ΚΑΝΕΙΣ ΔΕΝ ΓΝΩΡΙΖΕΙ ΤΟ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟ ΚΑΛΥΤΕΡΑ ΑΠΟ ΕΚΕΙΝΟΝ! ΓΙ’ ΑΥΤΌ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΑ ΘΕΩΡΕΙΤΑΙ «ΓΚΟΥΡΟΥ» ΤΟΥ ΓΙΑ 5 ΔΕΚΑΕΤΙΕΣ ΑΛΛΑ ΚΑΙ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΠΟΥ ΚΑΤΑΦΕΡΕ -ΚΑΙ ΩΣ ΠΡΩΤΑΘΛΗΤΗΣ ΤΟΥ ΜΗΧΑΝΟΚΙΝΗΤΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ, ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΤΥΧΗΜΕΝΗ ΕΚΠΟΜΠΗ ΤΟΥ-ΘΕΣΜΟ, TRACTION ΤΟΥ STAR ΠΟΥ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΟΥΜΕ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ, ΣΤΟ OMEGA- ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΙ ΣΥΝΕΙΔΗΣΕΙΣ ΣΕ Ο,ΤΙ ΑΦΟΡΑ ΣΤΗΝ ΣΩΣΤΗ ΟΔΗΓΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ.
Θυμάστε ποια ήταν η πρώτη φορά που καθίσατε σε Ι.Χ αυτοκίνητο; Και πώς νιώσατε;
Σε Ι.Χ. αυτοκίνητο έκατσα για πρώτη φορά στα 6 μου χρόνια, όταν συνόδευσα τον αδελφό του πατέρα μου στο γάμο του, στην εκκλησία. Είχα μπει τότε σε ένα Packard αμερικάνικο και είχα μείνει άφωνος! Αυτή ήταν η πρώτη μου βόλτα. Επίσης, ως πιτσιρικάδες, επειδή πίσω από το σπίτι μας, στο Μοσχάτο όπου μεγάλωσα, υπήρχε μία τεράστια αποθήκη όπου μάλλον μάζευαν σιτηρά, πηγαίναμε με τους φίλους μου και κρεμιόμασταν πίσω από τις καρότσες των φορτηγών για να κάνουμε αυτοκινητάδα, για μερικά μέτρα.
Από αυτές τις αυτοκινητάδες -τι ωραία λέξη!- πώς «γεννήθηκε» αυτός ο έρωτας, αυτό το πάθος που είχατε μετά για το αυτοκίνητο;
Αναμφίβολα, το αυτοκίνητο είναι ένα μεράκι για τον Έλληνα. Προσωπικά, την τρέλα με τους αγώνες την απέκτησα στην Ε’ τάξη του Γυμνασίου, τέλη της δεκαετίας του ’60 δηλαδή. Με έναν αγαπημένο μου φίλο κάναμε κοπάνα από το σχολείο, πήραμε δανεικό το τρίκυκλο ποδήλατο του μπακάλη της γειτονιάς και πήγαμε από το Μοσχάτο στην Πάρνηθα για να παρακολουθήσαμε μέρος του Ράλι Ακρόπολις – το Ράλι τότε είχε διαδρομές σε όλη την Ελλάδα, ενώ έκανε και αγώνα ανάβασης στην Πάρνηθα και αγώνες ταχύτητας στο Τατόι. Κρύψαμε το ποδήλατο μέσα σε κάτι πουρνάρια -αλίμονό μας αν το χάναμε!- και πήγαμε και χαζεύαμε τα αυτοκίνητα που ήταν παρκαρισμένα, αλλά και τα πληρώματα που μιλούσαν μεταξύ τους. Θυμάμαι πόσο εντυπωσιακά ήταν όλα τα αυτοκίνητα -τα τιμόνια τους Nardi, τα πετάλιά τους Paddy Hopkirk, κ.λπ.-, όμως εγώ μαγεύτηκα παρατηρώντας την πλευρά του συνοδηγού, αφού μπροστά του είχε χάρτες, μπαλαντέζες, χρονόμετρα, μουαγιενόμετρο κ.λπ. – γύρισα στο φίλο μου, λέγοντάς του: «Κοίτα, Νίκο, τι κάνει ο “επιστήμονας” εδώ πέρα! Αυτός είναι ο μαέστρος της ορχήστρας! Θα γίνω συνοδηγός!». Εκείνος, φυσικά, δεν με πίστεψε, λέγοντάς μου μάλιστα πως «αυτό είναι ένα σπορ ή για πολύ πλούσιους ή για επαγγελματίες, δεν είναι για εμάς», αν σκεφτείτε μάλιστα πως ο δικός μου ο πατέρας ήταν εργάτης σε βιομηχανία χρωμάτων. Κι είπα εγώ τότε: «Και θα γίνω ο καλύτερος, και θα με πληρώνουν κιόλας!». Και γυρίσαμε πίσω στο Μοσχάτο. Από εκείνη τη μέρα, εγώ έπαθα ένα