Inspirational Women: 10 γυναίκες που μας εμπνέουν με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Γυναίκας

Έδωσαν και δίνουν καθημερινά δύσκολες μάχες και τις κερδίζουν. Στον αθλητισμό, στην κοινωνική δράση, την επιστήμη, το περιβάλλον, τον πολιτισμό.  Με την ευκαιρία της Παγκόσμιας Ημέρας για τα Δικαιώματα των Γυναικών, στις 8 του Μάρτη, αντλούμε έμπνευση από αυτές τις 10 υπέροχες γυναίκες και τα επιτεύγματά τους. 

 ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΝΤΡΕΑ ΟΡΦΑΝΟΥ

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: ΑΡΧΕΙΟ DOWN TOWN

 ΤΙΣ «ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΠΟΥ ΕΜΠΝΕΥΟΥΝ» φέρνουν κοντά σας οι κάρτες Visa της Ελληνικής Τράπεζας. Δεν είναι απλά μια κάρτα… είναι πολλά περισσότερα.

1. ΤΙΝΑ ΠΑΥΛΟΥ, διευθύντρια της Αγία Σκέπη

Στα 25 της ανέλαβε ένα πολύ δύσκολο εγχείρημα. Να σχεδιάσει και να λειτουργήσει την πρώτη κλειστή θεραπευτική μονάδα απεξάρτησης από τα ναρκωτικά στην Κύπρο. Η ιδέα της δημιουργίας του Κέντρου ξεκίνησε από τον Γέροντα, τότε, της Μονής Μαχαιρά, πάτερ Αθανάσιο, στον οποίο κατέφευγαν νεαροί χρήστες για βοήθεια. Η Τίνα Παύλου ανέλαβε κάπως απρόθυμα τότε αυτή τη βαριά ευθύνη, αλλά σήμερα αισθάνεται μόνο ευγνωμοσύνη βλέποντας ανθρώπους να ξαναγεννιούνται. Η Αγία Σκέπη έχει πλέον εντάξει ένα πρόγραμμα εφήβων και ένα πρόγραμμα για εξαρτημένες μητέρες. Σημαντικό μέρος της κοινότητας είναι η καλλιέργεια, συσκευασία και πώληση βιολογικών προϊόντων, τα οποία στηρίζουν οικονομικά την κοινότητα και προσφέρουν εργασία σε πρώην χρήστες. Σε συνέντευξή της στο Down Town, η ίδια είχε μιλήσει για τους λόγους που οδήγησαν τη ζωή της στο δρόμο της προσφοράς: «Μεγάλωσα έχοντας επίγνωση ότι είμαι προνομιούχα. Μπορεί οι γονείς μου να ήταν πρόσφυγες και να χρειάστηκε να παλέψω αρκετά οικονομικά για να σπουδάσω, αλλά είχα αγάπη, είχα ευκαιρίες, είχα επιλογές. Και ένιωθα σαν χρέος μου να χρησιμοποιήσω αυτά τα προνόμια για να δώσω πίσω στους ανθρώπους που δεν τα είχαν. Διαφορετικά δεν θα είχαν καμία αξία, θα ήταν σαν να τα σπαταλούσα. Η ζωή μας αξίζει μόνο όταν προσφέρουμε αυτά που έχουμε σε εκείνους που τα έχουν ανάγκη».

