις άκουσε “θα τραγουδήσετε μαζί”, τη βλέπω να σηκώνεται και να βουτάει στη σκηνή. Η Άλκηστις την αγκάλιασε την φίλησε και την πήρε από το χέρι και την έβαλε να καθίσει δίπλα από το πιάνο και η ορχήστρα άρχισε να παίζει το “Χειροκρότημα”. Η Νεφέλη την αιφνιδίασε παίρνοντας της το μικρόφωνο και αρχίζοντας να το λέει στη θέση της. Δεν την άφησε να πει ούτε στίχο». Αυτά τα είδαμε όλοι στο βίντεο από τη συναυλία που δόθηκε για τη στήριξη του ιδρύματος «Σοφία για τα Παιδιά», αλλά εκείνο που δεν γνωρίζαμε είναι η συγκλονιστική ιστορία ενός παιδιού που τραγουδάει υπέροχα και ας επικοινωνεί ελάχιστα.
Η Νεφέλη ήταν ένα φυσιολογικό παιδί, το δεύτερο της οικογένειας, με ένα εκπληκτικό ταλέντο στη μουσική, τον χορό και το θέατρο. «Ξεχώριζε», θυμάται η μητέρα της. «Από το νηπιαγωγείο ήθελε να βρίσκεται στη σκηνή και θυμάμαι σε κάποιες σχολικές γιορτές την τραβούσαμε για να κατέβει όταν τελείωνε η παράσταση». Στην τελική γιορτή του νηπιαγωγείου πριν ΑΠΌ το καλοκαίρι, ήταν σχεδόν 4 χρονών, εμφάνισε κάποια παράξενα συμπτώματα. «Άρχισε να κλαίει υστερικά, να μην μπορεί να ηρεμήσει και μετά ξαφνικά έπεσε σε λήθαργο. Στην αρχή νομίσαμε πως ήταν κουρασμένη. Όταν πέρασε άλλη μια μέρα χωρίς να μπορεί να ανοίξει τα μάτια της τρέξαμε στον παιδίατρο. Το εγκεφαλογράφημα και μετά το MRI έδειξαν έναν τεράστιο όγκο στον εγκέφαλο. Την επομένη μας έστειλαν στην Αγγλία για εγχείρηση. Μέσα σε τρεις μέρες ανατράπηκε όλη η ζωή μας». Το παιδί συνήλθε εντελώς και επέστρεψε στο σπίτι μετά από τρεις μήνες. Δυο χρονιά μετά επανήλθε, πήγε στο δημοτικό και συνέχισε τη ζωή της, με μουσική, θέατρο, χορό και ζωγραφική. «Τότε, εγώ είχα μουσική σχολή και η Νεφέλη που έκανε μαθήματα φωνητικής φαινόταν ότι θα είχε εξέλιξη. Άρχισαν να τη ζητούν για διάφορες μουσικές εκδηλώσεις. Εφτά χρονών ήταν στη σκηνή κανονικά και τραγουδούσε με επαγγελματίες». Μέχρι που έγινε 9 χρονών. Ο όγκος εμφανίστηκε ξανά σε άλλο σημείο του εγκεφάλου. «Μικρότερος αυτή τη φορά, λιγότερο επικίνδυνος, όπως μας είχαν πει και χειρουργήσιμος. Ξανά στην Αγγλία, ξανά εγχείρηση, όλα μια χαρά, μέχρι που κόλλησε ένα μικρόβιο του νοσοκομείου, έπεσε σε σπασμούς και μετά από σοβαρό ιατρικό σφάλμα -μεγάλη καθυστέρηση να της παράσχουν τη σωστή βοήθεια- έπαθε σοβαρό εγκεφαλικό επεισόδιο και έπεσε σε κώμα.
ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ
«Όσο βρισκόταν σε κώμα της έβαζα να ακούει τα αγαπημένα της τραγούδια. Της είχα αγοράσει όμως και δύο καινούρια cd που μόλις είχαν κυκλοφορήσει, ένα της Πρωτοψάλτη και ένα του Φραγκούλη. Όταν συνήλθε είχε υποστεί σοβαρή εγκεφαλική βλάβη και δεν μπορούσε πια να πει ούτε λέξη. Μέσα στην απόγνωση μου, όμως, την άκουσα έκπληκτη να μουρμουρίζει όλα τα τραγούδια των δύο cd που της είχα αγοράσει τα οποία άκουγε ενόσω βρισκόταν σε κώμα. Είχε αποστηθίσει την κάθε νότα. Εκεί κατάλαβα ότι το κομμάτι της μουσικής ήταν απείραχτο. Έχοντας βρεθεί σε ένα ογκολογικό συνέδριο, με προσέγγισαν κάποιοι γιατροί οι οποίοι μου είπαν ότι το φαινόμενο να τραγουδάει εκατοντάδες, αν όχι χιλιάδες, τραγούδια απ’ έξω, αλλά να μην μπορεί να μιλήσει φυσιολογικά, πρέπει να μελετηθεί από κάποιο εξειδικευμένο κέντρο. Έχει κάποιου είδους φωτογραφική μνήμη ως προς τη μουσική μόνο. Δεν έχουμε ιδέα πώς γίνεται αυτό. Ίσως η μελέτη της περίπτωσής της βοηθήσει την ίδια να βελτιωθεί αλλά και άλλα παιδιά με δυσκολίες στην ομιλία.
