Στην Ελλάδα τον αποκαλούσαν «καγκουρό», στην Αυστραλία τον λένε «wog» (μαυροτσούκαλο). O βραβευμένος Ελληνο-Αυστραλός σκηνοθέτης, σεναριογράφος και ηθοποιός, ωστόσο, πιστεύει ότι δεν είναι τόσο άσχημο να έχεις δυο πατρίδες. Eιδικά, όταν τυχαίνει να είναι απ’ τις καλύτερες στον κόσμο!
Της Ζέτας Καραγιάννη
Οδηγώντας στους δρόμους της Μελβούρνης ακούει το playlist από την καφετέρια Echoes, από το Ν. Ηράκλειο Αττικής. Δωράκι από τον ιδιοκτήτη της, τον Μάκη. «Τον γνώρισα κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων της ταινίας μου “Dream of a Shadow”. Πέρα απ’ την άψογη φιλοξενία του γίναμε φιλαράκια και, όταν παρατήρησε ότι μου άρεσε πολύ η μουσική που έπαιζε στο μαγαζί, μου ετοίμασε το playlist για να το ακούω στην Αυστραλία και να θυμάμαι την καλοκαιρινή Αθήνα. Το ίδιο φιλόξενα ήταν και τα παιδιά στη διπλανή καφετέρια Venial. Έξω καρδιά. Αυτή είναι η Ελλάδα!», λέει αναπολώντας τις υψηλές θερμοκρασίες και τη θάλασσα, καθώς στην Αυστραλία υποδέχονται τον βαρύ χειμώνα…
Πόσο εύκολο είναι να κάνει καριέρα στην Αυστραλία ένας καλλιτέχνης ελληνικής καταγωγής;
Για τους γεννημένους στην Αυστραλία προφανώς είναι πιο εύκολο καθώς είναι αγγλόφωνοι, μεγαλώνουν με την κουλτούρα της και ουσιαστικά έχουν τις ίδιες ευκαιρίες με τους υπόλοιπους. Τα τελευταία χρόνια, μάλιστα, πολλοί έχουν καταφέρει να ξεφύγουν απο το έθνικ καλούπι. Για παράδειγμα, έχει αυξηθεί ο αριθμός Ελληνο-Αυστραλών ηθοποιών που κερδίζουν mainstream ρόλους, υποδυόμενοι χαρακτήρες πέρα από τον στερεοτυπικό Έλληνα μετανάστη με τη «σπαστή» προφορά.
Οι άλλοι;
Οι νεοφερμένοι Έλληνες καλλιτέχνες περιορίζονται, λόγω γλώσσας κυρίως, στο κοινό της ελληνικής παροικίας. Έχουν, όμως, δώσει νέα πνοή στο παροικιακό θέατρο.
Τι είναι αυτό που δυσκολεύει περισσότερο τα πράγματα;
Πέρα απ’ τη γλώσσα, η κοινωνική και επαγγελματική δικτύωση. Είναι μια πρόκληση όμως αυτό! Βεβαίως, χρειάζεται κάποιος χρόνος προσαρμογής για όσους θέλουν να ανοιχτούν έξω απ’ τα «ασφαλή» πλαίσια της παροικίας. Και, κυρίως, μεγάλη υπομονή, επιμονή, τόλμη και θράσος… με την καλή έννοια.
Εσύ γεννήθηκες στη Μελβούρνη, έζησες στην Αθήνα και τελικά επέστρεψες στην Αυστραλία. Γιατί;
Οι λόγοι ήταν κυρίως οικογενειακοί, αλλά η απόφαση να επιστρέψω μόνος μου για να σπουδάσω αγγλική φιλολογία σε ηλικία 18 χρονών ήταν ολότελα δική μου. Είχα τη νοσταλγία από τα παιδικά μου χρόνια και ήμουν πολύ ανήσυχος εκείνη την εποχή. Ουσιαστικά, όμως, δεν ήξερα τι ήθελα…
Εν τέλει, βρήκες τον δρόμο σου στα media.
Ναι, μου αρέσουν τα media, μου δίνουν την ευκαιρία να λεω ιστορίες, είτε δημιουργώντας ένα διαφημιστικό σποτάκι, είτε δημιουργώντας ολόκληρη ταινία.
Πόσο διαφορετικές είναι οι συνθήκες στις δύο χώρες;
Με τον έναν ή με τον άλλον τρόπο οι καλλιτέχνες επιβιώνουν πιο εύκολα σε μία εύπορη κοινωνία, όπως η Αυστραλία. Ως αποτέλεσμα; Δεν είναι υποχρεωμένοι να υποστούν εκμετάλλευση από εργοδότες. Μπορούν να πουν «όχι ευχαριστώ».
Απέχουν τόσο πολύ οι αμοιβές;
Για τους επαγγελματίες καλλιτέχνες είναι υψηλότερες σε σχέση με την Ελλάδα της κρίσης, όμως, το κόστος ζωής είναι επίσης υψηλότερο. Τα μεγάλα ονόματα, πάντως, ιδιαίτερα στον χώρο του θεάματος, απολαμβάνουν υπέρογκα κασέ.
Δηλαδή;
Νομίζω ότι δεν είναι σωστό να σου αναφέρω ποσά. Φαντάσου εσύ τους αριθμούς. Άλλωστε, για την πλειοψηφία των καλλιτεχνών ακόμα και στην Αυστραλία δεν είναι εύκολο να ζουν αποκλειστικά από την Τέχνη. Πολλοί συμπληρώνουν το εισόδημά τους με εργασία σε άλλους τομείς.
Οι θαυμάστριες τι ζητούν από έναν καλλιτέχνη;
Να μην είναι ψώνιο!
Ανήκεις σε αυτούς που είναι;
Μπα… δεν νομίζω. Αν ήμουν ψώνιο το δούλεμα θα έπεφτε σύννεφο απ’ τους φίλους μου.
Κεφάλαιο Γυναίκες. Είναι διαφορετικές οι Αυστραλιανές απ’ τις Ελληνίδες και τις Κύπριες;
Μόνο στην προφορά. Τόσο οι Ελληνίδες και οι Κύπριες, όσο και οι Αυστραλιανές, είναι πανέμορφες και ως άνθρωποι είναι δυνατές προσωπικότητες, ελκυστικές, προσιτές και φιλικότατες. ΟΚ, οι Κύπριες νομίζω ξεχωρίζουν στο πάθος. Το βλέπεις στα μάτια τους.
Δεν μπορεί… σίγουρα οι Αυστραλιανές θα διαφέρουν σε κάτι.
Ίσως στο πρωινό διαιτολόγιο.
Δηλαδή;
Όπως ανακαλύπτει κι ο νεομετανάστης πρωταγωνιστής του «Dream of a Shadow», Σπύρος, είναι κάπως παράξενο για όποιον δεν το έχει συνηθίσει. Και γι’ αυτό προφανώς δεν ενθουσιάζεται απ’ την πρόταση για breakfast.
Τι περιέχει;
Καφέ, φασολάδα σε τοστ και την αυστραλιανή έκδοση μέλανος ζωμού. Κάτι σαν «πατέ μαγιάς αλά σαλαμούρα», γνωστό και ως Vegemite.
Δεν ακούγεται νόστιμο…
Η αγάπη χρειάζεται θυσίες. Κι επειδή εμείς οι παλιοί πάντα λέμε στους νεοφερμένους ότι τα πρώτα 20 χρόνια είναι δύσκολα, σε πληροφορώ ότι τελικά το Vegemite είναι πεντανόστιμο!
Η ταινία σου απέσπασε το βραβείο «Νόστιμον Ήμαρ» (καλύτερου ομογενή Έλληνα σκηνοθέτη) στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Κύπρου. Ποια ήταν η πρώτη σου σκέψη;
Wow! Τι μεγάλη τιμή!
Ήταν η πρώτη σου επίσκεψη στην Κύπρο;
Ναι, αλλά ανυπομονώ να ξαναέρθω για διακοπές. Όσοι συντελεστές είχαμε την τύχη να βρεθούμε στο φεστιβάλ, απολαύσαμε την υπέροχη φιλοξενία της Πέτρας Τερζή και των υπόλοιπων διοργανωτών καθώς, επίσης, των ντόπιων της πανέμορφης Πάφου που σε κερδίζουν αμέσως με την αυθόρμητη αγάπη τους.
Το «Dream of a Shadow» έχει ως θέμα την καινούρια γενιά των Ελλήνων μεταναστών στην Αυστραλία…
Οι εμπειρίες τους αποτυπώνονται μέσα απο την ιστορία του Σπύρου, ο οποίος αφήνει πίσω του οικογένεια, φίλους και την κοπέλα του. Τον ρόλο υποδύεται ο Σπύρος Χελιώτης, που είναι ένας απ’ τους νεομετανάστες. Έγραψα το σενάριο μαζί του, αντλώντας από τις εμπειρίες του καθώς και από άλλων νεομεταναστών, όπως ο Στράτος και ο Θέμης, οι οποίοι επίσης συμμετείχαν στο καστ.
Γιατί διάλεξες να συνεργαστείς και με Έλληνες ηθοποιούς;
Ήταν απαραίτητο, αφού ένα μεγάλο κομμάτι της ιστορίας εκτυλίσσεται στην Ελλάδα.
Και ποιες είναι οι εντυπώσεις σου;
Νιώθω πολύ τυχερός. Τόσο για τη σκηνοθέτη-παραγωγό Μαρίνα Λεοντάρη, που ανέλαβε την επιμέλεια των γυρισμάτων στην Αθήνα, όσο και για το καστ των ηθοποιών. Η Ιωάννα Πηλιχού, ο Γιάννης Αϊβάζης, η Σάννυ Χατζηαργύρη, η Πέπη Μόνια και σε φιλικές συμμετοχές ο Βασίλης Παλαιολόγος, ο Κώστας Αρζόγλου, ο Nτίνος Καρύδης, η Μαρία-Λουΐζα Βούρου… Όλοι τους εξαιρετικοί χαρακτήρες κι επαγγελματίες.
Θα το ξανακάνεις;
Θα ήταν μεγάλη μου χαρά να ξανασυνεργαστώ με τόσο όμορφους ανθρώπους.
Επόμενα σχέδια για τον χειμώνα στην Αυστραλία που μόλις αρχίζει.
Θα συγκεντρωθώ για να τελειώσω ένα μυθιστόρημα και ένα graphic novel που είχα αφήσει στην άκρη λόγω άλλων υποχρεώσεων και μετά βλέπουμε. Μελετάω δύο βιβλία συγγραφέων που μου αρέσουν ως θέματα για μεταφορά στη μεγάλη οθόνη. Το ένα είναι δράμα και το άλλο μαύρη κωμωδία.
Η Αμερική είναι στα επαγγελματικά όνειρά σου;
«Μεγάλη μπουκιά φάε, μα μεγάλη κουβέντα μην πεις», λένε, αλλά δεν με τραβάει η Αμερική.
Γιατί;
Έχω τα πάντα στην Αυστραλία.
Και η Ελλάδα;
Είναι η μεγάλη μου αγάπη. Πάντα τη νοσταλγώ. Αλλά η ζωή μου είναι στην Αυστραλία. Το ιδανικό σενάριο; Κάθε χρόνο να κάνω διακοπές στην Ελλάδα και την Κύπρο.