2. ΚΑΡΟΛΙΝΑ ΠΕΛΕΝΔΡΙΤΟΥ, παραολυμπιονίκης στην κολύμβηση

Σε ηλικία 9 χρονών άρχισε να χάνει την όρασή της. Η πάθηση στον αμφιβληστροειδή ήταν μη αναστρέψιμη και η πρόγνωση πολύ σκληρή για να την αποδεχθεί ένα παιδί: η απώλεια της όρασης της θα συνεχιζόταν προοδευτικά χωρίς επιστροφή. Η κολύμβηση ήταν μια διέξοδος που της έδωσε δύναμη και προοπτική. Στα 18 της χρόνια, στην Αθήνα το 2004, κέρδισε το πρώτο χρυσό μετάλλιο για την Κύπρο σε Παραολυμπιακούς Αγώνες και το 2008 στο Πεκίνο κέρδισε το δεύτερο. Έκτοτε, εγκαταστάθηκε μόνιμα στην Αθήνα, συνέχισε τις σκληρές προπονήσεις και πέρσι κέρδισε το χρυσό και το παγκόσμιο ρεκόρ στους Παραολυμπιακούς του Τόκιο. Το Παρίσι είναι πια πολύ κοντά. Σε συνέντευξή της στο Down Town είχε πει: «Όταν παρουσιάστηκε το πρόβλημα της όρασης μου η κοινωνία της Κύπρου ήταν πολύ διαφορετική. Δεν υπήρχε ακόμη η εικόνα των ανθρώπων με αναπηρία στην κοινωνία, ως ενεργά μέλη». Γι’ αυτό, όπως είπε, είναι απαραίτητο να δίνουμε ορατότητα στους ανθρώπους με αναπηρίες. «Έτσι, θα βοηθήσουμε τα παιδιά με αναπηρίες να μην ντρέπονται, να μην είναι κλεισμένα, αλλά να κυνηγούν τα όνειρά τους. Θα βοηθήσουμε όμως και τα αρτιμελή παιδιά να δουν τα διαφορετικά παιδιά χωρίς στερεότυπα. Ούτε με λύπηση, ούτε με καχυποψία, ούτε με διάθεση να τα κοροϊδέψουν, αλλά ως ισότιμα μέλη της κοινωνίας. Να καταλάβουν ότι η διαφορετικότητα είναι το ζητούμενο στη ζωή μας».

3. ΜΑΡΙΝΑ ΜΑΝΔΡΗ, ηθοποιός – ακτιβίστρια

Έχει συνδέσει το όνομά της με τη διεκδίκηση της ισότητας και κυρίως την καταπολέμηση της έμφυλης βίας, στο θέατρο αλλά και ευρύτερα στην κοινωνία. Η ηθοποιός Μαρίνα Μανδρή έχει πρωτοστατήσει στη δημιουργία κώδικα σεξουαλικής παρενόχλησης στο θέατρο, μέσω ειδικής επιτροπής στην Ένωση Ηθοποιών και έχει τοποθετηθεί πολλές φορές δημόσια ενάντια στη λογοκρισία στην τέχνη, υπέρ των εργασιακών δικαιωμάτων των καλλιτεχνών και καταδίκασε απερίφραστα περιστατικά ομοφοβίας και σεξισμού στο θέατρο και στην ευρύτερη κοινωνία. Με σπουδές στο Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος στη Θεσσαλονίκη, έχει διανύσει μια σημαντική πορεία ως ηθοποιός στο θέατρο, στην τηλεόραση και στον κινηματογράφο. Σε συνέντευξή της στο περιοδικό Down Town είχε πει μεταξύ άλλων: «Το θέατρο θεωρώ ότι είναι πολιτική πράξη. Με την έννοια ότι μπορεί να κάνει τους ανθρώπους να σκεφτούν λίγο διαφορετικά. Μας βγάζει από το εγώ και μας βάζει να σκεφτούμε έξω από τις βεβαιότητες και τα στεγανά. Αν είσαι ανοικτός μπορείς να πάρεις πολλά. Γι’ αυτό και το θέατρο είναι πολύ σημαντικό κομμάτι της κοινωνίας και γι’ αυτό εξελίσσεται μαζί με την κοινωνία».