τρομερό κώλυμα κι άρχισα να σκέφτομαι πώς θα μπορέσω να κάνω πραγματικότητα το όνειρό μου αυτό. Επειδή ήμουνα πολύ καλός στην έκθεση, σκέφτηκα να πάω σε Σχολή Δημοσιογραφίας, να αρχίσω να αρθρογραφώ γύρω από το αυτοκίνητο, ώστε να μπορέσω να μπω στο χώρο των αγώνων -γιατί, πράγματι, εκείνη την εποχή συμμετείχε μία ελίτ στους αγώνες- κι έτσι να ασχοληθώ επαγγελματικά με τον χώρο του αυτοκινήτου. Ξεκίνησα, λοιπόν, τη Σχολή Δημοσιογραφίας και άρχισα να αρθρογραφώ ως βοηθός του Γιώργου Λυμπέρη, του συντάκτη αυτοκινήτου, στην εφημερία «Η Βραδυνή». Από τότε αρχίζει αυτό το μεγάλο «ταξίδι» της ζωής μου… Στο εαρινό Ράλι του 1970, στις αρχές Μαρτίου, δέχτηκα και το «βάπτισμα του πυρός» σε αγώνες, από τον Γιάννη τον Μπελέγρη – ήταν ένα κόκκινο αυτοκίνητο μάρκας NSU TT 1200 με αριθμό κυκλοφορίας 330410· το θυμάμαι σαν τώρα.
Από το 1970 που ερωτευτήκατε το αυτοκίνητο, ακόμη και σήμερα εκπλήσσεστε απ’ αυτό;
Ναι, ακόμη με εκπλήσσει ο χώρος του αυτοκινήτου διότι, αν σκεφτείτε πως από το 1970 που ενεπλάκην εγώ μέχρι το 2000, υπήρξε μία εξέλιξη θα λέγαμε «φυσιολογική», μετά το 2010 υπήρξε μία εξωφρενική εξέλιξη των πραγμάτων από πλευράς τεχνολογίας. Αν παρατηρήσουμε δε την διαμόρφωση της νέας οικονομικής κατάστασης παγκοσμίως, βλέπουμε ότι το αυτοκίνητο φεύγει πλέον από την φιλοσοφία της ιδιοκτησίας και πάει στη χρήση, στον διαμοιρασμό. Κι είναι λογικό, με όσα περάσαμε -τα Μνημόνια, την οικονομική κρίση κ.λπ.-, αλλά και παγκοσμίως, να σκέφτονται τα νέα παιδιά πώς θα αποκτήσουν σπίτι ή αυτοκίνητο· να είναι ακόμη και απαγορευτικό γι’ αυτά κάτι τέτοιο. Άρα πηγαίνουν προς τη χρήση.
Ποιο είναι το «καλό αυτοκίνητο», κατά τη γνώμη σας; Ποια πρέπει να είναι τα κριτήρια της αγοράς ενός αυτοκινήτου;
Σήμερα, δεν υπάρχουν «κακά» αυτοκίνητα – όσοι είχαν προβλήματα έχουν φύγει από την αγορά, δεν το επιτρέπει ο ανταγωνισμός. Υπάρχουν, επομένως, καλά αυτοκίνητα, από ένα επίπεδο και πάνω. Το πρόβλημα δεν είναι οι γνώσεις, το θέμα είναι να ξεκαθαρίσει ο άλλος μέσα στο μυαλό του τι ανάγκες θέλει να καλύψει το αυτοκίνητό του: Κάποιος που ζει μόνος του δεν χρειάζεται να πάρει π.χ. ένα SUV, επίσης θα πρέπει να δει πόσα περίπου χιλιόμετρα κάνει κάθε χρόνο, από αυτά τα χιλιόμετρα πόσα κάνει εντός πόλης και πόσα εκτός, τι πράγματα μεταφέρει συνήθως, πόσοι είναι οι συνεπιβάτες του κ.α. Φτιάχνοντας, λοιπόν, μία ξεκάθαρη εικόνα στον εαυτό του για το ποιες είναι οι πραγματικές του ανάγκες, θα μπορέσει να καταλήξει στο σωστό αυτοκίνητο. Το αυτοκίνητο, όπως και η γυναίκα, μας κερδίζει αρχικά οπτικά, μετά όμως αρχίζουμε και ελέγχουμε χαρακτήρες, ψυχισμό κ.λπ., οπότε για το αυτοκίνητο θέτουμε ερωτήσεις: «Μας καλύπτει από χωροταξία; Καλύπτει τις ανάγκες μας;» κ.λπ. Κι αν η τιμή αυτού που μας κάνει είναι και 5.000 ευρώ μικρότερη από ένα άλλο αντίστοιχο, τότε ας πάρουμε το πιο φθηνό -εφόσον καλύπτει τις ανάγκες που προείπαμε- και να μας μείνουν και κάποια χρήματα στην άκρη.
Ποια είναι τα συνηθέστερα λάθη που κάνουμε ως οδηγοί;
Μιλώντας για την Ελλάδα, όταν ταξιδεύουμε σε δρόμους μεγάλης κυκλοφορίας, από την Αθήνα στη Θεσσαλονίκη ή από την Πάτρα στην Αθήνα π.χ., σε δρόμους που είναι πλέον σύγχρονοι και πολύ ασφαλείς, σε εθνικές οδούς -με λωρίδες, με τσιμεντένια διαζώματα κ.λπ.- το να πας με 150 χιλιόμετρα, ναι μεν έχεις κάνει μια παράβαση σε ό,τι αφορά στον νόμο, αλλά δεν είναι και τόσο πολύ επικίνδυνο. Το να τρέχεις, όμως, με 50 χιλιόμετρα στην Κυψέλη, στο Μοσχάτο, στη Δραπετσώνα, σε γειτονιές της πόλης δηλαδή, αυτή η ταχύτητα είναι ιλιγγιώδης και άκρως επικίνδυνη – μιλάμε για κατοικημένες περιοχές όπου τα πάντα εξελίσσονται με πολύ γρήγορους ρυθμούς· ένα παιδάκι να πεταχτεί, ένα αυτοκίνητο να μπει στο δρόμο μας από κάποιο στενό, το δυστύχημα θα συμβεί αμέσως! Χώρια, από την άλλη, αυτή η τεράστια εξάρτηση του κινητού τηλεφώνου που παρατηρώ, όπου βλέπεις άνδρες και γυναίκες να πληκτρολογούν την ώρα που οδηγούν ή ακόμη και να διαβάζουν μηνύματα τη στιγμή της οδήγησης. Βρε παιδιά, έλεος! Που πάτε; Ναι μεν, επιτρέπεται η ανοιχτή ακρόαση, αλλά ούτε σε αυτήν εγώ είμαι υπέρμαχος γιατί αν σε ενημερώσουν τηλεφωνικά για ένα σοβαρό πρόβλημα το μυαλό σου θα φύγει από το δρόμο και θα πάει στο πρόβλημα. Αυτά δεν είναι πλέον «ατυχήματα», είναι αυτοκτονικές τάσεις. Αν δεν σέβεσαι τον εαυτό σου κι ότι κάποιος σε περιμένει στο σπίτι σου, τότε μην περιμένεις να γλιτώσεις! Με τα «τσουχτερά» πρόστιμα, από την άλλη, τίποτα δεν γίνεται, αν το μάθημα της κυκλοφοριακής αγωγής δεν ξεκινήσει από την Α’ Δημοτικού, ώστε μετά από 12 χρόνια που τα παιδιά θα πάρουν το δίπλωμά τους, να έχουμε ενσυνείδητους οδηγούς στους δρόμους, οι οποίοι να γνωρίζουν ήδη πόσο σοβαρή υπόθεση είναι η οδήγηση. Δεν αποκτά κάποιος παιδεία με τη φοβία, με τα πρόστιμα, και με τον βούρδουλα – αποκτά παιδεία διδασκόμενος πώς να μετακινούμαι στο δρόμο και πώς να συμπεριφέρομαι σωστά σ’ αυτόν.
Η τάση των περισσότερων νέων οδηγών σήμερα είναι να διδάσκονται το αυτόματο κιβώτιο στα αυτοκίνητα κι όχι εκείνο με τις ταχύτητες, όπως συνέβαινε μέχρι πριν από λίγα χρόνια. Συμφωνείτε μ’ αυτό;
Καλό θα είναι οι νέοι οδηγοί να διδάσκονται όλα τα είδη οδήγησης. Από εκεί και πέρα, το αυτόματο κιβώτιο θα υπερισχύσει σύντομα και δεν θα υπάρχουν μηχανικά κιβώτια, διότι με τις αυξημένες ακινητοποιήσεις που αντιμετωπίζουμε στο δρόμους των πόλεων, είναι πανάκεια πια το αυτόματο κιβώτιο – δεν ασχολείσαι καθόλου, αλλά συμφέρει κιόλας ως προς την συντήρηση του αυτοκινήτου διότι ένα αυτόματο κιβώτιο κάνει πιο πολλά χιλιόμετρα όσον αφορά τον δίσκο πλατό του αυτοκινήτου απ’ ότι αν δουλεύεις με το πόδι, διότι αν δεν είσαι λίγο προσεκτικός «τρως» το δίσκο πλατό πολύ πιο γρήγορα. Κατ’ επέκταση, εξ’ ανάγκης θα καταλήξουμε στο αυτόματο κιβώτιο, κάτι που υπήρχε πάντα στην Αμερική.
Νομίζετε πως πρέπει να υπάρχει ηλικιακό τέλος στην οδήγηση; Να, ένα ακόμη από τα θέματα που συζητιούνται στις μέρες μας…
Η ηλικία είναι ένας ενδεικτικός αριθμός, αν ο άνθρωπος είναι αρτιμελής, λειτουργούν όλα τα μέρη του σώματος του, είναι καλά νοητικά και δεν κάνει χρήση ουσιών ή δεν καταναλώνει αλκοόλ. Ένας άνθρωπος 80 ετών μπορεί να είναι πιο ευκίνητος και πιο οξυδερκής από κάποιον που έχει τη μισή του ηλικία -ή και μικρότερη-, αλλά κάνει καταχρήσεις – άρα, σε αυτή την περίπτωση, αυτός που είναι 80 ετών είναι και πιο ικανός να οδηγήσει. Το θέμα, όμως, δεν είναι να υπάρξει κάποιο «όριο ηλικίας», αλλά όταν έρθει η στιγμή της ανανέωσης του διπλώματος να γίνονται ουσιαστικές ιατρικές εξετάσεις, ώστε να διαπιστώνεται αν μπορεί κάποιος να συνεχίζει να οδηγεί.
Εσείς, είχατε ποτέ ατύχημα με το αυτοκίνητο, αυτά τα 50 και πλέον χρόνια που οδηγείτε, κύριε Στεφανή;
Δεν έχω τρακάρει ποτέ στη ζωή μου, ούτε καν έχω πάρει κλήση για παράνομη στάθμευση. Και ξέρετε γιατί; Λόγω της εμπλοκής μου σε αγώνες, ως συνοδηγός, όπου χρειάζεται μεγάλη παρατηρητικότητα -μεγαλύτερη από του οδηγού- ίσως έχω διαρκώς σε λειτουργία την περιφερειακή μου όραση. Τι σημαίνει αυτό; Π.χ. την ώρα που οδηγώ δεν παρακολουθώ μόνο το μπροστινό μου αυτοκίνητο αλλά, αν μπορώ, 8 ή και 10 αυτοκίνητα -όσα πιο πολλά μπορώ- πιο μπροστά από το μπροστινό μου, για να ξέρω τι ακριβώς γίνεται – και μόλις δω σε κάποιο αυτοκίνητο να ανάβουν τα stop, αμέσως παίρνω το πόδι μου από το γκάζι. Επίσης, δεν έχω παραβιάσει ποτέ «stop» στη ζωή μου, δεν έχω περάσει ποτέ με κόκκινο, δεν έχω κάνει ποτέ αναστροφή εκεί όπου απαγορεύεται κ.λπ. Γιατί, πιστεύω, ότι έτσι πρέπει να συμπεριφέρεται ένας πολίτης που σέβεται πάνω απ’ όλα τον εαυτό του και συμμετέχει ενεργά στην εξέλιξη του Πολιτισμού του αλλά και της ανθρωπότητας.
Info:
Η -κλασική πια- εκπομπή «TractioN» του Star, με θέματα που αφορούν στο αυτοκίνητο, στη μοτοσικλέτα, στην τεχνολογία, με παρουσιαστές τους Κώστα και Μάνο Στεφανή, μεταδίδεται και στην Κύπρο, κάθε Κυριακή, στις 16:15, από το Omega. Όλα τα επεισόδια της εκπομπής είναι διαθέσιμα για παρακολούθηση και μέσω της ιστοσελίδας www.star.gr.
