Το όνομά του έχει ταυτιστεί εδώ και δεκαετίες με την αμπελουργική ζώνη της Μαντινείας στην Πελοπόννησο, ωστόσο οι επιχειρηματικές και οινοποιητικές του ανησυχίες έχουν επεκταθεί και σε άλλες περιοχές, όπως η Νεμέα και πρόσφατα η Σαντορίνη. Εξάγει ένα σημαντικό μέρος των κρασιών του με μεγάλη επιτυχία στην Αμερική, τον Καναδά, τη Νότιο Κορέα και πρόσφατα στην Κίνα. Συναντήσαμε τον Γιάννη Τσέλεπο το περασμένο Σεπτέμβριο στο Κτήμα του στην Τεγέα, μέσα στον αναβρασμό του τρύγου και μιλήσαμε για το παρόν και το μέλλον του οινοποιείου.
Πώς επιλέξατε να δραστηριοποιηθείτε στην Πελοπόννησο;
Εγώ ξεκίνησα από τη Μαντινεία με το Μοσχοφίλερο. Πάντοτε όμως πίστευα ότι το Αγιωργίτικο στη Νεμέα είναι το αδελφάκι του και δεν έπρεπε να είναι παραγνωρισμένο. Κάναμε μάχες τότε για να σχεδιαστεί και να υλοποιηθεί ένα στρατηγικό σχέδιο του ελληνικού κρασιού, να υπάρχουν δηλαδή αμπελουργικές ζώνες και να επιλεγούν οι κατάλληλες ποικιλίες για κάθε ζώνη. Στη Μαντινεία, τη Νεμέα και τη Σαντορίνη εμείς επιμένουμε τα κρασιά μας να είναι από 100% ελληνικές ποικιλίες έστω κι αν, π.χ. προσθέσεις στο Αγιωργίτικο 10% Shiraz θα σου δώσει εκπληκτικά αποτελέσματα. Επιμένουμε να φτιάχνουμε τα ΠΟΠ κρασιά μας αποκλειστικά με Μοσχοφίλερο, Αγιωργίτικο ή Ασσύρτικο.
Πώς αξιολογείτε το επίπεδο οινικής κουλτούρας σε Ελλάδα και Κύπρο;
Δυστυχώς σε επίπεδα κουλτούρας ακόμα είμαστε σε πολύ χαμηλά επίπεδα ωριμότητός επειδή στην Ελλάδα κυριαρχεί ακόμη το lifestyle κι αυτό οφείλεται όχι μόνο σε μια μερίδα οινοκριτικών αλλά και σε μια κατηγορία οινοποιείων. Πολύ λίγοι μπορούν να δουν το κρασί σε βάθος και επί της ουσίας. Το κρασί δεν είναι απλά θέμα δημοσίων σχέσεων. Το τοπίο ωστόσο άρχισε σιγά – σιγά να ξεκαθαρίζει στην Ελλάδα. Υπάρχουν 10 με 15 σοβαρά οινοποιεία τα οποία είναι παγκόσμιας εμβέλειας και έχουν ένα εξαγωγικό προσανατολισμό, δημιουργούν αμπελώνες, επενδύοντας παράλληλα στο ανθρώπινο δυναμικό και το marketing. Τα υπόλοιπα όταν προσπαθήσουν να κάνουν εξαγωγές κάνουν ζημιά στην εικόνα του ελληνικού κρασιού επειδή δεν μπορούν να τοποθετηθούν σωστά στην αγορά.
Πώς σας βοήθησε το πρόγραμμα Wines of Greece;
Το πρόγραμμα αυτό υπήρξε η βάση μας για να μπούμε στην αμερικανική αγορά. Έχει φθάσει όμως κι αυτό στα όριά του, πρέπει να προχωρήσει ένα βήμα παραπέρα. Αν θέλουμε να είμαστε διεθνείς παίκτες χρειάζονται εκτός από μεγάλα γραφεία δημοσίων σχέσεων και πρεσβευτές, δηλαδή opinion leaders. Σε αυτούς πρέπει να επενδύσουμε. Αυτούς πρέπει να κερδίσουμε.
Πληροφορηθήκαμε για κινέζικες επενδύσεις στο οινοποιείο σας στη Νεμέα. Μιλήστε μας γι’ αυτό.
Οι Κινέζοι ακόμα δεν είναι καταναλωτές, ακόμα μιμούνται το δυτικό τρόπο ζωής. Η κινεζική αγορά πρέπει να χτιστεί σωστά. Οι Γάλλοι οι οποίοι πρώτοι έκαναν τις μεγαλύτερες εξαγωγές κρασιού στην Κίνα, δεν κατάφεραν να καταθέσουν το προϊόν «κρασί» και να χτίσουν πάνω σ’ αυτό. Οι Γάλλοι τοποθέτησαν το γαλλικό κρασί σαν κόκα κόλα, δηλαδή σαν brand name και αυτό πιστεύω ότι θα το πληρώσουν κάποια στιγμή. Η κινεζική αγορά αν την χτίσεις σωστά τότε θα έχει καλά αποτελέσματα σε δέκα χρόνια.