4. ΜΑΡΙΑ ΠΑΦΙΤΗ, ιστορικός τέχνης

Το όνομά της έγινε γνωστό όταν σε μια αγοραπωλησία έργων τέχνης στο Λονδίνο, όταν βρέθηκε μπροστά σε μία μεγάλη ανακάλυψη: το ψηφιδωτό του Αποστόλου Ανδρέα, ίσως το πιο εμβληματικό κομμάτι του περίφημου ψηφιδωτού με τους αποστόλους που κοσμούσαν την αψίδα της Παναγίας της Κανακαριάς και ένα από τα αρχαιότερα δείγματα της ορθόδοξης τέχνης. Το ψηφιδωτό κλάπηκε από Τούρκους λαθρέμπορους μετά από την τουρκική εισβολή και η ίδια, σε συνεργασία με τον τέως Αρχιεπίσκοπο, οργάνωσαν μία εκστρατεία επαναπατρισμού του που διήρκησε τρία χρόνια. «Η σπουδαιότητα των ψηφιδωτών της Κανακαριάς έχει να κάνει με την εποχή τους», είχε πει σε συνέντευξή της στο Down Town. «Έγιναν τον 6^ο αιώνα, δηλαδή γύρω στα 500 χρόνια μετά τη σταύρωση του Χριστού. Μιλάμε για ένα από τα πρώτα δείγματα ορθόδοξης τέχνης στον κόσμο». Η Μαρία Παφίτη σπούδασε ιστορία της τέχνης και ονειρευόταν μια καριέρα στον κόσμο της σύγχρονης τέχνης στις περίφημες γκαλερί του Λονδίνου. Η γνωριμία της με τον καθηγητή Βυζαντινής Τέχνης Robin Cormack ο οποίος τη μύησε στον κόσμο των εικόνων, ήταν καταλυτική. Μετά από τις σπουδές της εργάστηκε στην περίφημη Tate Modern μέχρι που ο οίκος δημοπρασιών Christie’s της πρότεινε να τεθεί επικεφαλής του τμήματος θρησκευτικών εικόνων. Τα τελευταία χρόνια εργάζεται ως ανεξάρτητη σύμβουλος τέχνης, ταξιδεύοντας ανά τον κόσμο για να βλέπει συλλογές, να συναντά υποψήφιους αγοραστές και να μεταλαμπαδεύει την αγάπη της για αυτή την ξεχωριστή μορφή τέχνης.

5. ΖΩΗ ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ, ηθοποιός, εθελόντρια στο θέατρο για φυλακισμένους

Τα τελευταία 30 χρόνια η δημοφιλής ηθοποιός προσφέρει εθελοντικά τον χρόνο της στις Κεντρικές Φυλακές, διδάσκοντας θέατρο και ανεβάζοντας παραστάσεις με τη συμμετοχή των κρατουμένων. Αυτό που ξεκίνησε από μια μικρή ομάδα ανθρώπων έγινε πλέον θεσμός. Σε συνέντευξή της στον Φιλελεύθερο είχε πει: «Ξεκινήσαμε να πηγαίνουμε σε χωριά, σε κοινότητες, σε μεγάλα θέατρα των πόλεων με τα θεατρικά έργα στα οποία έπαιζαν οι κρατούμενοι, και παρατηρούσα πως, χρόνο με το χρόνο, άλλαζε και η νοοτροπία του κόσμου σε ό,τι αφορά αυτούς τους ανθρώπους αλλά και ο τρόπος σκέψης των ίδιων των κρατουμένων· είναι χαρακτηριστικό πως όλοι όσοι συμμετείχαν κατά καιρούς στις παραστάσεις, αυτά τα 32 χρόνια, ποτέ ξανά δεν επέστρεψαν στις Φυλακές για να εκτίσουν ποινές για νέα παραπτώματα». Σε ερώτηση γιατί εξακολουθεί να το κάνει, είπε: « Αν καταφέρνω να «δει» έστω και ένας κρατούμενος κάτι, μέσα από μια παράσταση, μέσα από την Τέχνη -άνθρωποι που μπορεί να μην έχουν παρακολουθήσει ποτέ στη ζωή τους θέατρο- για μένα είναι το μεγαλύτερο δώρο! Συνδέομαι με αυτούς τους ανθρώπους, με τις οικογένειές τους, με τα παιδιά τους…Το να με σταματά η μητέρα ενός κρατούμενου έξω από τις Φυλακές, μετά το επισκεπτήριο στο γιο της, και να μου λέει «ευχαριστώ που άλλαξες τον γιο μου!», είναι, για μένα, η μεγαλύτερη «ανταμοιβή» – και δεν είναι υλική».

6. ΡΑΦΑΕΛΑ ΜΙΛΤΙΑΔΟΥΣ, Πρέσβειρα Οδικής Ασφάλειας

Ένα αυτοκινητιστικό δυστύχημα άλλαξε τη ζωή της για πάντα. Το καλοκαίρι του 2019 καθοδόν για διακοπές στην Πάφο το αυτοκίνητο στο οποίο επέμβαινε με την παρέα της συγκρούστηκε μετωπικά με άλλο όχημα. Το επόμενο πράγμα που θυμάται η Ραφαέλα Μιλτιάδους είναι να ξυπνάει σε νοσοκομείο του Ισραήλ, μετά από κώμα. Τότε τής ανακοίνωσαν ότι δεν θα ξαναπερπατήσει. Μετά από ένα μεγάλο διάστημα αποκατάστασης και προσαρμογής, ανακάλυψε αυτό που γνωρίζουν ήδη όλοι οι συμπολίτες μας με κινητικά προβλήματα. Ότι το αμαξίδιο δεν είναι το μεγαλύτερο εμπόδιο στην καθημερινότητα τους, αλλά η έλλειψη δομών και συμπεριληπτικής κουλτούρας στην κοινωνία. Σήμερα, ως Πρέσβειρα Οδικής Ασφάλειας στην Κύπρο, χρησιμοποιεί τη φωνή της για να ευαισθητοποιήσει και να κινητοποιήσει γύρω από ζητήματα οδικής ασφάλειας, ισότιμης πρόσβασης και σεβασμού προς τους ανθρώπους με αναπηρίες. «Προφανώς είναι θέμα παιδείας και κουλτούρας», λέει η ίδια. «Η ασυνειδησία πηγάζει από το ότι ο καθένας βλέπει την ευκολία του, κι αγνοεί επιδεικτικά τον διπλανό του. Η ανοχή, η ατιμωρησία, η ευκολία με την οποία θα ξεπεραστεί μια όχι και τόσο σωστή πράξη είναι οι παράγοντες που στην τελική διευκολύνουν πολλούς, ώστε να παραβιάζουν επανειλημμένως τους κανόνες». Και προσθέτει: «Περισσότερο σεβασμό στις ελευθερίες όλων. Αυτό χρειαζόμαστε. Να σκεφτούμε λίγο περισσότερο τι έχουμε και να ξεκινήσουμε να λειτουργούμε ως ‘ένα’ κι όχι ο καθένας την πάρτη του».

7. ΙΩΑΝΝΑ ΠΑΤΣΑΛΗ, διευθύνουσα σύμβουλος της Direct Kinetic Solutions

Η Κύπρια που βρέθηκε στη λίστα του Forbes με τις 30 προσωπικότητες κάτω των 30 που τροφοδοτούν το μέλλον της ενέργειας και της βιωσιμότητας, είναι η 29χρονη απόφοιτη του  του Stern School of Business και διευθύνουσα σύμβουλος της εταιρίας Direct Kinetic Solutions. Η Ιωάννα Πατσαλή, με την επένδυσή της στις πυρηνικές μπαταρίες, έχει συμβάλει σημαντικά στον τομέα της αειφορίας και της ενέργειας. Σε μια εποχή που αναζητεί λιγότερο ενεργοβόρες επιλογές στους τομείς της κίνησης, της θέρμανσης και της λειτουργίας ζωτικών τομέων της οικονομίας, κατάφερε να συγκεντρώσει 3,68 εκατομμύρια δολάρια για να εμπορευματοποιήσει τις ραδιοϊσοτοπικές μπαταρίες. Απόφοιτη του University of Nottingham με σπουδές στα Management Studies και με MBA από NYU Stern School of Business, γνωρίζει καλά τις λειτουργίες της παγκόσμιας αλυσίδας εφοδιασμού και έχει ηγηθεί έργων ανάπτυξης και βελτιστοποίησης σε διάφορους τομείς. Γνωρίζει επίσης καλά τις επιχειρηματικές δραστηριότητες με εκτενή εμπειρία στον κλάδο των καταναλωτικών συσκευασμένων προϊόντων (CPG) τόσο από την πλευρά της κατασκευής (B2B) όσο και από την πλευρά των καταναλωτών (B2C). Η εμπειρία της περιλαμβάνει στρατηγικές συμβουλές για την επέκταση των υπηρεσιών Internet of Things (IoT) σε βιομηχανικούς πελάτες, όπως κατασκευαστές και εταιρείες logistics.

8. ΕΛΕΝΗ ΧΑΡΙΤΩΝΟΣ, αναλογική αστροναύτρια

Το παιδικό της όνειρο να ταξιδέψει στα αστέρια βρίσκεται ήδη πιο κοντά. Πριν από μερικούς μήνες έκανε το πρώτο της βήμα όταν προσλήφθηκε στο Glenn Research Center της NASA ως αναλογική αστροναύτρια. Για την ώρα, η 22χρονη Ελένη Χαρίτωνος, επεξεργάζεται εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για την ιατροφαρμακευτική περίθαλψη των αστροναυτών στη Σελήνη, συμβάλλοντας στην εκπαίδευση ενός μοντέλου για να μάθει πώς να «σκέφτεται» και να απαντά σε ερωτήσεις αστροναυτών, μέσα από την επεξεργασία δεδομένων από προηγούμενες αποστολές. «Αυτός είναι ο κατάλληλος τρόπος για μένα στο να μπορέσω να συνδυάσω τα μαθηματικά με το διάστημα, διότι είναι και το αντικείμενο που θα ακολουθήσω και στο μεταπτυχιακό μου», είπε η ίδια σε συνέντευξή της στο περιοδικό Down Town. Όταν έκανε την αίτησή της για τη συγκεκριμένη θέση, δεν περίμενα να πάρει απάντηση, λέει, αλλά τελικά έγινε δεκτή στο πρόγραμμα. «Πηγαίνοντας για σπουδές μαθηματικών στη Γλασκόβη, άρχισα να ψάχνω τους τρόπους με τους οποίους θα μπορούσα να συνδυάσω τις σπουδές μου με τον διαστημικό τομέα. Ψάχνοντάς το, με έκπληξη ανακάλυψα πως τα πράγματα που παλιά μού φαινόντουσαν εξωπραγματικά, άρχιζαν να γίνονται πραγματικότητα. Συνειδητοποίησα πως είναι στο δικό μου χέρι το αν θα καταφέρω κάτι ή όχι. Πως τίποτα δεν είναι απίθανο και πως με σκληρή δουλειά όλα μπορούν να συμβούν, αρκεί να τα πιστέψεις πραγματικά».