Το κομμάτι της μουσικής ήταν το μόνο που έμεινε άθικτο. Η εγκεφαλική βλάβη ήταν τόσο σοβαρή που δεν αναγνώριζε τίποτα πια. Έπρεπε να μάθει από την αρχή τι είναι το ποτήρι, τι είναι το πιάτο, πως λέγεται το κάθε αντικείμενο. Περπάτησε μετά από φυσιοθεραπεία, αλλά το χέρι της δεν επανήλθε ποτέ. Έμαθε να επικοινωνεί με κάποιες λέξεις και πλέον με κάποιες μικρές προτάσεις. Το πιο δύσκολο κομμάτι για μένα όταν συνέβησαν όλα αυτά ήταν να αποδεχθώ την πραγματικότητα. Πίστευα ότι με τον καιρό θα επανέλθει. Δύσκολα σταματάς να ελπίζεις. Κάτι τέτοιο αλλάζει τη ζωή όλης της οικογένειας. Αυτός που επηρεάστηκε ίσως περισσότερο ήταν ο γιος μου. Ήτανε 10,5 χρονών όταν την είδε για πρώτη φορά σε κώμα. Ρωτούσε συνεχώς «γιατί». Τα δικά του προβλήματα και οι δικές του ανάγκες μπήκαν σε δεύτερη μοίρα». Ο πατέρας εγκατέλειψε την οικογένεια και δεν είχε επαφή με τα παιδιά του. Το κενό αναπλήρωσαν και με το παραπάνω η γιαγιά και ο παππούς αλλά και η ευρύτερη οικογένεια. «Δεν είναι κάτι που μπορείς να πεις “θα περάσει”. Δεν περνάει. Είναι κάτι με το οποίο θα ζούμε για πάντα. Μόνιμη σκέψη και ανησυχία μου είναι τι θα γίνει η Νεφέλη όταν δεν θα είμαι πια στη ζωή ή όταν δεν θα μπορώ να τη φροντίσω. Δεν θα ήθελα να την αναλάβει ο γιος μου. Θέλω να ζήσει τη δική του ζωή. Όλοι οι γονείς που έχουμε παιδιά με αναπηρίες, με ειδικές ανάγκες, με διάφορες δυσκολίες, κοιμόμαστε και ξυπνάμε με την έγνοια ότι θα καταλήξουν σε ένα γηροκομείο, ή και χειρότερα, γιατί δεν υπάρχουν καθόλου δομές που μπορούν να τα φιλοξενήσουν. Είναι εδώ που αναμένεις από το κράτος πρόνοιας να έρθει αρωγός. Να κάνει, δηλαδή, τα αυτονόητα».
ΤΟ «ΧΑΡΙΣΜΑ» ΚΑΙ Η ΜΠΑΝΤΑ
«Παλέψαμε πολλά χρόνια μέχρι να φτάσει η Νεφέλη να τραγουδάει ολόκληρο τραγούδι. Μάθαινε να αρθρώνει λέξεις, μετά στίχους και μετά ολόκληρα ρεφρέν». Όταν έγινε 13 χρονών, η μητέρα της προσέγγισε τον συνθέτη Σταύρο Σιδερά και του έβαλε τη Νεφέλη να τραγουδήσει. Η συγκίνηση ήταν τεράστια. «Του ζήτησα να της γράψει ένα τραγούδι. Ήθελα με αυτό να δώσουμε κουράγιο σε άλλα παιδιά, ώστε να δείξουμε τι θαύμα μπορεί να επιτελέσει η μουσική. Το ένα τραγούδι έγινε έξι και κυκλοφόρησαν σε cd πριν από δύο χρόνια». Μετά απ’ αυτό γεννήθηκε η ιδέα για τη δημιουργία του Συνδέσμου «ΧΑΡΙΣΜΑ», ο οποίος προσφέρει μια πλατφόρμα έκφρασης στη μουσική, τον χορό, το θέατρο και τη ζωγραφική, σε άτομα με όλων των ειδών τις δυσκολίες και ιδιαιτερότητες. «Όταν ξεκινήσαμε πέρσι είχαμε γύρω στα 15 παιδιά στη Λάρνακα και άλλα τόσα στη Λευκωσία. Η μικρότερη συμμετέχουσα είναι έξι χρονών και η μεγαλύτερη είναι 45. Έχουμε άτομα με εγκεφαλική παράλυση, αυτισμό, σύνδρομο Down, τύφλωση, παραπληγικά και άλλων ειδών αναπηρίες. Φέτος, θα λειτουργήσουν για πρώτη χρονιά και οι στέγες σε Λεμεσό και Σωτήρα για Επαρχία Αμμοχώστου». Μέσα από τις τέχνες τα άτομα αυτά μπορούν να εκφραστούν και να εξωτερικεύσουν τα συναισθήματα τους και να βελτιώσουν διάφορες ικανότητες τους. Κυρίως, όμως, επωφελούνται από την ένταξη σε μια ομάδα, από την κοινωνικοποίηση και την αποδοχή που βιώνουν στα απογευματινά μαθήματα.
