Πες, ποιητή, τι βλέπεις;

Πες, ποιητή, τι βλέπεις;

Όταν τα πράγματα δυσκολεύουν, ψάξε τις απαντήσεις στους ποιητές.

 

Συναντηθήκαμε στην οδό Διδότου. Παρασκευή πρωί. «Οδός Πανός». Ο Γιώργος Χρονάς έπινε καφέ και διάβαζε τις πρωινές του εφημερίδες.

Πότε γράψατε το τελευταίο σας ποίημα;
Πάει αρκετός καιρός. Νομίζω λίγο πριν κυκλοφορήσει ο γενικός τόμος των ποιημάτων μου, το 2008. Κατά σύμπτωση, κυκλοφόρησε Μεγάλη Πέμπτη – μεγάλη μέρα!

Η Σταύρωση τι σημαίνει για σας;
Στην ποίησή μου έχω αρκετές προδοσίες και αρκετές Σταυρώσεις – με ελπίδα Ανάστασης.

Γιατί σας προδίδουν οι άνθρωποι, ενώ τους αγαπάτε πολύ;
Οι σχέσεις των ανθρώπων είναι δύο συμβαλλόμενα μέρη. Το ένα είμαι εγώ που σας ομιλώ, το άλλο είναι «άλλο». Είναι αυτή η μοίρα των ανθρώπων. Υπάρχει η θεωρία του Πλάτωνος που λέει πως στον κόσμο βρίσκεται ένα άτομο για μας – αλλά πρέπει να ψάξουμε για να το βρούμε. Αυτό σημαίνει περιπέτειες και μια αναζήτηση. Γιατί δεν υπάρχει μόνο ένας άνθρωπος. Θα φτιάξουμε, επομένως, τον φανταστικό άνθρωπο, στον οποίο θα βάλουμε τα μάτια, τα αφτιά, το πρόσωπο, τη σκέψη, την ομιλία, τον έρωτα, την καλοσύνη, την κακία – γιατί αυτά θα τα συναντήσουμε όλα!

Τα συναντήσατε;
Ναι. Και επέστρεψα στον εαυτό μου. Είμαι πολύ ήρεμος. Παρακολουθώ τη ζωή, εξακολουθώ να εργάζομαι, πηγαίνω στις εκθέσεις βιβλίου, βλέπω το κοινό μου, το οποίο μου μοιάζει.

Πόσων ετών είστε;
Είμαι γεννημένος το 1948, μήνα Οκτώβριο.

Ζυγός. Άρα ισορροπία;
Χωρίς αρμονία δεν μπορώ να υπάρξω. Επίσης: Γοητεία, λεπτότης και άκρα. Με τα άκρα κάνεις και Τέχνη, αλλά μπορείς να δώσεις και ξύλο.

Φτάσατε συχνά στα άκρα;
Αρκετές φορές στη ζωή μου.

Τι σημαίνει «άκρο»;
Πέρα από τα όρια της λογικής. Μια τρέλα. Και στον προσωπικό βίο, αλλά και στη συμπεριφορά.

Φοβηθήκατε όταν συναντήσατε αυτή την τρέλα;
Δεν νομίζω. Πάντα ζούσα στη φανταστική μου χώρα. Αυτό που είχα και διατηρώ είναι «εκείνο που κάνω εγώ, να μην μπορεί να το κάνει κανείς». Και το έκανα στη δημοσιογραφία, στην ποίηση, στο τραγούδι, στο θέατρο, στις εκπομπές ραδιοφώνου. Δεν έχω καμία φοβία. Και δεν έχω κόμπλεξ. Από 20 χρονών.

Τι συμπλέγματα είχατε νεότερος;
Ήταν ασήμαντα.

Μετά τα 70 είναι δεδομένος πια ο χαρακτήρας ενός ανθρώπου;
Η ηλικία δεν με εμποδίζει. Όπως ζούσα ζω.

Τη σημαντικότητα ενός ανθρώπου σε ποιο στοιχείο του χαρακτήρα του την εντοπίζετε;
Στο να λέει κάποιος μια καλή κουβέντα για σένα.