9. ΛΟΥΪΖΑ ΠΑΠΑΛΟΪΖΟΥ, συγγραφέας

Το πολυβραβευμένο μυθιστόρημά της με τίτλο «Το Βουνί» θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα σύγχρονα κυπριακά λογοτεχνικά έργα. Ιδιαίτερα η απονομή την περασμένη Άνοιξη, για πρώτη φορά ύστερα από σαράντα χρόνια, του Κρατικού Βραβείου Μυθιστορήματος της Ελλάδας, μιλά αφ’ εαυτής. Ήταν μόλις το δεύτερο βιβλίο της, μετά το «Απειλούμενα Είδη» από το οποίο μεσολάβησαν δέκα ολόκληρα χρόνια. Το «Βουνί» είναι ένα σπονδυλωτό μυθιστόρημα που διαδραματίζεται σε τρία παράλληλα μέρη και ακολουθεί τρεις κεντρικούς ήρωες, με τη γυναικεία αφήγηση να είναι γραμμένη στην κυπριακή διάλεκτο. «Γράφω πολύ δύσκολα», είπε η ίδια σε συνέντευξή της στον Φιλελεύθερο. «Έχω την αίσθηση πως η γλώσσα και η σιωπή είναι δυο δυνάμεις που αντιμάχονται μέσα μου. Ύστερα, αναζητώ μια εξισορροπητική διαύγεια στη γλώσσα, για να μιλήσω ακόμα και για τα πιο θολά πράγματα, με αποτέλεσμα η διαδικασία της γραφής να καταντά τόσο κοπιώδης, που με εξουθενώνει σωματικά και ψυχικά. Και τέλος, τουλάχιστον για το συγκεκριμένο βιβλίο, έπρεπε να χειριστώ και θέματα που η αλήθεια είναι ότι δεν ένιωθα καθόλου έτοιμη να χειριστώ, με αποτέλεσμα να πρέπει να αφιερώσω πολύ μεγάλο μέρος του χρόνου μου στην έρευνα, στη μελέτη, στη συλλογή υλικού. Όσο εξωπραγματικό και αν ακούγεται, ακόμα και σε μένα την ίδια, η διαδρομή αυτού του βιβλίου, από τις πρώτες σημειώσεις μέχρι την επιμέλεια και την έκδοση, διήρκησε δέκα χρόνια».

10. ΜΑΡΙΝΑ ΣΙΑΚΟΛΑ, Πρόεδρος του Ιδρύματος «Σοφία για τα Παιδιά»

Μέσα στα 15 χρόνια λειτουργίας του, το Ίδρυμα «Σοφία για τα Παιδιά» κατάφερε να προσφέρει στέγη, μόρφωση, ιατρική περίθαλψη, διατροφή, καθαρό νερό,  ρουχισμό και προστασία σε παιδιά στην Κένυα και τις κοινότητες τους και επίσης στηρίζει γυναίκες της περιοχής και κέντρα νεότητας αγοράζοντας τα χειροποίητα προϊόντα τους. Συγκεκριμένα έχει εξασφαλίσει πλήρη στέγη σε περισσότερα από 200 παιδιά στο Ορφανοτροφείο Μακάριος, που οικοδομήθηκε στην Κένυα με κόστος πέραν των 400.000 ευρών, ενώ παρέχει πρόγευμα, γεύμα, ιατρική περίθαλψη και μόρφωση σε περισσότερα από 4.500 παιδιά.

Επιπλέον, μετά την κατάρρευση της κυπριακής οικονομίας το 2013, παρέχει καθημερινά γεύματα σε παιδιά ολοήμερων δημοτικών σχολείων της Κύπρου, μέσω του προγράμματος «Μαγειρεύω και Προσφέρω» – ένα πρόγραμμα που καλύπτει  16 ολοήμερα δημοτικά σχολεία και 9 νηπιαγωγεία σε όλη την Κύπρο. «Βλέποντας τη μεγάλη εικόνα, μπορείς να παραλύσεις. Να σκεφτείς πως ό,τι και να κάνεις είναι μάταιο. Δεν είναι όμως έτσι. Αν εστιάσεις καλύτερα, θα δεις ένα παιδί που πεθαίνει. Αλλάζοντας τη δική του ζωή παίρνεις ενέργεια να συνεχίσεις με το επόμενο…», λέει η Μαρίνα Σιακόλα, η οποία παραμένει ταγμένη στον σκοπό του ιδρύματος από την πρώτη μέρα. Μιλώντας συνέντευξη της στο περιοδικό Down Town, είχε πει χαρακτηριστικά: «Είναι φορές που νιώθεις ότι ανέβηκες ένα βουνό, κατέκτησες το Έβερεστ. Κι είναι στιγμές που νιώθεις τόσο, μα τόσο, λίγη. Ανεπαρκής. Τα συναισθήματα σου βρίσκονται συνέχεια σ’ αυτό το πάνω-κάτω. Σαν αλλεπάλληλες εκρήξεις μέσα σου. Η απόλυτη ευτυχία, η απόλυτη απελπισία»…