Η κορύφωση αυτής της πρωτοβουλίας ήταν η δημιουργία της μπάντας «ΧΑΡΙΣΜΑ», με μαέστρο τον Δημήτρη Κωνσταντίνου. «Είμαστε πολύ τυχεροί, γιατί στον έναν χρόνο της λειτουργίας της μπάντας ήρθαν εξαιρετικοί μουσικοί να την πλαισιώσουν, οι οποίοι έδεσαν αμέσως με αποτέλεσμα να παράγουν εξαιρετική δουλειά. Οι μουσικοί μας είναι εξαιρετικοί και η ποιότητα και το επίπεδο της μπάντας δεν υστερεί καθόλου σε σύγκριση με οποιαδήποτε άλλη. Πλέον μας προσκαλούν συχνά για συναυλίες, μία εκ των οποίων θα γίνει τον Οκτώβρη στο Λονδίνο για τον Αγγλοκυπριακό Οργανισμό Επιχειρηματιών». Αυτό είναι και το κύριο έσοδο του Συνδέσμου «ΧΑΡΙΣΜΑ». Οι εισφορές που γίνονται στις συναυλίες και τις εκδηλώσεις όπου εμφανίζονται τα παιδιά, κρατάνε ζωντανό το όραμά του. Η μπάντα έδωσε στόχο, κίνητρο, αυτοπεποίθηση, χαρά και περηφάνια στους μουσικούς και αυτό είναι εμφανές. «Μεταμορφώνονται μπροστά στα μάτια μας, αλλάζει το ύφος τους, λάμπουν τα πρόσωπα τους. Μα είναι λίγο πράγμα να εντάσσονται σε μια ομάδα που τους αποδέχεται, που τους έχει ανάγκη και που βλέπουν απτά τα αποτελέσματα της προσπάθειας τους μέσα από το χειροκρότημα του κοινού;». Μέσα σε ένα χρόνο έχουν κάνει πάνω από πενήντα εμφανίσεις παγκύπρια και ο επόμενος στόχος είναι να ηχογραφήσουν ένα τραγούδι και να παρουσιάσουν μία συναυλία μαζί με διάσημους τραγουδιστές, ώστε να δώσουν ορατότητα στη δουλειά που γίνεται και να την ενισχύσουν. Η Άλκηστις Πρωτοψάλτη εξέφρασε ήδη το ενδιαφέρον της. «Το βράδυ που ανέβηκε στη σκηνή και τραγούδησε μαζί της ήταν μια από τις πιο υπέροχες εμπειρίες που έζησε η Νεφέλη. Ξέρω, ότι μπορεί να μην κατάλαβε τι ακριβώς έγινε. Για αυτή σημασία είχε μόνο το γεγονός ότι βγήκε και τραγούδησε. Δεν ξέρω ακριβώς τι γίνεται μέσα στο μυαλό του παιδιού μου. Το μόνο που ξέρω είναι ότι ζει μόνο και μόνο για τη στιγμή που θα βγει να τραγουδήσει. Δεν γνωρίζει τη λέξη φόβος, ντροπή, αγωνία. Τι της μένει, ποιες εμπειρίες περνάνε μέσα της, αν η χαρά της διαρκεί, δεν το γνωρίζω. Έχω όμως απέναντι μου το χαμόγελο και τα μάτια του παιδιού μου, ενός επίγειου αγγέλου. Την αγάπη της. Αυτή είναι η μόνη μου βεβαιότητα. Αυτό και η μουσική. Το παράδειγμα της έχει δείξει ότι μπροστά στη μουσική είμαστε όλοι ίσοι. Κι ότι γίνονται θαύματα».
