Η καθημερινότητα ενός γονέα μοιάζει συχνά με μια ατελείωτη λίστα υποχρεώσεων. Όταν, λοιπόν, ένα παιδί τεσσάρων ή πέντε ετών δυσκολεύεται να ντυθεί, να φορέσει τα παπούτσια του ή να τακτοποιήσει τα παιχνίδια του, η πιο εύκολη λύση είναι να αναλάβει ο ενήλικας.
Ωστόσο, μια μικρή αλλαγή στον τρόπο σκέψης μπορεί να κάνει τη διαφορά: Αντί να αντιμετωπίζουμε αυτές τις στιγμές ως καθυστερήσεις, μπορούμε να τις βλέπουμε ως ευκαιρίες μάθησης και ανάπτυξης.
Τι δείχνουν οι έρευνες
Η λεγόμενη «υπεργονεϊκότητα», δηλαδή η τάση των γονέων να αναλαμβάνουν δραστηριότητες που το παιδί μπορεί αναπτυξιακά να εκτελέσει μόνο του, ενδέχεται να περιορίζει το κίνητρο και την αυτονομία του.
Όταν ένας ενήλικας ολοκληρώνει συνεχώς μια εργασία για λογαριασμό του παιδιού, του στερεί την ευκαιρία να ανακαλύψει μόνο του τη λύση. Αντίθετα, η ανεξάρτητη προσπάθεια το βοηθά να αναπτύξει αυτοπεποίθηση, επιμονή, ικανότητα επίλυσης προβλημάτων και σημαντικές δεξιότητες ζωής.
Η έρευνα δείχνει, επίσης, ότι όταν οι γονείς αρχίζουν να βλέπουν τις καθημερινές δυσκολίες ως εκπαιδευτικές εμπειρίες, παρεμβαίνουν πολύ λιγότερο. Με αυτόν τον τρόπο, ενισχύονται οι εκτελεστικές λειτουργίες του παιδιού, οι οποίες σχετίζονται με τον αυτοέλεγχο, την οργάνωση και τη λήψη αποφάσεων.
Πέντε καθημερινές στιγμές που μπορούν να γίνουν μαθήματα
- Όταν προσπαθεί να ντυθεί
Μπορεί να χρειάζεται υπερβολικά πολύ χρόνο για να φορέσει σωστά την μπλούζα του. Αυτή η προσπάθεια, όμως, αποτελεί άσκηση επίλυσης προβλημάτων και ενισχύει την εμπιστοσύνη στις δυνατότητές του.
- Όταν τακτοποιεί τα παιχνίδια του
Η τακτοποίηση δεν είναι μόνο μια αγγαρεία. Μαθαίνει στο παιδί να οργανώνει, να κατηγοριοποιεί τα αντικείμενα και να αναλαμβάνει την ευθύνη του προσωπικού του χώρου.
- Όταν βάζει μόνο του γάλα ή δημητριακά
Οι πιθανότητες να χυθεί κάτι είναι πολλές. Τα μικρά ατυχήματα, όμως, αποτελούν μέρος της διαδικασίας, καθώς το παιδί εξασκεί τον συντονισμό και τις λεπτές κινητικές του δεξιότητες. Παράλληλα, καταλαβαίνει ότι τα λάθη είναι φυσιολογικά.
- Όταν προσπαθεί να κλείσει το φερμουάρ
Μπορεί να δυσκολεύεται, ιδιαίτερα όταν όλοι βιάζονται. Το φερμουάρ, όμως, μπορεί να αποτελέσει ένα μικρό μάθημα υπομονής και επιμονής. Η ικανοποίηση που θα νιώσει όταν τα καταφέρει θα είναι ακόμη μεγαλύτερη.
- Όταν φοράει τα παπούτσια του
Η διάκριση ανάμεσα στο δεξί και το αριστερό παπούτσι αποτελεί μια πραγματική νοητική πρόκληση για ένα μικρό παιδί. Κάθε προσπάθεια βοηθά τον εγκέφαλό του να δημιουργεί νέες συνδέσεις.
Γιατί αυτή η προσέγγιση λειτουργεί
Το να κάνουμε ένα βήμα πίσω δεν σημαίνει ότι αφήνουμε το παιδί χωρίς υποστήριξη. Σημαίνει ότι του δίνουμε τον απαραίτητο χώρο για να ανακαλύψει τις δυνατότητές του.
Την επόμενη φορά που θα νιώσετε την ανάγκη να αναλάβετε αμέσως, κάντε μια μικρή παύση. Αφήστε το παιδί να δοκιμάσει, να δυσκολευτεί και, πιθανόν, να αποτύχει. Κάθε τέτοια στιγμή μπορεί να συμβάλει στην ανάπτυξη της ανεξαρτησίας, της ψυχικής ανθεκτικότητας και της αυτοπεποίθησής του.
Μακροπρόθεσμα, αυτή η υπομονή μπορεί να κάνει την καθημερινότητα ευκολότερη τόσο για το παιδί όσο και για τον γονέα.
