Δρ. Ξένια Τσολάκη Μεταξά: «Έγινα εκπαιδευτικός, για να αλλάξω τον κόσμο»

Για την Ιδρύτρια και Ακαδημαϊκή Διευθύντρια του XTMPI στη Λεμεσό, ο στόχος του να αλλάξει τον κόσμο των μαθητών της, οδήγησε σε μια διαδρομή ζωής που καθόρισε τελικά και τον δικό της κόσμο.

Ως παιδί, έστηνε τα πρώτα αυτοσχέδια «σχολεία» κάτω από τα δέντρα, συγκεντρώνοντας άλλα παιδιά, για να τους διδάξει όσα διάβαζε στα βιβλία ή μάθαινε στο σχολείο. «Ήμασταν φτωχοί σε υλικά αγαθά, αλλά πλούσιοι σε όνειρα. Με τα όνειρά μας δημιουργούσαμε θαύματα, ταξιδεύαμε παντού. Και δεν φοβόμασταν». Ώσπου ήρθε το καλοκαίρι του 1974. Οι σειρήνες του πολέμου και τα άρματα μάχης έμαθαν στα παιδιά τον φόβο. Η Ξένια ήταν δέκα χρονών και, μέσα σε έναν κόσμο που ξαφνικά είχε αλλάξει, βρήκε ένα απρόσμενο παράθυρο προς τα έξω: Την αγγλική γλώσσα. «Τα Αγγλικά με έσωσαν. Έδωσαν στο μυαλό μου τη δυνατότητα να ταξιδεύει. Ήταν σαν να πετούσα χωρίς φτερά. Απέκτησα μια νέα φωνή και πρόσβαση σε έναν κόσμο πολύ μεγαλύτερο από το μικρό μου νησί». Η γλώσσα αυτή την οδήγησε με υποτροφία στις Ηνωμένες Πολιτείες για σπουδές Αγγλικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας. Το προσωπικό όνειρο έγινε αποστολή: Να επιστρέψει στην Κύπρο και να ανοίξει για άλλα παιδιά τα ίδια παράθυρα.

Από ένα τραπέζι κουζίνας σε ένα ολόκληρο σχολείο

Το 1989 επέστρεψε και δημιούργησε το δικό της μικρό σχολείο. Δεν υπήρχαν εντυπωσιακές εγκαταστάσεις. Υπήρχαν ένα στρογγυλό τραπέζι κουζίνας, ένας μικρός πίνακας, τέσσερα παιδιά και μια παθιασμένη αγάπη για τη διδασκαλία. Από εκείνο το τραπέζι γεννήθηκε το XTMPI. Πίσω από την εξέλιξή του βρίσκονται χιλιάδες ανθρώπινες ιστορίες. Μία είναι του «Mike», ενός παιδιού που είχε γνωρίσει νωρίς την απώλεια των γονιών του και την ανασφάλεια. Ένα απόγευμα κάθισε στο πεζοδρόμιο, αρνούμενος να μπει στην τάξη. Η νεαρή τότε Ξένια δεν του μίλησε για κανόνες ή υποχρεώσεις. Κάθισε δίπλα του και περίμενε. Κάποια στιγμή κοιτάχτηκαν, χαμογέλασαν και μπήκαν μαζί στην τάξη. Ο «Mike» έμεινε στο σχολείο, πέρασε τις εξετάσεις του και συνέχισε στο πανεπιστήμιο. Η αληθινή αυτή ιστορία βραβεύτηκε και δημοσιεύτηκε μαζί με την προσωπική ιστορία της Δρ Μεταξά στις TESOL Success Stories, στο πλαίσιο της 50ής επετείου του διεθνούς οργανισμού TESOL. «Κάποιες φορές αυτό που χρειάζεται ένα παιδί δεν είναι άλλη μία συμβουλή. Χρειάζεται έναν άνθρωπο που δεν θα φύγει, που δεν θα σταματήσει να πιστεύει σε αυτό και θα μπορεί απλώς να καθίσει δίπλα του, ακόμη και στη σιωπή».

