Εδώ και ένα τέταρτο του αιώνα μια γυναίκα μπορεί να καυχιέται ότι γνωρίζει τη βασίλισσα Ελισάβετ Β’ καλύτερα κι από τα corgis τηςç Η ενδύτρια της Αυτής Μεγαλειότητας αποφάσισε να μοιραστεί το απόσταγμα σοφίας της στις 300 σελίδες του βιβλίου της: «The Other Side of The Coin: The Queen, The Dresser and The Wardrobe».
Από τον Κώστα Μπουρούση
Τα έργα και οι ημέρες της βασίλισσας Ελισάβετ ή αλλιώς της μακροβιότερης και γηραιότερης μονάρχη στον πλανήτη είθισται να γίνονται ανάρπαστα. Η ζωή πίσω από τις κλειστές πόρτες του Buckingham έχει θρέψει πλείστα όσα σκανδαλοθηρικά πρωτοσέλιδα, έγινε μια από τις πλέον επιτυχημένες τηλεοπτικές σειρές του Netflix (βλ. «The Crown») και έχει δώσει ψωμί σε δεκάδες συγγραφείς – από ανεπίσημους βιογράφους μέχρι γαστρονόμους που αναζητούν τα μυστικά της κουζίνας του παλατιού. Ωστόσο, η κυκλοφορία ενός βιβλίου από την εξ απορρήτων συνεργάτιδα της μονάρχη -και μάλιστα εγκεκριμένο από εκείνην- διαθέτει διαφορετικό ειδικό βάρος. Η Angela Kelly θεώρησε ότι έπειτα από 25 χρόνια πιστής και αδιάλειπτης θητείας στο πλευρό της Ελισάβετ δικαιούται να ψυχαναλυθεί τρόπον τινά δημοσία, να μιλήσει για τα εκτυφλωτικά καναρινί αλλά και τα φαντασμαγορικά ροζ ταγέρ της βασίλισσας και -κυρίως- να τοποθετήσει κάποιες φήμες και εικασίες στην αληθινή τους διάσταση, δηλαδή να τις διαψεύσει.
Όπως κάνει λόγου χάρη με το οιονεί σκάνδαλο Ομπάμα που κάποιοι ήθελαν να είχε κλονίσει τη βασίλισσα. Το 2009 ο τότε πρόεδρος και η πρώτη κυρία των ΗΠΑ πραγματοποίησαν μια ιστορική πια επίσκεψη στη Μεγάλη Βρετανία. Η Michele Obama σε μία από τις εμφανίσεις της μαζί με τη μονάρχη τόλμησε να περάσει το χέρι της πίσω από την πλάτη της Ελισάβετ, μοιάζοντας στο φωτογραφικό στιγμιότυπο σαν δυο φίλες που είχαν πιάσει ψιλή κουβέντα. Τότε, μέρος του βρετανικού Τύπου είχε καταδικάσει το ανήκουστο faux pas της πρώτης κυρίας των ΗΠΑ. Κανείς δεν είχε δικαίωμα να ακουμπά τη βασίλισσα – εκτός ίσως από τον σύζυγό της και σε καμία περίπτωση μπροστά στα λαίμαργα μάτια του Τύπου. «Η βασίλισσα πάντα καλωσορίζει την ανθρώπινη ευγένεια και την οικειότητα», γράφει η ακάματη επικεφαλής ενδύτρια στα απομνημονεύματά της, αποδομώντας με τρόπο παταγώδη όσους σε μια ανθρώπινη αυθόρμητη έκφραση είδαν ένα σκάνδαλο ικανό να προκαλέσει διπλωματικό επεισόδιο.
Κόρη λιμενεργάτη από το Liverpool, η Kelly έπιασε για πρώτη φορά δουλειά στο παλάτι το 1994. Χρειάστηκαν οκτώ χρόνια σκληρής, κοπιώδους εργασίας ώστε καταρχάς να επιβιώσει ανάμεσα στους συναδέλφους της και κατόπιν να κερδίσει την εμπιστοσύνη της βασίλισσας. Όταν το πέτυχε, τίποτα δεν μπορούσε να μπει εμπόδιο στη σταδιοδρομία της ως δεξί χέρι μιας από τις πιο ισχυρές και επιδραστικές γυναίκες στον πλανήτη. Άλλωστε, η Kelly πέρα από το γεγονός ότι είναι εχέμυθη, εργατική και επί 24ωρου βάσεως διαθέσιμη για τη βασίλισσα έχει την τεχνογνωσία που μπορεί να συγκινήσει μια οποιαδήποτε γυναίκα μιας κάποιας ηλικίας – πόσο μάλλον μια γαλαζοαίματη. Η 62χρονη σκιά της Ελισάβετ ξέρει πώς να ξασπρίσει τις vintage δαντέλες του παλατιού -φυσικά εμβαπτίζοντάς τις μέσα σε μαύρο Yorkshire Tea- και γνωρίζει από πρώτο χέρι ότι μόνο ένα μίγμα από gin και νερό μπορεί να δώσει ακαταμάχητη λάμψη στα διαμάντια που κοσμούν τις τιάρες, τα διαδήματα και τα κοσμήματα της Αυτής Μεγαλειότητας. «Απλώς, μην το πείτε στον κοσμηματοπώλη σας», σημειώνει στο βιβλίο της η Προσωπική Σύμβουλος, Βοηθός και Μόνιμη Σχεδιάστρια, όπως είναι ο επίσημος τίτλος της Kelly.
Στην πραγματικότητα η ενδύτρια της βασίλισσας είναι ο άνθρωπος που περπατά στα παπούτσια της. Κυριολεκτικά. Μια μονάρχης, πολύ περισσότερο μια γυναίκα που έχει μάθει να κουλαντρίζει -αν όχι να χειραγωγεί- οτιδήποτε άπτεται της λειτουργίας του Buckingham, δεν έχει χρόνο να δοκιμάζει ατέρμονα ρούχα, παπούτσια και στιλ. Γι’ αυτό και η Kelly, η οποία συμπτωματικά φορά το ίδιο νούμερο με την Ελισάβετ, δοκιμάζει οποιοδήποτε ζευγάρι προορίζεται για εκείνην και περπατά για ώρες στα γοβάκια της προκειμένου να ανοίξουν και να αποκτήσουν το ξεκούραστο σχήμα που επιθυμεί η ακατάβλητη βασίλισσα. Κατά τ’ άλλα η Kelly είναι η γυναίκα που στέκεται αταλάντευτα πλάι στην Ελισάβετ κάθε φορά που ο βικτωριανός δίσκος με τα κοσμήματα και τα στέμματα φτάνει μπροστά της για να επιλέξει ποιο θα φορέσει για την κάθε περίσταση, σχεδιάζει sur mesur ρούχα για εκείνη και αναζητά ακάματη τα καλύτερα υφάσματα για να ντύσει την εργοδότριά της. Αν είναι και σε τιμή «τ’ αφεντικό τρελάθηκε» τόσο το καλύτερο. Στο βιβλίο η Kelly ανακαλεί μια τέτοια αγορά-οκαζιόν που πραγματοποίησε στη διάρκεια επίσημου ταξιδιού στη Σιγκαπούρη. Μάλιστα, θα θυμάται για πάντα το ύφος της Βασίλισσας όταν την ενημέρωσε ότι ως πολίτης του Ηνωμένου Βασιλείου μπορούσε να έχει επιστροφή του ΦΠΑ. Στην Ελισάβετ άρεσαν πάντα οι οικονομίες κλίμακος στο βασιλικό νοικοκυριό – αδιάψευστος μάρτυς είναι η τρίτη σεζόν του «The Crown».
Στις σελίδες του βιβλίου η ενδύτρια της Ελισάβετ περιγράφει μια μάλλον ανθρώπινη -βάφεται καθημερινά μόνη της και επιστρατεύει make up artist μόνο για το επίσημο χριστουγεννιάτικο διάγγελμά της- και φιλική στον υπήκοο μονάρχη που δεν ενδιαφέρεται τόσο για τους τύπους όσο για την ουσία των πραγμάτων. Η Kelly λέει, λόγου χάρη, πως η βασίλισσα δεν απαιτεί την υπόκλιση από τους ανθρώπους τους οποίους συναντά, αλλά ότι αυτή έρχεται σχεδόν αυθόρμητα σε όσους τη συναγελάζονται. Η ίδια, πάντως, υποκλίνεται δις ημερησίως στην Αυτής Μεγαλειότητα, μία το πρωί και μία πριν αποδεσμευτεί από τις υπηρεσίες της το βράδυ. Εννοείται ότι οι δυο τους έχουν αναπτύξει τον δικό τους κώδικα επικοινωνίας – δε χρειάζονται πολλά λόγια, ένα νεύμα ή ένα βλέμμα αρκεί. Και έχουν καλλιεργήσει σχεδόν συνωμοτικά τις δικές τους παραδόσεις. Όταν η Kelly αντιλήφθηκε πως το χρώμα του καπέλου που φορά κάθε χρόνο στις Ιπποδρομίες του Ascot η βασίλισσα τίθεται προς ποντάρισμα από τα γραφεία στοιχημάτων έφτασε να συναντήσει ακόμα και τον επικεφαλής μιας μεγάλης σχετικής εταιρίας, ώστε να συμφωνήσουν αναφορικά με την ώρα που θα «κλείνει» το στοίχημα. Μάλιστα, κάθε χρόνο προσπαθεί είτε να σχεδιάζει είτε να επιλέγει διάφορα καπέλα για την περίσταση, ώστε ακόμα και όσοι έχουν πρόσβαση στην γκαρνταρόμπα της μονάρχη να μην μπορούν να διαρρεύσουν με βεβαιότητα με τι χρώμα θα εμφανιστεί τελικά.
Μέλος από το 2006 του ιπποτικού βασιλικού βικτωριανού τάγματος ως ανταπόδοση για τις υπηρεσίες της στο στέμμα, η Kelly ξέρει από πρώτο χέρι ότι η επαγγελματική ανέλιξή της στο Buckingham ήταν ένας δρόμος τραχύς και δύσβατος. Το παλάτι ακόμα και στα μέσα του ‘90, όταν εκείνη πέρασε για πρώτη φορά το κατώφλι του, ήταν ένα επαγγελματικό περιβάλλον ανδροκρατούμενο, πατριαρχικό, αφοσιωμένο στην τυπολατρία, με όσια και ιερά που κανείς και -κυρίως- καμία δεν είχε δικαίωμα να αμφισβητήσει ή να αναθεωρήσει. Ωστόσο, η Kelly εξομολογείται σήμερα ότι αντλώντας έμπνευση από την ίδια τη βασίλισσα και τις προκατόχους της κατάφερε να ανατρέψει τα αρνητικά για την ίδια προγνωστικά.’
Και μπορεί ακόμα και σήμερα η Ελισάβετ να ζητά μια τελευταία επιβεβαίωση από τον σύζυγό της Δούκα του Εδιμβούργου όταν αμφιβάλλει για κάποια στιλιστική επιλογή της Kelly, ωστόσο, η τελευταία γνωρίζει ότι έχει κερδίσει ανεπιστρεπτί την εμπιστοσύνη της μονάρχη του Ηνωμένου Βασιλείου. Εκείνη, άλλωστε, συμβουλεύτηκε όταν ο σκηνοθέτης Danny Boyle έστειλε φιρμάνι στο παλάτι πως επιθυμούσε τη βασίλισσα να πρωταγωνιστήσει μαζί με τον Daniel Craig στο θρυλικό πια κλιπ που προβλήθηκε στην τελετή έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων του Λονδίνου το 2012. «Δεν το σκέφτηκε ούτε πέντε λεπτά. Της άρεσε η ιδέα και συμφώνησε αμέσως», γράφει η Kelly. Τι ζήτησε η βασίλισσα; Να μην είναι βωβή στο κλιπ. Κι έτσι γεννήθηκε η περίφημη ατάκα «Good evening, Mr Bond». Η Kelly ανέλαβε να μεταφέρει τα νέα στον σκηνοθέτη, ο οποίος έμεινε ενεός. Εξάλλου, αυτή ήταν πάντα η δουλειά της. Να ξαφνιάζει, να αιφνιδιάζει, να προκαλεί συζήτηση με τη στιλιστική εικόνα που επινόησε για τη βασίλισσα, δημιουργώντας στην πραγματικότητα ένα αδιαμφισβήτητο και αειθαλές fashion icon.
