Έκτισε ένα σπίτι-ρεπλίκα του κάστρου στο Κολόσσι, μάζευε με μανία αρχαιολογικά ευρήματα, έργα τέχνης και είχε διαφόρων ειδών συλλογές. Έπεσε σε κώμα και αφού κυκλοφόρησε η είδηση του θανάτου του, συνήλθε. Ερωτεύτηκε με πάθος, χώριζε με μεγαλύτερο πάθος, κατέρριψε όλα τα ταμπού της ψυχιατρικής στην Κύπρο και καθιερώθηκε ως «ο εθνικός μας ψυχίατρος». Ασφαλώς, ο Γιάγκος Μικελλίδης δεν έζησε μια πληκτική ζωή.
Του Πιερή Παναγή
Κάποια χρόνια πριν, καθισμένοι σε εκείνο το υπέροχο σπίτι-ρεπλίκα του κάστρου στο Κολόσσι, μου είχε πει πως αν για κάτι ήταν πραγματικά υπερήφανος, είναι που μαζί με την Ελίτα Μιχαηλίδου έμαθαν στους Κύπριους τι είναι ψυχιατρική και πως «οι πελλοί δεν είναι πελλοί αλλά ψυχικά άρρωστοι». Αυτό είναι τελικά το σημαντικότερο εύσημο που κέρδισε και έγινε ο «εθνικός μας ψυχίατρος». Ο Γιάγκος Μικελλίδης απομυθοποίησε όλα τα ταμπού για την Ψυχιατρική, έτσι ώστε οι ασθενείς να μην κρύβονται πια και να λένε ευθαρσώς «έχω κατάθλιψη». Μετά απ’ τις τηλεοπτικές του παρεμβάσεις ένα ψυχικό νόσημα μετατράπηκε σε μια πάθηση που μπορεί να συμβεί στον καθένα από εμάς ενώ οι λέξεις κατάθλιψη, ψυχίατρος και φάρμακα, χάπια απενοχοποιήθηκαν διά παντός.
Αν ζούσε, την περασμένη Παρασκευή, θα συμπλήρωνε τα 70 του χρόνια. Μάλλον, θα καλούσε στο σπίτι φίλους του, θα γέμιζε ένα ποτήρι με καλό ουίσκι ή κονιάκ, θα άναβε ένα τσιγάρο και θα το απολάμβανε μέχρι η κάφτρα να του κάψει σχεδόν τα δάχτυλα. Το ένα απ’ τα πολλά τσιγάρα που θα κάπνιζε. Γιατί αν υπήρχε μια –κακή- συνήθεια που κράτησε μέχρι τέλους ήταν το κάπνισμα, παρόλες τις παραινέσεις των οικείων και των γιατρών του για το αντίθετο. Ακόμα και τότε, το 2011 όταν έπεσε σε κώμα και συνήλθε, το έκοψε για λίγο –ύστερα από 56 χρόνια όπου κάπνιζε δυο με τρία πακέτα τη μέρα. Το ξανάρχισε όμως ύστερα από μερικούς μήνες. Κάπνιζε στο σπίτι, στις ταβέρνες που έβγαινε με τους φίλους του, στο γραφείο του. Ένα γραφείο κι αυτό περίεργο… Γεμάτο τοτέμ και έργα τέχνης, βιβλία, υφάσματα και χρώματα. Γιατί ο Γιάγκος ήταν ένας γιατρός διαφορετικός, αλλιώτικος. Ο οποίος άλλαξε ακόμα περισσότερο όταν ξύπνησε από το κώμα, πλησιάζοντας πολύ κοντά στο θάνατο. Εκείνο το απόγευμα που τον είχα δει στο Μέλαθρον, τον Ιούλιο του 2011, ήταν καθισμένος στο κρεβάτι και προσπαθούσε να αναρρώσει. Να συνειδητοποιήσει τι γινόταν. Μιλούσε σιγανά. Μέχρι που έσπασε η φωνή του αφήνοντας μια μικρή χαραμάδα για να δω τον εσωτερικό του εαυτό. Ο άντρας που είχα απέναντί μου, ο ατρόμητος, ο ευφυής, ο αθυρόστομος, ο παθιασμένος, ο εκκεντρικός και δημοφιλής Γιάγκος Μικελλίδης, ήταν όλα αυτά μεν αλλά εν τέλει ήταν και ευάλωτος. Όχι γιατί φοβήθηκε το θάνατο. Αλλά γιατί η αγάπη του κόσμου που τον επισκέφτηκε για να αφήσει ένα γράμμα, ένα λουλούδι, μια εικονίτσα της Παναγίας, τον συγκίνησε βαθιά… «Δεν επερίμενα ότι ήμουν τόσο popular. Έξερα ρε ότι είχα αποδοχή που τον κόσμο, αλλά δεν μπορούσα να διανοηθώ σε πόσο βαθμό. Δεν επερίμενα να έρτουν τόσες χιλιάδες. Όταν εξύπνησα ήμουν σαν τον χαντόν. Επροσπαθούσα να καταλάβω τι εσυνέβηκε. Έκοψεν ο καθένας που το σπίτι του να έρτει να με δει. Ήρταν που την Πάφο, που τον Αμίαντο, που το Παραλίμνι, που τη Σκάλα. Είναι σπουδαίο πράμα. Μου έκανε φοβερή εντύπωση η αντίδραση του κόσμου. Ήταν λες και έβλεπες αρχαία τραγωδία. Δεν το περίμενα και δεν ήξερα ότι το κορμί μου αξίζει τόσο πολλά. Εκάμναν διαδήλωση δαμαί πόξω και έρκουνταν για να με δουν μόνο για δυο λεπτά, να βεβαιωθούν ότι είμαι ζωντανός».
Αυτή ήταν η εικόνα που είχε ανέκαθεν ο ίδιος για την επιτυχία. Να τον αγαπούν. Ούτε χρήματα, ούτε σπίτια. Όπως έλεγε άλλωστε, δεν πίστευε στα χρήματα παρόλο που κέρδισε πολλά. Στην αγάπη του κόσμου πίστευε… «Βγάζω χρήματα για να ζω. Να έχω ένα σπίτι, ένα σριλάνκο, ένα αυτοκίνητο. Δεν είμαι όμως διατεθειμένος να χάσω την αξιοπρέπειά μου για να μαζέψω χρήματα. Αν ποτέ πάω καμιά κατ’ οίκον επίσκεψη, δεν θα πληρωθώ. Ντρέπομαι. Δεν θέλω να πουν ότι ο Μικελλίδης ήρθε σπίτι μας και πήρε λεφτά. Δεν αγνοώ τα χρήματα, αλλά δεν μπορώ να κινούμαι γύρω απ’ αυτά». Και έτσι έζησε. «Υπάρχει μεγάλη παραφιλολογία για την περιουσία του Γιάγκου» λέει η σύντροφός του, Ειρήνη Λητώ Θεοχαρίδου. «Αρκετοί νομίζουν ότι ήταν εκατομμυριούχος. Αυτό απέχει απ’ την πραγματικότητα. Στατιστικά στοιχεία φανερώνουν ότι ένας στους τέσσερις πελάτες του δεν τον πλήρωνε όταν πήγαινε στο ιατρείο. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι δεν ήταν ένας πολύ πετυχημένος γιατρός, που κέρδισε χρήματα στη ζωή του. Αυτά τα χρήματα όμως τα χάρηκε. Αγόραζε τα πράγματα που τον ευχαριστούσαν και ζούσε όπως ήθελε. Το μεγαλύτερο έργο του ήταν αυτό το σπίτι, γι’ αυτό παλεύω με νύχια και με δόντια να το συντηρήσω εις μνήμην του» λέει καθισμένη στη βεράντα του σπιτιού στα Πυργά, που μοιάζει λες και σταμάτησε ο χρόνος πριν το θάνατό του. «Προσπαθώ, όσο δύσκολο κι αν είναι, να τα προφυλάξω από οποιαδήποτε εκμετάλλευση. Σαφέστατα είναι δύσκολη η συντήρηση ενός τέτοιου σπιτιού. Το κάνω όμως όπως το έκανε εκείνος. Κράτησα τα δυο άτομα που είχε ο Γιάγκος και δουλεύουν ακόμα εδώ. Όσο είμαι εδώ νιώθω ότι υπάρχει ακόμα με κάποιον τρόπο. Κοντά του έμαθα πως το σημαντικότερο είναι να δίνεις χωρίς να περιμένεις τίποτα ως αντάλλαγμα. Ο Γιάγκος ήταν ένας δοτικός άνθρωπος και ενώ ποτέ δεν περίμενε ανταλλάγματα δέχτηκε πολλή αγάπη και εκτίμηση από τον κόσμο». Λέει πως μετά το κώμα, τα κύρια χαρακτηριστικά της προσωπικότητάς του δεν άλλαξαν. «Απλά ήταν πιο ήρεμος, πιο δεκτικός. Και όταν ΄’επέστρεψε’’ έκανε ένα ξεσκαρτάρισμα απομακρύνοντας ανθρώπους που δεν του έκαναν καλό. Πριν απ’ αυτό, απλά το άφηνε να περάσει. Μετά το κώμα, έβαλε τις γραμμές του». Αναρωτιέμαι δυνατά εάν είχε δίπλα του ανθρώπους που εποφθαλμιούσαν ή που αποτελούσαν ένα είδος… αυλής του. «Υπήρξαν τέτοιοι άνθρωποι αλλά τα τελευταία χρόνια και πριν το κώμα ακόμα, τους απομάκρυνε ο ίδιος. Ήθελε να έχει δίπλα του φίλους του, άντρες και γυναίκες, που τον ξεκούραζαν. Δεν ήθελε αυτούς που δημιουργούσαν κόντρες, άγχος, συγκρούσεις και ζηλοτυπίες. Τα τελευταία 10 χρόνια, οι άνθρωποι που ήταν κοντά του ήταν οι ίδιοι που παρέμειναν μέχρι τέλους».
Απ’ την άλλη, ο Μάριος Μικελλίδης, ο αδελφός του αναφέρει πως «από τον Αύγουστο του 2014 που έφυγε ο αδελφός μου κάνω συνεχή και επίπονο αγώνα για να προστατεύσω και να αξιοποιήσω με τον κατάλληλο δυνατό τρόπο, όλα όσα αυτός αγάπησε και πλήρωσε με τους κόπους μιας ζωής. Μεταξύ άλλων οι συλλογές του Γιάγκου –εκτός απ’ την αρχαιολογική συλλογή, μια απ’ τις σημαντικότερες ιδιωτικές συλλογές αρχαίων στην Κύπρο- περιλαμβάνουν έργα Τέχνης, ξυλόγλυπτα, νομίσματα, κοσμήματα, χαλιά, εικόνες κ.ά. Θυμάμαι, όταν έκτιζε το σπίτι ξόδεψε εκατοντάδες χιλιάδες μέχρι να κάνει αυτό που ήθελε. Είχε αναγεννησιακή ζωγράφο για τις τοιχογραφίες ενώ μέχρι το τέλος της ζωής του εργοδοτούσε συντηρήτρια από την Ιταλία. Την περίοδο που έφτιαχνε το σπίτι, πήγε στην Ινδία με ριψοκίνδυνα αεροπλάνα για να φέρει χαλιά, απ’ το Πακιστάν για να φέρει ξυλόγλυπτα, ταξίδεψε στην Αλεξάνδρεια, στη Ρουμανία, στη Ρωσία, στην Ευρώπη για να βρει αυτά που ήθελε». Σύμφωνα με τον ίδιο, ο μεγαλύτερος αδελφός του ήταν πάντα ένα μικρό μωρό. «Ο Γιάγκος είχε μια παιδικότητα ενώ μέχρι το τέλος παρέμεινε μεγαλύτερος απ’ τη ζωή. Ήταν ένας άνθρωπος που βοήθησε εκατοντάδες άλλους ανθρώπους». Και σήμερα; Τι γίνεται με την περιουσία και τις συλλογές του; «Ενδιαφέρομαι να διαφυλαχθεί στο ακέραιο με κάθε νόμιμο τρόπο. Αυτό που έκανα ήταν να ζητήσω τη βοήθεια του δικαστηρίου έτσι ώστε να τη διαφυλάξω όσο καλύτερα μπορώ μέχρι να μπορεί να αξιοποιηθεί». Ρωτώ διευκρινίσεις για το τελευταίο: πώς θα ήθελε να την αξιοποιήσει; «Θα θέλαμε να κάνουμε κάτι στη μνήμη του Γιάγκου. Το ιδανικότερο θα ήταν το σπίτι να μετατραπεί σε μουσείο όπου θα εκτίθενται οι συλλογές του».
Το μοίρασμα της κληρονομιάς και η αντιδικία
Στις 17 Νοεμβρίου του 2015 ο δικηγόρος Χρίστος Α. Νεοφύτου, διορίστηκε ως διαχειριστής ειδικού σκοπού της περιουσίας του Γιάγκου Μικελλίδη, αναλαμβάνοντας τα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού. Σκοπός του η καταγραφή και διαφύλαξη της περιουσίας με απώτερο σκοπό την εξασφάλιση των κληρονομικών μεριδίων προς όφελος των διεκδικητών – αντιδίκων, της Ειρήνης Λητώς Θεοχαρίδου και του Μάριου Μικελλίδη. Μέχρι σήμερα έχει ετοιμάσει 6 προκαταρτικές εκθέσεις απογραφής της περιουσίας αφού αποτάθηκε στο Τμήμα Αρχαιοτήτων, στην Αστυνομία, σε Τράπεζες, σε ασφαλιστικές εταιρίες, Κοινοτικά συμβούλια και Δήμους, ιδιωτικές εταιρίες παροχής υπηρεσιών. Η δικάσιμος έχει οριστεί στα τέλη Σεπτεμβρίου του 2016.