Η γνώση ως δύναμη μεταμόρφωσης

Η ανάγκη να κατανοήσει βαθύτερα πώς μαθαίνουν τα παιδιά την οδήγησε ξανά στο πανεπιστήμιο. Παράλληλα με τη λειτουργία του XTMPI, την καθημερινή διδασκαλία και την ανατροφή τεσσάρων παιδιών, ολοκλήρωσε το διδακτορικό της στο Curriculum & Instruction στο Saint Louis University των ΗΠΑ. Η έρευνά της για τη δύναμη των αυθεντικών τραγουδιών στην κατάκτηση λεξιλογίου αποτέλεσε τη βάση για το Learn by Singing – Original Design Concept™. Πέρασε από το πανεπιστήμιο στην τάξη και στην επιμόρφωση εκπαιδευτικών, ενώ παρουσιάστηκε στο TEDxLarnaca μέσα από την ομιλία «The Transformative Power of Songs».

Το 2026, η πορεία αυτή απέκτησε σημαντική διεθνή αναγνώριση. Στα Pearson International School Teacher Awards, η Δρ Μεταξά αναδείχθηκε Europe Regional Finalist – International School Leader of the Year, μία από τους δύο φιναλίστ για ολόκληρη την Ευρώπη, μέσα από περισσότερες από 1.250 διεθνείς υποψηφιότητες. Λίγες εβδομάδες αργότερα, στα ELT Excellence Awards Greece & Cyprus στην Αθήνα, η ίδια τιμήθηκε με το Gold – Educator of the Year. Το XTMPI απέσπασε Silver για Creativity in Language Teaching και Silver για Excellence in School Events, ενώ η Χριστίνα Μεταξά και το Chez-νού Literary Society τιμήθηκαν με Silver για Edupreneurship: τέσσερα βραβεία σε τέσσερις υποψηφιότητες. Ωστόσο, περισσότερο από τα βραβεία, την καθορίζουν οι άνθρωποι. Οι μαθητές που επέστρεψαν ως γονείς. Οι εκπαιδευτικοί που παρέμειναν δίπλα της για δεκαετίες. Και η οικογένειά της, που μοιράστηκε μαζί της τις απαιτήσεις και τις χαρές αυτής της διαδρομής.

Η κληρονομιά ενός οράματος

Σήμερα, βλέπει τα τέσσερα παιδιά της να συνεχίζουν, το καθένα μέσα από τον δικό του δρόμο, κομμάτια του ίδιου οράματος στην εκπαίδευση, τη μουσική, τη λογοτεχνία, τον πολιτισμό και τη δημιουργική επιχειρηματικότητα. «Όταν ξεκίνησα, δεν μπορούσα να φανταστώ ότι κάποτε τα παιδιά μου θα έπαιρναν αυτό το όραμα και θα του έδιναν τη δική τους φωνή. Ίσως αυτή να είναι για μένα η πιο συγκινητική μορφή συνέχειας». Τριάντα επτά χρόνια μετά, το όραμα παραμένει το ίδιο: Να κάνει τη μάθηση να έχει νόημα και κάθε παιδί να αισθανθεί ότι μπορεί να γίνει κάτι περισσότερο από αυτό που σήμερα πιστεύει ότι μπορεί. «Η εκπαίδευση αρχίζει από τα βιβλία. Αλλά μπορεί πραγματικά να αλλάξει τον κόσμο μόνο όταν αγγίζει την ψυχή ενός ανθρώπου. Γι’ αυτό κρατήστε την καρδιά σας ανοιχτή και τα μάτια σας ορθάνοιχτα».

Στοιχεία Επικοινωνίας

Διεύθυνση: Παναγιώτη Τσαγκάρη 16, Γερμασόγεια, Λεμεσός.
Τηλέφωνο: 25879119
Email: [email protected]
Website: Xtmpi.ac.cy