Η φράση «βαριέται στο σχολείο» είναι κάτι που πολλοί γονείς έχουν ακούσει ή έχουν πει για το παιδί τους. Συνήθως προκαλεί ανησυχία, γιατί η βαρεμάρα συνδέεται εύκολα με έλλειψη ενδιαφέροντος, τεμπελιά ή απροθυμία για προσπάθεια. Η πραγματικότητα όμως δεν είναι πάντα τόσο απλή.
Ένα παιδί που βαριέται στο σχολείο δεν σημαίνει απαραίτητα ότι δεν θέλει να μάθει. Μπορεί, αντίθετα, να μη βρίσκει αρκετή πρόκληση σε αυτό που του προσφέρεται. Όταν η ύλη επαναλαμβάνεται, όταν ο ρυθμός της τάξης είναι πιο αργός από τον δικό του ή όταν ο τρόπος διδασκαλίας δεν του κεντρίζει το ενδιαφέρον, το παιδί μπορεί να αποσυνδεθεί. Και αυτή η αποσύνδεση συχνά εκφράζεται με ένα απλό: «βαριέμαι».
Όταν η βαρεμάρα δεν σημαίνει αδιαφορία
Σε αρκετές περιπτώσεις, η βαρεμάρα μπορεί να είναι ένδειξη ότι το παιδί έχει ήδη κατανοήσει αυτό που διδάσκεται ή ότι χρειάζεται έναν πιο δημιουργικό τρόπο προσέγγισης της γνώσης. Μπορεί να σκέφτεται πιο γρήγορα, να κάνει συνδέσεις που δεν προλαβαίνει να εκφράσει μέσα στην τάξη ή να αναζητά το «γιατί» πίσω από κάθε πληροφορία. Όταν δεν βρίσκει χώρο για όλα αυτά, δεν σημαίνει ότι αδιαφορεί. Σημαίνει ότι ίσως χρειάζεται κάτι περισσότερο.
Φυσικά, αυτό δεν σημαίνει πως κάθε παιδί που βαριέται είναι απαραίτητα χαρισματικό ή πιο έξυπνο από τους συμμαθητές του. Η βαρεμάρα μπορεί να συνδέεται και με άλλους παράγοντες, όπως άγχος, χαμηλή αυτοπεποίθηση, δυσκολία συγκέντρωσης ή μαθησιακές δυσκολίες που δεν έχουν εντοπιστεί. Γι’ αυτό είναι σημαντικό οι γονείς να μην μένουν μόνο στη λέξη, αλλά να παρατηρούν τη συνολική εικόνα του παιδιού.
Αν το παιδί αποφεύγει συστηματικά το σχολείο, δείχνει έντονη άρνηση, θυμό ή πλήρη αδιαφορία για κάθε μορφή μάθησης, τότε χρειάζεται περισσότερη προσοχή. Αν όμως στο σπίτι κάνει ερωτήσεις, δείχνει περιέργεια, ασχολείται με πράγματα που το ενθουσιάζουν ή έχει ενδιαφέροντα έξω από το σχολικό πλαίσιο, τότε η βαρεμάρα του μπορεί να σημαίνει κάτι διαφορετικό: ότι δεν βρίσκει τον τρόπο να εκφράσει το δυναμικό του μέσα στην τάξη.
Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς
Ο ρόλος του γονέα είναι καθοριστικός. Αντί να αντιμετωπίσει τη βαρεμάρα ως δικαιολογία, μπορεί να τη δει ως ένα μήνυμα. Μια ήρεμη συζήτηση, χωρίς κριτική, μπορεί να αποκαλύψει πολλά. Τι το κουράζει; Τι θα ήθελε να είναι διαφορετικό; Ποια μαθήματα το ενδιαφέρουν και ποια το κάνουν να χάνει την προσοχή του; Οι απαντήσεις μπορεί να βοηθήσουν τον γονέα να καταλάβει αν το παιδί δυσκολεύεται ή αν απλώς δεν «χωράει» στον τρόπο που του προσφέρεται η γνώση.
Εξίσου σημαντική είναι και η συνεργασία με τον εκπαιδευτικό. Μερικές φορές, μικρές αλλαγές στον τρόπο προσέγγισης μπορούν να κάνουν μεγάλη διαφορά. Ένα πιο απαιτητικό ερώτημα, μια δημιουργική εργασία, περισσότερος χώρος για πρωτοβουλία ή ένας διαφορετικός τρόπος συμμετοχής στην τάξη μπορεί να βοηθήσει το παιδί να ξαναβρεί ενδιαφέρον.
Η λύση δεν είναι απαραίτητα περισσότερα μαθήματα ή περισσότερη πίεση. Αυτό που συχνά χρειάζεται είναι ποιοτική ενασχόληση. Βιβλία, δραστηριότητες, παιχνίδια στρατηγικής, μουσική, τέχνη, επιστήμη ή οτιδήποτε καλλιεργεί τη φαντασία και την κριτική σκέψη μπορούν να δώσουν στο παιδί το ερέθισμα που ίσως του λείπει.
