Η ιστορία του τραγουδιού «Απ’ το αεροπλάνο»

Η ιστορία του τραγουδιού «Απ’ το αεροπλάνο»

Θυμάμαι την κουβέντα που είχαμε μαζί της στον αέρα του Τρίτου Προγράμματος, σε μια σειρά μεταμεσονύκτιων αφιερωμάτων σε δημιουργούς, που κάναμε με τη Γιάννα Λευκάτη γύρω στο 2009. Εγώ υπηρετούσα ακόμα τη θητεία μου. Στην άλλη άκρη της γραμμής μια από τις αγαπημένες μου στιχουργούς, από τις κορυφαίες του ελληνικού πενταγράμμου. Χαρά … Μεγάλη χαρά … Ήταν -νομίζω- μια από τις τελευταίες της συνεντεύξεις, αν όχι και η τελευταία. Η Σώτια Τσώτου έφυγε για πάντα τον Δεκέμβριο του 2011, αφήνοντας πίσω της τραγούδια που όλοι αγαπήσαμε. Θυμάμαι με πόση χαρά μας μιλούσε για τη σχέση της και τη συνεργασία της με τον Κώστα Χατζή, μιας και το όνομά της ήταν και είναι ταυτισμένο με το δικό του. Μοιράστηκε μαζί μας στιγμές, όνειρα, αναμνήσεις… Από την κουβέντα εκείνη θυμάμαι χαρακτηριστικά την ιστορία πίσω από το τραγούδι «Από το αεροπλάνο», την οποία μας διηγήθηκε. Μια ιστορία που μας πάει πίσω στο 1967 και που περιγράφεται με λεπτομέρειες και στο βιβλίο του Ηρακλή Ευστρατιάδη «Ένα τραγούδι … μια ιστορία».

Στα μέσα της δεκαετίας του 1960, λοιπόν, η Σώτια Τσώτου ήταν μια νεαρή ανερχόμενη δημοσιογράφος, που έκανε πολιτικό ρεπορτάζ για την εφημερίδα Ελευθερία. Στις 21 Απριλίου 1967 -τη μέρα του πραξικοπήματος της Χούντας των Συνταγματαρχών- η εφημερίδα διέκοψε την κυκλοφορία της. Η Σώτια Τσώτου –άνεργη πια- σκέφτηκε να αναζητήσει δουλειά στη Θεσσαλονίκη και συγκεκριμένα στο συγκρότημα Βελλίδη, που εξέδιδε τις εφημερίδες Μακεδονία και Θεσσαλονίκη. Σύμφωνα, λοιπόν, με το βιβλίο, όταν έφτασε στο αεροδρόμιο του Ελληνικού αντίκρισε μια εικόνα που δεν περίμενε ποτέ να δει: στρατός, άρματα μάχης και μια πληθώρα ανθρώπων που ήλεγχαν εξονυχιστικά όλους όσοι έφταναν εκεί για να ταξιδέψουν ή όσους επέστρεφαν. Η Σώτια Τσώτου τη στιγμή που έπαιρνε το δελτίο επιβιβάσεως συνελήφθη, υποβλήθηκε σε εξονυχιστικό έλεγχο και αυστηρότατη ανάκριση που κράτησε ώρες ολόκληρες. Όπως ήταν αναμενόμενο, έχασε το αεροπλάνο.

Αφού τελείωσε το μαρτύριο της και δεν βρέθηκαν εις βάρος της ενοχοποιητικά στοιχεία, αφέθηκε ελεύθερη και επιβιβάστηκε στο επόμενο αεροπλάνο για Θεσσαλονίκη, νιώθοντας θυμό αλλά και αηδία. Όταν το αεροπλάνο απογειώθηκε, κοίταξε από ψηλά και είδε πώς είχαν καταντήσει την Ελλάδα του Ρίτσου, του Σεφέρη και του Ελύτη οι συνταγματάρχες. «Κοίταξε πώς φαντάζουν από εδώ ψηλά» σκέφτηκε. «Μυρμήγκια. Μοιάζουν μυρμήγκια οι άνθρωποι».

Και κάπως έτσι γράφτηκε ένα από τα σημαντικότερα τραγούδια της ελληνικής δισκογραφίας: «Όταν κοιτάς από ψηλά/μοιάζει η γη με ζωγραφιά/ κι εσύ την πήρες σοβαρά …».

Related posts

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *