Περί κακίας, εξουσίας και εικόνας

Περί κακίας, εξουσίας και εικόνας

peri-kakias-exousias-kai-eikonas
H εικονολήπτρια της Ουγγαρίας, το ντιμπέιντ της Αθήνας και ένα μπισκότο.

Η οπερατέρ στα σύνορα της Ουγγαρίας θέλει να πάρει καλό πλάνο στις ειδήσεις. Ο πρόσφυγας τρέχει να ξεφύγει στα χωράφια απ’ τους αστυνομικούς κρατώντας το παιδάκι του αγκαλιά. Η κακιά γυναίκα απλώνει το πόδι της. Του βάζει τρικλοποδιά. Εκείνος σωριάζεται μαζί με το παιδί στο χώμα. Η κακιά γυναίκα έχει εξασφαλίσει το κοντινό της πλάνο και είναι ικανοποιημένη απ’ τον εαυτό της. Οι αστυνομικοί πλησιάζουν. Εμβρόντητοι οι υπόλοιποι εικονολήπτες του κόσμου καταγράφουν τη δική της μοχθηρία, απανθρωπιά, κτηνωδία. Το στιγμιότυπο θα κάνει τον γύρο του κόσμου. Εκείνη θα απολυθεί. Ο πατέρας με το παιδάκι του δεν θα μάθουμε πότε τι απέγιναν. Όπως δεν θα μάθουμε πόσες χιλιάδες ψυχές πνίγηκαν στο Αιγαίο, παρασύρθηκαν σε ποτάμια στα σύνορα, χάθηκαν σε λάθος δρόμους στα βουνά των Βαλκανίων σε μια προσπάθεια σωτηρίας για τη γη της ανύπαρκτης ευρωπαϊκής επαγγελίας. Άνθρωποι με παρελθόν, με αγάπες, μικροσυγκρούσεις, οικογένειες, προτιμήσεις, χαρακτήρα, προσωπικότητα, αναμνήσεις. Με τη ζωή κλεισμένη σε μπόγους και σακίδια. Με τα παιδιά σφιχτά αγκαλιά. Χιλιόμετρα και κύματα. Να μετράμε ένα ένα.

Ένα παιδάκι, ένα πλασματάκι τόσο δα, στα σύνορα. Οι Ούγγροι στρατιώτες -σκληροί που είναι και αγέλαστοι- δεν τους αφήνουν να περάσουν. Φοράνε μάσκες χειρουργικές μην κολλήσουν αρρώστιες. Τσακώνονται με τους πρόσφυγες. Βαράνε. Το παιδάκι τούς πλησιάζει. Μεγάλοι αυτοί, να μια σταλίτσα εκείνο. Βγάζει ένα μπισκότο και το προσφέρει στον πιο μεγάλο, στον πιο φοβερό απ’ όλους τους φαντάρους. Εκείνος σπάει σε ανθρωπιά. Χαμογελάει. Δεν παίρνει το μπισκότο. Το φλας ανάβει. Η φωτογραφία απαθανατίζει τις ψυχές του είδους μας πετυχαίνοντας το μαύρο τους και το λευκό τους. Για μια απόγνωση και έναν μεγάλο στεναγμό. Και ούτε να συμβεί σε άνθρωπο, λες, μα να που συμβαίνει.

Τι να σκέπτονται μέσα στη μαύρη θάλασσα βλέποντας το τελευταίο κύμα; Πώς αντέχουν την παραφορά της επίγνωσης πως το παιδί στην αγκαλιά πάει, δεν μπορεί να το σώσουν; Πώς αντέχεται αυτή η σκοτεινιά των ατελείωτων ωρών σε μαύρο ουρανού και θάλασσας; Η σιωπή; Η φύση μετά τους ανθρώπους εναντίον τους; Πίσω όλεθρος και χαλασμός και μπροστά άγνωστο και χαμός. Τι να διαλέξουν; Ποια απόφαση να πάρουν, που το παιχνίδι είναι κομμένο σε μέτρα άλλων;…

Στην Αθήνα, σε ένα ντιμπέιντ αποστειρωμένου καθωσπρεπισμού, ντανταδίστικης υπερπροστασίας και παράλληλου, εγωπαθούς λόγου, το θέμα των προσφύγων μπαίνει να εξεταστεί θαρρείς σε χειρουργικό πεδίο. Να βοηθήσει η Ευρώπη! Να αναλάβει τις ευθύνες της! Όλα αυτά να λέγονται χωρίς να κοιτά ο ένας τον άλλο, ούτε τον δημοσιογράφο που ρωτά. Με άψογα πλάνα και μακιγιάζ, καθένας κοιτά την κάμερά του. Οι δημοσιογράφοι απ’ την άλλη, καθιερωμένοι και ικανοί, πρέπει να ‘χουνε δει μετανάστες και πρόσφυγες μόνο σε πλάνα σε δελτία και πότε από κοντά. Τα άψογα πρόσωπά τους αυτό μαρτυρούν τουλάχιστον. Η εικόνα της τελειότητας, χειρουργικής και ψιμυθιολογικής, σ’ αυτό συνηγορεί τουλάχιστον. Βαριά η κριτική την άλλη μέρα. «Ντιμπέιντ κοροϊδία». Η τηλεόραση έχει την ευθύνη. Είναι εκείνη που εκπαίδευσε τους εργαζόμενους να βάζουν τρικλοποδιές. Που έλεγε ως εξυπνάδα βλακείες τύπου «ποτέ μην αφήσεις την αλήθεια να σου χαλάσει μια ωραία ιστορία». Που προστατεύει αρχηγούς και εκθέτει κι άλλο ανυπεράσπιστους και αδύναμους…

Αν σταθούμε μπροστά τους, σαν μικροί Δαβίδ χωρίς σφεντόνες όλοι μας, πρεσάροντας ένα μπισκότο στην απονιά, στην αδικία, στην κακία, στην ανισότητα, στη μοχθηρία, στην οδύνη, το πιο πιθανό είναι και το μπισκότο να μας αρπάξουν και την τρικλοποδιά να μας βάλουν. Να το ξέρουμε από τώρα καλού κακού μεταξύ μας, και την επόμενη φορά που θα παραταχτούν όλοι τους, εξουσία και εξουσία, να μας πείσουν για λύσεις και αγαθές προθέσεις, ας θυμούνται πως για μας, τους ταπεινούς, τους ανά πάσα στιγμή πρόσφυγες ακόμα και στον τόπο μας, γράφτηκε σχεδόν ο στίχος του Ελύτη «πιο κοντός απ’ τη λύπη του ο άνθρωπος»…
Κι η ανθρωπιά ακόμα σωριάζεται στο χώμα από μια τρικλοποδιά δύναμης στην ανύποπτη εμπιστοσύνη της… Και όλοι μαζί, θύτες και θύματα, εξουσία και εξουσιαζόμενοι, εικόνα και ουσία, δυνατοί και αδύναμοι, έρμαια της αλήθειας που ένας άλλος ποιητής, ο Τ.Σ. Έλιοτ, όρισε τόσο σωστά: «Το μισό από το κακό που συμβαίνει στον κόσμο γίνεται από ανθρώπους που θέλουν να αισθανθούν σπουδαίοι. Δεν έχουν την πρόθεση να κάνουν κακό. Αλλά το κακό δεν τους απασχολεί»…

Related posts

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *