Φοβάστε το θάνατο, κύριε Αυγουστή Ευσταθίου;

Φοβάστε το θάνατο, κύριε Αυγουστή Ευσταθίου;

Όπως κάθε χρόνο, στις 3 Μαρτίου, ο τελευταίος άνθρωπος που έζησε μαζί με τον Γρηγόρη Αυξεντίου τις ηρωικές στιγμές του 1957 στο κρυσφήγετό του, θα ξυπνήσει νωρίς για να πάει στον Μαχαιρά, για το μνημόσυνο και το τρισάγιο, τιμή πάντα στον ήρωα «μάστρο» του… Συναντηθήκαμε στο σπίτι του, στη Λευκωσία. 

«Αλλάζει κάτι στα συναισθήματά σας, χρόνο με το χρόνο;». «Αυτά τα συναισθήματα που έζησα τότε, τα έχω βίωμα. Δεν τα έχω μόνο για τις επετείους. Αυτά τα συναισθήματα έμειναν μέσα μου. Εγράψαν στην ψυσιήν μου. Ήταν εντονότατα».

«Φοβάστε το θάνατο σήμερα, κύριε Ευσταθίου;». «Από την έναρξη του αγώνα, τότε που εντάχθηκα στην ΕΟΚΑ, τον Ιούνιο του ’55, μέχρι και σήμερα, έχω ζήσει τόσα έντονα συναισθήματα σε σχέση με το θάνατο, που δεν τον υπολογίζω. Του λέω και “καλώς να ορίσει”. Στις 3 του Μάρτη του 1957, ήμουν 21 ετών… Είμαι 85 χρονών τωρά. Μάλλον λέω πως έζησα και περισσότερο από όσο έπρεπε… Με συγχωρείτε, αλλά, μετά από τόσα χρόνια και ακόμα φορτίζομαι συναισθηματικά όταν μιλώ γι’ αυτά τα θέματα…».

«Πώς τον σκέφτεστε σήμερα τον Αυξεντίου;». «Είναι ο ήρωάς μου. Και ευχαριστώ τον Θεό που αξιώθηκα πρώτα να τον γνωρίσω, ύστερα να μείνω μαζί του και στη συνέχεια να συμπολεμήσουμε μέχρι τον ηρωικό θάνατό του».

«Μιλήστε μου για τον Γρηγόρη…». «Ο Γρηγόρης ήταν ο “μάστρος” μου. Συμπεριφερόταν πολύ ανθρώπινα, ήταν ένας αποφασιστικός αγωνιστής, λάτρης της Ελλάδας, την οποία λατρεία μετέδωσε και προς τον τεράστιο τομέα του. Ξέρετε, από το 1957 -μέχρι και σήμερα που μιλάμε- δεν έχω ξαναπεί άλλον άνθρωπο “μάστρο”. Το “μάστρος” θα είναι πάντα μόνο για τον Γρηγόρη. Το λέγαμε, βέβαια, για να μην αποκαλύπτουμε το ψευδώνυμό του, με τις προδοσίες που συνέβαιναν τότε…».

«Ποιος ονομάζεται “ήρωας”;». «Όποιος συνδέσει τη ζωή του με την ιστορία της πατρίδας, ονομάζεται “ήρωας”. Υπήρξαν πολλοί ήρωες τότε – από επτά χρονών παιδάκι, μέχρι και γυναίκα έγκυος».

«Υπήρξαν φορές που σκεφτήκατε μήπως θα έπρεπε να είχατε παραμείνει κι εσείς στο κρησφύγετο, εκείνη τη μέρα, στις 3 Μαρτίου και να γίνετε κι εσείς ένας ήρωας;». «Ήθελα να μείνω στο κρησφύγετο. Για μας, ο αγώνας τότε ήτο ιερός. Είχε ηγεσία και ιδανικά. Ο πρώτος που πήρε όπλο, όταν μας ανακάλυψαν οι Άγγλοι, ήμουν εγώ. Έγινε μία ανταλλαγή γνωμών μεταξύ του Αυξεντίου και δύο από τα μέλη της ομάδας και ο Γρηγόρης μας διέταξε να βγούμε και να παραδοθούμε. Ήμουν ο αρχαιότερος που ήμουν μαζί του. Γι’ αυτό και εγνώριζα πότε ο Αυξεντίου δεν εσήκωνε αναίρεση ή απειθαρχία στες εντολές του, οπότε εβγήκα έξω. Αλλά επιδίωξα να ξαναμπώ μέσα – και το επέτυχα. Αγαπούσα και εσεβόμουνα τον Αυξεντίου. Πολέμησα μαζί του. Μέχρι που είχα και εγώ εγκαύματα, όταν ερίξαν την πεζίνα. Όπως σε κάθε απορία μου εστρέφουμουν στον Αυξεντίου, έτσι και όταν είδα την πεζίνα να τρέχει μέσα στο κρησφύγετο εστράφηκα σε εκείνον. “Είντα που εν τούτον πάλαι, μάστρε;”, του είπα. Μου απήντησε: “Ματρόζο, μπορεί να είναι υγρόν δηλητηριώδες”. Έπιασα την μούττην μου, έκλεισα το στόμα μου και εσταμάτησα να αναπνέω. Όσο άντεχα βεβαίως. Μετά εμυρίστηκα την πεζίνα. Και του είπα: “Μάστρε, εννά μας κάψουν ζωντανούς!”. Εδιατάχθηκα να βγω από το κρησφύγετο. Διότι, όπως αντιλαμβάνεστε, δεν υπήρχε περίπτωσις αρνήσεως της διαταγής, ειδικά όταν ο Αυξεντίου εδιέτασσε με το ύφος που εδιέτασσε. Τον θυμάμαι σαν τώρα. Τον έχω μπροστά μου…».

«Εκείνη τη μέρα καταλαβαίνατε τις ιστορικές στιγμές που ζούσατε;». «Εκείνη τη στιγμή δεν σε ενδιαφέρει η ιστορία. Σε ενδιαφέρει το γεγονός. Πως επιβάλλεται να θυσιαστείς. Πως επιβάλλεται να μην παραδοθείς»

«Τι αισθάνεστε σήμερα για τους Άγγλους;». «Είναι κάτι που απέκτησα από τη συμπεριφορά του Αυξεντίου: Δεν επολεμούσαμεν τότε για άτομα. Επολεμούσαμεν για ιδανικά. Δεν επολεμούσαμεν προσωπικά. Σκεφτείτε ότι εγώ είμαι μικτή οικογένεια με Άγγλους. Έχω νύφη Ιρλανδέζα και γαμπρό Εγγλέζο, από πολύ πριν ξεκινήσει ο αγώνας. Και εγώ ήμουν της ΕΟΚΑ. Τι σημασία έχει; Βεβαίως, διαβίβασα στον αδερφό μου να προσέχει μην παρασυρθεί και πει κάτι, διότι θα τον εκτελούσα εγώ ο ίδιος! Μας είχαν εμποτίσει με υπευθυνότητα και λατρεία προς την Ελλάδα. Ήταν βαρύ αυτό το “φορτίο”. Με δυσκολία σηκωνόταν. Αλλά ήταν το ωραιότερο “φορτίο” της ζωής μας!».

«Τα τελευταία 62 χρόνια ζήσατε ποτέ αντίστοιχα συναισθήματα, με εκείνα;». «Ήταν τόσο έντονο εκείνο που έζησα στις 3 Μαρτίου του ’57, που δεν έζησα εντονότερο στη μετέπειτά μου ζωή. Κανένα! Και εβίωσα αρκετά έντονα συναισθήματα στη ζωή μου, έτσι όπως εξελίχθηκε. Αλλά κανένα δεν άγγιξε εκείνο, μέσα στο κρησφύγετο. Εγώ, τι ήμουν; Έναν απλό μέλος της οργανώσεως, ένας μαχόμενος αγωνιστής, ούτε ομαδάρχης, ούτε τομεάρχης, ούτε υποτομεάρχης. Ήμουν ένας αγωνιστής που ελάτρευε τον αγώνα του, τον αρχηγό του και, ιδίως, την πατρίδα του».

«Άξιζε πιστεύετε, τελικά, εκείνη η θυσία του Μαρτίου του 1957;». «Η θυσία εκείνη δεν έχει καμία σχέση με τη σημερινή κατάσταση. Η θυσία εκείνη ήταν αγνή, πεντακάθαρη. Όπως το φως του ήλιου!».

Το βιβλίο του Αυγουστή Ευσταθίου «Ο ματρόζος της ΕΟΚΑ και της Κύπρου», κυκλοφορεί από τις «εκδόσεις Επιφανίου».

Related posts

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *