Έρχεται μήπως το τέλος της θερινής ώρας;

Έρχεται μήπως το τέλος της θερινής ώρας;

Έρχεται μήπως το τέλος της θερινής ώρας;

Της Χρυστάλλας Χατζηδημητρίου

Στις 8 Φεβρουαρίου οι Ευρωβουλευτές με 384 ψήφους υπέρ, 153 κατά και 12 αποχές, ζήτησαν επαναξιολόγηση της αλλαγής της ώρας. Ωστόσο η οποιαδήποτε τροποποίηση του νόμου που τέθηκε σε ισχύ το 1975 (στην Κύπρο το 1976) θα χρειαστεί την έγκριση της πλειοψηφίας των κυβερνήσεων των κρατών-μελών της ΕΕ και του κοινοβουλίου.

Η όλη διαδικασία μπορεί να διαρκέσει πέραν του ενός χρόνου. Οπόταν μέχρι τότε, συνεχίζουμε να αλλάζουμε την ώρα κάθε τέλη Μαρτίου και κάθε τέλη Οκτωβρίου.

Το θέμα έφτασε στο Ευρωκοινοβούλιο μετά από πρωτοβουλία Φινλανδών οι οποίοι, με 70.000 υπογραφές, ζήτησαν κατάργηση της αλλαγής της ώρας.

Παρά τις αυξημένες αντιδράσεις, ωστόσο, οι απόψεις διίστανται. «Πολλές μελέτες απέτυχαν να καταλήξουν σε οριστικό αποτέλεσμα, αλλά δείχνουν αρνητικές επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία», σημειώνουν τα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην πρότασή τους.

Η Επίτροπος Μεταφορών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Violeta Bulc, κάλεσε το Κοινοβούλιο να εξετάσει όχι μόνο τα αρνητικά, αλλά και τα οφέλη του φωτός της ημέρας στην ανθρώπινη υγεία, σημείο όπου επικεντρώνονται οι αντιδράσεις. Πρόσθεσε επίσης ότι η απόφαση θα πρέπει να είναι καθολική και ότι η τυχόν λήψη διαφορετικών αποφάσεων ανάμεσα στα 28 κράτη μέλη θα είναι επιζήμια για τις αγορές.

Και οι απόψεις αλλά και τα συμφέροντα ανάμεσα στα κράτη-μέλη είναι διαφορετικά. Για παράδειγμα στις χώρες του νότου με ηλιοφάνεια (όπως Ισπανία, Ελλάδα, Κύπρος) η παράταση της ημέρας μέσω της αλλαγής της ώρας θεωρείται επωφελής για τις τουριστικές επιχειρήσεις και το εμπόριο. Στην Ελλάδα, μέσα στο κατακαλόκαιρο, θα νυχτώνει από τις 8 ενώ στην Κύπρο από τις 7, χωρίς την αλλαγή.

Πότε και πώς εφαρμόστηκε

Κατ’ αρχάς να σημειώσουμε πως η ορθή ώρα είναι η χειμερινή. Η ιδέα της εποχικής αλλαγής της ώρας (Daylight Saving Time, DST) αποδίδεται στον Βενιαμίν Φραγκλίνο, ο οποίος σε άρθρο του που δημοσιεύθηκε σε γαλλική εφημερίδα το 1784 πρότεινε, με στόχο την εξοικονόμηση κεριών, όπως οι άνθρωποι ξυπνούν μία ώρα νωρίτερα.

Αργότερα, το 1895, τίθεται ξανά το θέμα προς συζήτηση, από τον Νεοζηλανδό εντομολόγο και αστρονόμο Τζορτζ Χάντσον, ο οποίος πρότεινε να αλλάζουμε τα ρολόγια μας το καλοκαίρι κατά 2 ώρες.

Η πρώτη φορά που προτάθηκε σοβαρά ήταν από τον Βρετανό Γουίλιαμ Γουίλετ (William Willett) στο άρθρο του «Waste of Daylight» που δημοσιοποιήθηκε το 1907 αλλά και πάλι δεν βρήκε έδαφος. Το σκεπτικό ήταν πάντοτε πως γυρίζοντας τους καλοκαιρινούς μήνες τα ρολόγια μία ώρα μπροστά, κερδίζουμε, κάθε μέρα, μια ώρα περισσότερο ηλιακό φως και συνεπώς εξοικονομούμε ενέργεια.