Εννοείτε να δημιουργηθεί μια ειδική οινική κουλτούρα για το προϊόν;
Σαφώς. Εμείς πουλάμε Ελλάδα, πουλάμε πολιτισμό, πουλάμε ήλιο. Επίσης με το Kέντρο Eλληνικού Πολιτισμού το οποίοι ίδρυσαν αλλά και στέγασαν οι επενδυτές μας, προσπαθούμε να προωθήσουμε στους Κινέζους την Ελλάδα μέσω του πολιτισμού και των κορυφαίων ελληνικών προϊόντων της. Είναι πρωτοποριακό αυτό που γίνεται τώρα στην Κίνα. Με τον ίδιο τρόπο επενδύσαμε στην Αμερική, στον Καναδά και στη Νότιο Κορέα. Συγκεκριμένα στη Νότιο Κορέα υπάρχει πολύ καλή αγορά για αφρώδη κρασιά. Πρώτο σε εξαγωγές του Κτήματός μου εκεί είναι το αφρώδες Amalia πράγμα αξιοσημείωτο, διότι συνήθως οι Ασιάτες δεν πίνουν σαμπάνια.
Υπάρχει κάποια συνεργασία μεταξύ των Ελλήνων οινοποιών που εξάγουν κρασί;
Την προώθηση την κάνουμε όλοι μαζί μέσω του φορέα μας, της Εθνικής Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Αμπέλου και Οίνου (ΕΔΟΑΟ) με πολύ καλά αποτελέσματα στην Αμερική, που εκεί το ελληνικό κρασί πουλά πλέον επώνυμα. Δεν υπάρχει λίστα καλού εστιατορίου που να μην περιλαμβάνει ένα με δύο ελληνικά κρασιά. Στις άλλες χώρες ακόμη γίνονται προσπάθειες. Στην Αμερική και τον Καναδά, που είχαν αρχικά επιλεγεί ως χώρες-στόχοι, δουλέψαμε συστηματικά για 10 – 15 χρόνια.
Είναι γνωστές εκεί οι ελληνικές ποικιλίες;
Ναι βεβαίως. Πρώτα το Ασσύρτικο, μετά το Μοσχοφίλερο και μετά το Αγιωργίτικο. Εμείς είμαστε υποχρεωμένοι να δουλέψουμε διαφορετικά από ότι δουλεύουν τα περισσότερα οινοποιεία στην Κύπρο. Έχουμε εξαγωγικό προσανατολισμό. Στην Κύπρο δεν ενδιαφέρουν ακόμη οι εξαγωγές.
Ναι, επειδή η παραγωγή είναι μικρή και δεν μπορούν να καλύψουν τις ανάγκες της κυπριακής αγοράς.
Ποιος λοιπόν πρέπει να είναι ο στόχος στην Κύπρο;
Στην Κύπρο το πρόβλημα είναι κατά κύριο λόγο το αμπελουργικό. Το ποιοτικό κρασί δεν προσδιορίζεται από τον καλό οινοποιό αλλά από αυτόν που έχει δικά του αμπέλια. Δεν είναι λύση να αγοράζεις σταφύλια και μάλιστα ακριβά από άλλους. Δεν γίνεται να θέλεις να ονομάζεσαι οινοποιός χωρίς να έχεις τη δική σου πρώτη ύλη. Επίσης, δεν γίνονται σοβαρές μελέτες για το ποιες ποικιλίες πρέπει να φυτευθούν και πού. Ο καθένας κάνει ό,τι θέλει. Από την άλλη πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι έχουν γίνει πολύ σημαντικές προσπάθειες με γηγενείς ποικιλίες όπως το Ξυνιστέρι. Η άποψή μου παραμένει η ίδια όπως πριν δεκαπέντε χρόνια. Αν δεν κάνουμε αμπελώνες δεν υπάρχει προοπτική. Από την άλλη η γη στην Κύπρο είναι ακριβή, όπως και στη Σαντορίνη.
Πώς λύσατε αυτό το πρόβλημα στη Σαντορίνη;
Βρήκαμε μία σαντορινιά οικογένεια που είχε 120 στρέμματα αμπελώνες. Έτσι κάναμε την επένδυση. Αυτοί έβαλαν τους αμπελώνες, την πρώτη ύλη δηλαδή κι εμείς βάλαμε την τεχνογνωσία. Εμείς πάντοτε ως Κτήμα πρώτα φτιάχνουμε τον αμπελώνα και μετά το οινοποιείο.
Μπορούμε να πούμε ότι η Ελλάδα είναι σήμερα μία ξεχωριστή οινική οντότητα στον κόσμο;
Βεβαίως. Όταν το έγκυρο περιοδικό Wine and Spirits αλλά και η Jancis Robinson έρχονται στην Ελλάδα δύο τρεις φορές το χρόνο, αυτό σημαίνει ότι η χώρα έχει κερδίσει το διεθνές ενδιαφέρον. Αυτοί είναι οι opinion leaders σήμερα. Το θέμα δεν είναι απλά να πωλείς το κρασί σου αλλά να μιλάνε για σένα ανά το παγκόσμιο. Επίσης το σημαντικό δεν είναι απλώς να πουλάς αλλά πώς πουλάς και σε ποια τιμή. Πρέπει να μπορέσουμε να φτάσουμε σε ένα μέσο όρο τιμής 20€ τη φιάλη, κάτι που μέχρι στιγμής το καταφέρνει μόνο η Σαντορίνη.
Εννοείτε χρειάζεται δουλειά σε ό,τι αφορά την ποιότητα;
Το ελληνικό κρασί δεν έχει να ζηλέψει σε ποιότητα από τα άλλα κρασιά της υφηλίου. Έχουμε αρκετά ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα όπως είναι το κλίμα και η μοναδικότητα των ποικιλιών. Τα δικά μας προβλήματα είναι οι αδυναμίες της φυλής μας, δηλαδή η οργάνωση… Ο στόχος μας είναι να χτίσουμε υπεραξία όπως κάνει για παράδειγμα η Καλιφόρνια και καταφέρνει και πουλά σε ψηλές τιμές. Πρέπει να επενδύσουμε στο story γύρω από το κρασί. Αυτό μας ενδιαφέρει κι εμάς ως οινοποιείο. Θέλουμε να αλλάξουμε κατηγορία στη διεθνή αγορά. Να στοχεύσουμε στο niche market, δίνοντας υπεραξία στο όνομά μας. Αυτή είναι η στρατηγική μας, αυτός είναι ο στόχος μας.
Πώς θα πετύχετε αυτό το στόχο;
Μόνο με σοβαρότητα και επενδύοντας σωστά. Διαθέτουμε 600 στρέμματα αμπελώνων σε τρεις από τις σημαντικότερες περιοχές της Ελλάδας και μια οινολογική ομάδα πέντε ατόμων που κανένα άλλο οινοποιείο δεν την έχει. Θεωρούμε ότι η κίνηση στην κινέζικη αγορά είναι καθοριστικής σημασίας.
ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΚΤΗΜΑ ΤΣΕΛΕΠΟΥ
Η φιλοσοφία του Γιάννη Τσέλεπου εστιάζεται στην πεποίθηση πως το μέλλον του ελληνικού κρασιού είναι η ανάδειξη των αυτόχθονων ελληνικών ποικιλιών. Πιστός σε αυτήν τη φιλοσοφία, στα 600 ιδιόκτητα στρέμματα των αμπελώνων του σε Μαντινεία, Νεμέα και Σαντορίνη καλλιεργεί πρωτίστως τρεις ελληνικές και κατεξοχήν χαρισματικές ποικιλίες, το Μοσχοφίλερο, το Αγιωργίτικο και το Ασσύρτικο τις οποίες χρησιμοποιεί σαν πρεσβευτές στην εξαγωγική πορεία της οινοποιίας του. Παράγει 590000 φιάλες και εξάγει το 45% της παραγωγής του.
Εκτός από το Κτήμα Τσέλεπος στη Μαντινεία και το Κτήμα Δρυόπη στη Νεμέα, τα οποία βρίσκονται στην Πελοπόννησο, ο Γιάννης Τσέλεπος απέκτησε πρόσφατα και το τρίτο του οινοποιείο το Κάναβα Χρυσού – Τσέλεπος στη Σαντορίνη.
Τα κρασιά του Κτήματος
Κρασιά Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ)
1. Μαντινεία Τσέλεπου
2. Νεμέα Δρυόπη
3. Νεμέα Reserve
4. Κάναβα Χρυσού – Τσέλεπος Σαντορίνη
Κρασιά Προστατευόμενης Γεωγραφικής Ένδειξης (ΠΓΕ)
1. Μαρμαριάς (Chardonnay)
2. Μελισσόπετρα (Gewurtztraminer)
3. Αυλοτόπι (Cabernet Sauvignon)
4. Κοκκινόμυλος (Merlot)
5. Κτήμα Τσέλεπου (Cabernet Sauvignon – Merlot)
6. Δρυόπη Ροζέ (Αγιωργίτικο)
Αφρώδεις οίνοι
1. Amalia Brut (παραδοσιακή μέθοδος)
2. Amalia Rose