Κολακεύεστε όταν σας ονομάζουν «ποιητή»;
Είναι μεγάλος τίτλος. Τον θεωρώ πρώτο τίτλο και τον χρησιμοποιώ για τον εαυτό μου. Ό,τι έχω κάνει, εκ της ποιήσεως έγινε. Δηλαδή, από το τίποτα.

Είναι αλήθεια πως ήσασταν ο μόνος φίλος της Μάνιας Τεγοπούλου;
Έτσι έγραψαν κάποιες εφημερίδες. Η Μάνια, που έφυγε για το Σείριο, ξέρει αν έχει άλλους φίλους. Αν, όμως, είμαι ο μόνος φίλος της, αυτό είναι μεγάλη τιμή για μένα! Γιατί ήταν ένας πολύ ιδιαίτερος άνθρωπος και σπάνιος.

Δεν μισούσε την «Ελευθεροτυπία»;
Δεν νομίζω. Είχε πληροφορίες για πρόσωπα που δούλευαν στην «Ελευθεροτυπία» και είχαν κονέ με τις άλλες εφημερίδες. Όχι δημοσιογραφικές, αλλά ανταλλαγής ειδήσεων κ.λπ. Ό,τι έκανε με πληροφορούσε πρώτα εμένα και μετά το έκανε. Κι όταν έδιωξε και έναν διευθυντή, μου τηλεφώνησε, μου είπε να πάρω ταξί και να πάω στο Μαρούσι… Δεν ήταν τόσο αθώοι όλοι! Όταν πήρε εμένα στη «Βιβλιοθήκη», στο ένθετο της εφημερίδας για το βιβλίο, κάλεσαν την ΕΣΗΕΑ να απολογηθώ γιατί με πήρε. Τους είπα: «Αν έχω έρθει εδώ για να συνεχίσω κάτι που γινόταν, δεν έχει κανέναν νόημα». Και χρησιμοποίησα ένα ποίημα του Καβάφη που λέει «το μισό σπίτι πρέπει να γκρεμιστεί…». Και το γκρέμισα. Αλλά όταν γκρεμίζεις το μισό σπίτι, πέφτει και το άλλο μισό… Το έκανα όλο απ’ την αρχή! Είχα όλες τις προδιαγραφές για να αποτύχω. Αλλά δεν απέτυχα.

Τι είναι «επιτυχία» για σας;
Σκληρή εργασία και ταλέντο.

Δεν υπάρχουν και επιτυχημένοι έρωτες;
Ο Τόμαν Μαν έλεγε πως «ο έρωτας είναι χημική δηλητηρίαση». Είναι κάτι που συνοδεύεται με τη νεότητα. Σεξ ευχαρίστως. Αλλά ο έρωτας είναι κάτι δύσκολο. Γιατί πρέπει να σε πιστέψει ο άλλος για να σε ερωτευτεί! Πέρασαν οι εποχές που ήμασταν καλλονοί…

Όταν ερωτευόσασταν στο παρελθόν «χάνατε» τον υπόλοιπο κόσμο;
Η σειρά παλιά ήταν: Έρως-εργασία-ύπνος. Τώρα είναι: Ύπνος-εργασία-έρως. Μη σας πω πως τώρα ο έρως βρίσκεται και κάτω από την τρίτη θέση…

Τον αναπολείτε;
Τίποτα δεν αναπολώ. Κοιτάω μόνο μπροστά. Όσα κεριά έχουν σβήσει, έχουν σβήσει.

Υπήρξατε ποτέ πραγματικά ευτυχισμένος, κύριε Χρονά;
Ως ποιητής, είμαι σε διαρκές πένθος. Εγώ ίσως να περνάω καλά, αλλά δεν περνoύν όλοι οι άνθρωποι καλά. Οφείλω, λοιπόν, να έχω μια σοβαρότητα επάνω σ’ αυτό! Δεν ευθύνομαι για όσα συμβαίνουν, αλλά αυτό δεν σημαίνει πως πρέπει και να το γλεντάω.

Related posts

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *