Αφρώδες
Είναι ένα κρασί που μετά τον αποπωματισμό του έχει έντονη και ορατή έκλυση φυσαλίδων διοξειδίου του άνθρακα.
Aνθικό/Ανθώδες
Είναι τα αρώματα των λουλουδιών π.χ. γιασεμί, αγιόκλημα, λεμονανθός, ακακία και τριαντάφυλλο που συνήθως συναντούμε στα λευκά κρασιά αλλά και βιολέτα στα ερυθρά.
Αλκοόλη (alcohol)
Παράγεται κατά τη ζύμωση όταν οι ζυμομύκητες τραφούν με τη ζάχαρη του μούστου.
Άρωμα και μπουκέτο (μύτη)
Ο αρωματικός χαρακτήρας του κρασιού ονομάζεται και μύτη. Τα αρώματα του κρασιού χωρίζονται σε τρείς ομάδες. Τα πρωτογενή αρώματα ή τα αρώματα ποικιλίας τα οποία βρίσκονται στο σταφύλι και συνήθως χαρακτηρίζουν τα νεαρά (φρέσκα) κρασιά, τα δευτερογενή τα οποία μαρτυρούν κάποια εξέλιξη του κρασιού και εμφανίζονται κατά τη ζύμωση και τα τριτογενή τα οποία δημιουργούνται μετά την ωρίμαση και παλαίωση και ονομάζονται μπουκέτο.
Βοτανικό: Έτσι αποκαλείται το άρωμα βοτάνων με πικάντικους ώριμους και ευχάριστους χαρακτήρες. Το άρωμα τσαγιού, η δάφνη, ο βασιλικός, το φασκόμηλο η γλυκόριζα κλπ., αποτελούν αρωματικά συστατικά πολλών άσπρων ποιοτικών κρασιών.
Βούτυρο
H ύπαρξη του στο κρασί οφείλεται στην ύπαρξη διακετυλίου –συστατικό που δίνει το χαρακτηριστικό άρωμα στο βούτυρο. Υπάρχει σε ορισμένα κρασιά πχ αυτά που προέρχονται από την ποικιλία Chardonnay.
Διοξείδιο του άνθρακα
Κατά τη διάρκεια της ζύμωσης του κρασιού έχουμε παραγωγή CO2. Μια ποσότητα διαφεύγει στον αέρα και μια άλλη διαλύεται και παραμένει στο κρασί. Ελαττώνεται κατά τη διάρκεια της οινοποίησης.
Δροσερό
Είναι ένα κρασί το οποίο χαρακτηρίζεται από σωστή περιεκτικότητα σε αλκοόλη και κάπως αυξημένη οξύτητα η οποία όμως είναι θεμιτή. Ένα δροσερό κρασί είναι συνήθως νέο και αρωματικό.
Δρυς
Η δρυς ή βελανιδιά, είναι γενικά αποδεκτό ως το καλύτερο δένδρο, από το ξύλο του οποίου κατασκευάζονται τα βαρέλια για την αποθήκευση και ωρίμαση των καλών κρασιών. Όταν ένα ποιοτικό νέο κρασί παραμένει μερικούς μήνες ή χρόνια σε δρύινα βαρέλια, αποκτά άρωμα βανίλιας αλλά και επιπλέον τανίνες, «μαλακώνει» και στρογγυλεύει.
Ελαφρύ: Λέγεται το κρασί που έχει έλλειψη αρωματικών και γευστικών συστατικών και κυρίως αλκοόλης. Δεν είναι ωστόσο αρνητικό ένα κρασί να είναι ελαφρύ.
Ενισχυμένο ή ενδυναμωμένο κρασί (fortified)
Κατηγορία κρασιών στα οποία προστίθεται αλκοόλ μόλις ξεκινήσει η ζύμωση. Η ζύμωση σταματά και διατηρείται η γλυκύτητα. Ο αλκοολικός τους βαθμός κυμαίνεται από 17-22%.
Επίγευση
Η γευστική εντύπωση που μένει μετά την κατάποση.
Ευέλικτο
Χαρακτηρίζουμε ευέλικτο ένα κρασί το οποίο μπορεί να το απολαύσουμε όσο είναι νέο αλλά και όταν παλαιώνει. Επίσης ο όρος μπορεί να αναφέρεται στη μεγάλη δυνατότητα συνδυασμού του με αρκετά πιάτα.
Ζωικά αρώματα
Αρώματα ζώου που υπάρχουν σε πολλά κρασιά, όπως η μυρωδιά του δέρματος στα τανικά κόκκινα κρασιά. Είναι θεμιτά μέχρις ενός ορίου και χαρακτηρίζουν κάποιες ερυθρές ποικιλίες.
Ζύμωση (fermentation)
Η φυσική μετατροπή του μούστου σε κρασί. Πραγματοποιείται όταν οι ζυμομύκητες (μαγιά) τρέφονται με τα σάκχαρα και τα μετατρέπουν σε αλκοόλη και διοξείδιο του άνθρακα (CO2).
Ημιαφρώδες
Χαρακτηρίζεται ένα κρασί το οποίο μετά τον αποπωματισμό του παρουσιάζει αναβρασμό όχι όμως έντονο. Ημιαφρώδης οίνος είναι μια κατάταξη στην κατηγορία αφρωδών οίνων.
Ισορροπία( balance)
Γευστολογικός όρος ο οποίος αναφέρεται στην ισορροπημένη αλληλοσυμπλήρωση του αλκοόλ, της οξύτητας, της τανίνης, της γλυκύτητας, του φρούτου και των αρωμάτων σε ένα κρασί.
Kαβουρδισμένα
Είναι τα αρώματα που δημιουργούνται όταν ένα τρόφιμο θερμανθεί ελαφρά. Τέτοια είναι τα αρώματα της καραμέλας, της ζάχαρης του κακάο, του καφέ, των φουντουκιών κλπ. Που όταν συνυπάρχουν με φρέσκα αρώματα προσδίδουν ιδιαίτερη ποιότητα σε ένα κρασί.
Καπνός
Συναντούμε το άρωμα καπνού σε κρασιά που έχουν περάσει από βαρέλι. Οφείλεται στο εσωτερικό «κάψιμο» των βαρελιών, σημαντικότατη διαδικασία κατά την παρασκευή τους
Λιαστό
Όρος ο οποίος χρησιμοποιείται από αρχαιοτάτων χρόνων στην Ελλάδα και την Κύπρο για τα γλυκά κρασιά τα οποία παρασκευάζονται από σταφύλια τα οποία στεγνώνουν στον ήλιο. Η Κουμανδαρία ανήκει στην κατηγορία των λιαστών κρασιών.
Μαλακό
Προσδιορισμός της ποιότητας των τανινών του κρασιού. Σημαίνει κρασί με τανίνες μαλακές, ευλύγιστες, δηλαδή τανίνες που είναι ελάχιστα στυφές και προσφέρουν γευστική απαλότητα.
Μηλογαλακτική Ζύμωση
Είναι η ζύμωση που μετατρέπει το μηλικό οξύ σε γαλακτικό. Το μηλικό οξύ είναι το βασικό οξύ των μήλων το οποίο υπάρχει και στο σταφύλι ενώ το γαλακτικό είναι το οξύ του γάλακτος. Προσθέτει σταθερότητα στα κόκκινα κρασιά, διευρύνει τη γεύση τους και τα κάνει πιο μαλακά (λιγότερο όξινα). Η ζύμωση αυτή συνήθως αποφεύγεται στους λευκού οίνους.
Μέλι
Όταν ένα λευκό κρασί ωριμάσει αποκτά αρώματα μελιού. Το μέλι είναι ένα από τα χαρακτηριστικά αρώματα της Κουμανδαρίας.
Μικροκλίμα (micro-climate)
Οι ιδιαίτερες κλιματολογικές συνθήκες που χαρακτηρίζουν ένα μικρό σε έκταση μέρος και είναι διαφορετικές από αυτές της ευρύτερης περιοχής.
Μπαχαρικά
Σε αρκετά ερυθρά κρασιά υπάρχει το άρωμα πιπεριού, κανέλας, μοσχοκάρυδου, γαρύφαλλου κλπ. Το άρωμα βανίλιας το συναντούμε σε κρασιά ερυθρά ή λευκά τα οποία έχουν παραμείνει σε δρύινο βαρέλι. Είναι αποτέλεσμα της βανιλίνης, ενός παραγώγου του ξύλου δρυός.
Νευρικό/νευρώδες/νεύρο
Κρασί με μέτριο συνήθως σώμα που διαθέτει οξύτητα που γίνεται αντιληπτή και είναι θεμιτή στα λευκά κρασιά.
Νότες (αρωμάτων): Όρος που χρησιμοποιείται στην περίπτωση που κάποια αρώματα χαρακτηρίζονται από μικρότερη ένταση σε σχέση με τα κύρια αρώματα.
Όγκος
Είναι η αίσθηση της «πυκνότητας» σε ένα κρασί. Κύρια συνιστώσα του όγκου είναι το αλκοόλ, αλλά και ο πλούτος των λοιπών γευστικών κυρίως συστατικών.
Οξύ
Βασικό συστατικό όλων των κρασιών. Στο σταφύλι και το κρασί υπάρχουν αρκετά διαφορετικά οξέα με κυριότερο το τρυγικό (tartaric).Τα οξέα προσφέρουν φρεσκάδα, ισορροπία και μακροζωία στο κρασί.
Οξύτητα
Mια από τις βασικές γεύσεις του κρασιού τις οποίες αναγνωρίζει η γλώσσα. Είναι υπεύθυνη για τη φρεσκάδα των λευκών κρασιών. Πολύ υψηλή οξύτητα κάνει ένα κρασί επιθετικό ενώ χαμηλή οξύτητα το κάνει πλαδαρό.
Πικάντικο
Κρασί με σύνθετο άρωμα μπαχαρικών. Συνήθως ως πικάντικα χαρακτηρίζονται τα ερυθρά κρασιά παλαίωσης.
Ποικιλιακά αρώματα
Χαρακτηριστικά αρώματα της ποικιλίας που επιτρέπουν την αναγνώριση της ακόμη και σε μια τυφλή γευσιγνωσία πχ ένα τυπικό κυπριακό Ξυνιστέρι διαθέτει αρώματα εσπεριδοειδών, φλούδας εσπεριδοειδών κλπ. ενώ ένα Mοσχάτο έχει χαρακτηριστικά αρώματα λουλουδιών.
Ποικιλιακό
Το κρασί που παίρνει το όνομά του από την ποικιλία ή την κυριότερη ποικιλία -αν πρόκειται για χαρμάνι- από την οποία παράχθηκε.
Στρογγυλό
Γευστολογικός όρος ο οποίος αναφέρεται σε ένα κρασί του οποίου τα κύρια γευστικά συστατικά (αλκοόλ, οξύτητα, τανίνες και φρούτο) είναι πλήρως ισορροπημένα.
Στόμα
H γευστική ταυτότητα του κρασιού η οποία καθορίζεται από τρείς συνισταμένες, τη γλυκύτητα, την οξύτητα και τη στιφάδα (πικράδα) που αντιλαμβανόμαστε στο στόμα.
Σύνθετο
Άρωμα με μεγάλο εύρος αρωματικών ουσιών τόσο φρέσκων όσο και ώριμων π.χ. ένα ερυθρό με πολυσύνθετη μύτη έχει αρώματα κόκκινων φρούτων αλλά και μπαχαρικών, καπνού, ξύλου, αρώματα ζωικά ή και λουλουδιών.
Συγκέντρωση
Αμπέλια με μικρή στρεμματική απόδοση και σωστές καλλιεργητικές μεθόδους δίνουν καρπό πλούσιο σε συγκέντρωση αρωματικών και γευστικών συστατικών που είναι απαραίτητη για την παραγωγή ποιοτικών οίνων. Τότε μιλούμε για συμπύκνωση.
Σώμα
Έτσι χαρακτηρίζεται η αίσθηση πληρότητας (πάχους) που αφήνει ένα κρασί στο στόμα. Το σώμα του κρασιού μπορεί να είναι γεμάτο, μέτριο ή ελαφρύ
Τανίνες
Φυσικά αντιοξειδωτικά τα οποία βρίσκονται στο κρασί και έχουν στυφή γεύση. Περιέχονται στη φλούδα και τα κουκούτσια. Οι τανίνες επηρεάζουν τη δομή και τη δυνατότητα παλαίωσης ενός κρασιού. Είναι αισθητές στα νεαρά ερυθρά κρασιά και με την παλαίωση μαλακώνουν.
Τυπικό
Κρασί με χαρακτηριστικά τα οποία είναι τυπικά της ποικιλίας, της καταγωγής ή της προέλευσής του.
Φυσαλίδες
Το μικρό και ομοιόμορφο μέγεθος τους και η μεγάλη χρονική διάρκεια έκλυσης τους είναι απόδειξη ποιότητας ενός αφρώδους κρασιού.Αντίθετα τα τεχνητά αφρώδη γίνονται αντιληπτά από το μεγάλο μέγεθος των φυσαλίδων CO2 τις οποίες το κρασί έχει βιαστεί να συγκρατήσει.
Χαρμάνι
Μείγμα από περισσότερες από μία ποικιλίες.
Ώριμο
Χαρακτηρίζεται το κρασί του οποίου όλα τα συστατικά βρίσκονται σε αρμονική ισορροπία, με τη συνιστώσα του χρόνου να παίζει πιθανόν σημαντικό ρόλο.