Η ιδέα πρωτοεφαρμόστηκε από τους Γερμανούς το 1916, όταν μαινόταν ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος. Με τη μετακίνηση της ώρας 60 λεπτά μπροστά μπορούσαν να εκμεταλλευτούν το φως του ήλιου παράγοντας μεγαλύτερη ποσότητα πολεμικού εξοπλισμού, χωρίς να χρησιμοποιούν ηλεκτρικό ρεύμα.

Ακολούθησε ο Ουίνστον Τσόρτσιλ καθιερώνοντας τη θερινή ώρα και στην Αγγλία. Λίγο αργότερα στο παιχνίδι μπήκαν και οι Η.Π.Α. Μάλιστα, ο Ρούσβελτ καθιέρωσε για όλο τον χρόνο τη θερινή ώρα, που πήρε την ονομασία «ώρα πολέμου» (War Time). Η μέρα ήταν μεγαλύτερη και αυτό έκανε τους στρατιώτες πιο αισιόδοξους. Το ίδιο έκαναν και οι Βρετανοί, οι οποίοι έδωσαν το όνομα «Double Summer Time».

Μετά το τέλος του πολέμου, επανήλθε και η χειμερινή ώρα και έκτοτε είναι γνωστή ως «Peace Time», δηλαδή «ώρα ειρήνης». Στις ΗΠΑ, ωστόσο, το Κογκρέσο απέσυρε την καθιέρωση θερινής ώρας, καθώς δυσαρεστούσε πολύ κόσμο. Οι αγρότες χρειάζονταν το φως του ήλιου νωρίς το πρωί για να κάνουν τις αγροτικές τους εργασίες, ενώ με την αλλαγή, εξαιτίας της ζέστης υπήρχε κίνδυνος να καεί η σοδειά τους.

Στην Ευρώπη η θερινή ώρα εφαρμόστηκε επίσημα το 1975, μετά την ενεργειακή κρίση του ‘73. Σύμφωνα με την οδηγία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η αλλαγή γίνεται την τελευταία Κυριακή του Μαρτίου και τελειώνει την τελευταία Κυριακή του Οκτωβρίου.

Η Ισλανδία δεν έχει υιοθετήσει το μέτρο. Λόγω του υψηλού γεωγραφικού πλάτους η ανατολή και η δύση του ήλιου αλλάζουν κατά πολλές ώρες στη διάρκεια του έτους και η επίδραση της αλλαγής του ρολογιού κατά μία ώρα θα ήταν ασήμαντη.

Γενικά, η θερινή ώρα δεν χρησιμοποιείται σε χώρες κοντά στον Ισημερινό, αφού η ανατολή και η δύση του Ήλιου δεν έχουν μεγάλη διαφορά στο διάστημα του χρόνου.

Στη Βραζιλία η θερινή ώρα χρησιμοποιείται μόνο στο νότιο τμήμα της.

Η Ρωσία ακολουθούσε τις ίδιες ημερομηνίες αλλαγής με αυτές της Ευρωπαϊκής Ένωσης αλλά από το 2014 ο Βλαντίμιρ Πούτιν αποφάσισε τη χρήση μόνιμης χειμερινής ώρας.

Το ίδιο έκανε κι η Τουρκία από το 2016. Σήμερα, το τμήμα του παγκόσμιου πληθυσμού που χρησιμοποιεί τη θερινή ώρα αποτελεί μειοψηφία καθώς σχεδόν όλες οι ασιατικές και αφρικανικές χώρες δεν συμμετέχουν.

Αντιδράσεις και επιπτώσεις στην υγεία

Αν και στην ουσία δεν υπάρχει κάποια επίσημη μελέτη που να αποδεικνύει πέραν πάσης αμφιβολίας τυχόν επιπτώσεις στον ανθρώπινο οργανισμό, διάφορες επιμέρους μελέτες που έρχονται κατά καιρούς στη δημοσιότητα, αναφέρουν αναστάτωση στον ανθρώπινο οργανισμό που έχει ως αποτέλεσμα από μείωση (προσωρινή) της παραγωγικότητας μέχρι αύξηση εμφραγμάτων, εγκεφαλικών, και τροχαίων ατυχημάτων.

Το βιολογικό ρολόι του ανθρώπου -όπως και των ζώων- χρησιμοποιεί το φως της μέρας για να συγχρονίζεται με το περιβάλλον, καθώς αλλάζουν οι εποχές. Όμως η «θεσμική» αλλαγή της ώρας διαταράσσει αυτό τον συγχρονισμό, καθώς συμβαίνει απότομα. Εκτιμάται ότι ο οργανισμός χρειάζεται περίπου μια μέρα προκειμένου να προσαρμοστεί σε μια αλλαγή του ρολογιού κατά μία ώρα.

Μια πρωτότυπη ψυχολογική μελέτη το 2016 έδειξε ότι την επόμενη εργάσιμη μέρα μετά την αλλαγή της θερινής ώρας, οι δικαστές στις ΗΠΑ επιβάλλουν ποινές που έχουν κατά μέσο όρο 5% μεγαλύτερη διάρκεια, σε σχέση με τις ποινές που επέβαλαν την προηγούμενη εβδομάδα ή εκείνες που θα επιβάλουν στο μέλλον, όταν πια ο οργανισμός τους θα έχει συνηθίσει την αλλαγή.

Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν έχουν κάποιο ιδιαίτερο πρόβλημα, αλλά για ορισμένους η αλλαγή της ώρας μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο για καρδιαγγειακό επεισόδιο (έμφραγμα ή εγκεφαλικό), ιδίως στους ηλικιωμένους και στους καρκινοπαθείς.

Έρευνα του 2014 σε νοσοκομεία έδειξε μια αύξηση κατά 25% στα εμφράγματα τη Δευτέρα, αμέσως μετά την αλλαγή της θερινής ώρας, σε ανθρώπους ευάλωτους στον καρδιαγγειακό κίνδυνο.

Από την άλλη, ακόμη και μια ελαφριά στέρηση ή διαταραχή του ύπνου, ιδίως σε άτομα που πάσχουν από αϋπνία, που προκαλεί η αλλαγή της ώρας, μπορεί να αυξήσει έως 17% τον κίνδυνο ένας οδηγός να εμπλακεί σε τροχαίο.

Προβλήματα αντιμετωπίζουν επίσης και τα ζώα. Αναφορές λένε πως συμπεριφέρονται περίεργα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι κάποιες φάρμες στη Ρωσία όπου οι αγρότες δεν μπορούσαν το καλοκαίρι να αρμέξουν τις επιθετικές αγελάδες τους.

Επίσης, πολλά υπολογιστικά συστήματα έχουν τη δυνατότητα αυτόματης αλλαγής της ώρας, ενώ σε άλλα πρέπει να γίνεται χειρωνακτικά με αποτέλεσμα πολλές φορές να επικρατεί (αρχικά τουλάχιστον) μία σύγχυση.

Ανθρώπινη εφεύρεση

Το ημερολόγιο αποτελεί ένα σύστημα μέτρησης του χρόνου που δημιουργήθηκε με βάση τα ουράνια φαινόμενα. Ο καθημερινά επαναλαμβανόμενος κύκλος της Ανατολής-Δύσης αποτελεί την πρώτη και βασική μονάδα μέτρησης του χρόνου, την 24ωρη ημέρα.

Η εφαρμογή όμως της «θερινής ώρας» κάθε άνοιξη δεν βασίζεται σε επιστημονικά δεδομένα, αλλά είναι ένα καθαρά πρακτικό θέμα που έχει να κάνει με την εξοικονόμηση ηλεκτρικής ενέργειας.

Στην ουσία είναι ένα εφεύρημα για να ξεκινούν οι καθημερινές δραστηριότητες νωρίτερα και να εκμεταλλευόμαστε περισσότερες ώρες το ηλιακό φως. Αντί να λέμε ότι το καλοκαίρι όλες οι δουλειές θα αρχίζουν μία ώρα νωρίτερα (για παράδειγμα στις 7 το πρωί) «βαφτίζουμε» το επτά σε οκτώ.

Πηγή : philenews.com

Related posts

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *