Για πρώτη φορά στην ιστορία ο περίφημος λευκός καπνός, που σύμφωνα με το τυπικό της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας αναγγέλλει στο ποίμνιο την εκλογή νέου Πάπα, δεν βγήκε από τις καμινάδες του Αγίου Πέτρου της Ρώμης, αλλά απλώθηκε πάνω από τους τηλεοπτικούς δέκτες. Ο Jude Law είναι επίσημα ο πιο αντισυμβατικός προκαθήμενος των Καθολικών στην ιστορία του κινηματογράφου και της τηλεόρασης. Και ο πιο cool.
Του Κώστα Μπουρούση
Κομψός και άνετος. Με μια λέξη ανεπιτήδευτος. Με σηκωμένο ρεβέρ στο παντελόνι, μελετημένα ανακατεμένο, αν και μια ιδέα αραιωμένο, μαλλί, χορτασμένος από ηδονές μα ταυτόχρονα έτοιμος να επιτεθεί με ορμή σε καινούριες. Ελαφρώς μαυρισμένος. Και εκνευριστικά χαμογελαστός.

Στο κόκκινο χαλί του φετινού Φεστιβάλ Βενετίας ο Jude Law έμοιαζε τόσο ορεξάτος για ζωή όσο ο Dickie που υποδύθηκε το 1999 στον «Ταλαντούχο κύριο Ripley» κι άλλο τόσο στιλάτος σαν νεανικός αντικατοπτρισμός του Jep Gambardella από την «Τέλεια Ομορφιά» του Paolo Sorrentino. Σαραντατεσσάρων ετών και πιο γοητευτικός από ποτέ ο Βρετανός ηθοποιός έπαιζε εντός έδρας στη Μόστρα. Κι αυτό γιατί τα τελευταία χρόνια έχει πολιτογραφηθεί Ιταλός πολίτης, εντρυφώντας ως το μεδούλι στην κοσμοθεωρία του dolce far niente. Εντάξει, κάπου-κάπου δραπετεύει από την ηδύτητα της απραξίας – είτε πουλώντας μόστρα σε διαφημιστικές καμπάνιες αλκολούχων ποτών με το αζημίωτο, είτε φλερτάροντας με τη σύντροφό του στα πλακόστρωτα της Ρώμης και μοιράζοντας selfies, είτε μπαίνοντας στο πετσί του νέου ρόλου του: εκείνου του Πάπα. Για πρώτη φορά φέτος το Φεστιβάλ Βενετίας δεν συζητήθηκε για την πατροπαράδοτη «γονδολάτη» άφιξη του George (Clooney) και της Amal (Alamuddin), για κάποιον νεοφώτιστο Έλληνα auteur που συνεπήρε κοινό και κριτικούς, ούτε καν για την ταινία που απέσπασε τον Χρυσό Λέοντα. Το κυρίαρχο θέμα συζήτησης ήταν τα δύο πρώτα επεισόδια της σειράς «Young Pope» με την υπογραφή του σκηνοθέτη Paolo Sorrentino και τη σφραγίδα του HBO που έκαναν την πρεμιέρα τους στο Palazzo del Cinema di Venezia. Τηλεοπτικό προϊόν σε ένα κινηματογραφικό φεστιβάλ, θα αναρωτηθούν πολλοί. Μα, φυσικά, είναι απάντηση, εφόσον η παγκόσμια τηλεοπτική μυθοπλασία έχει υποκαταστήσει εν πολλοίς την κινηματογραφική βιομηχανία. Αυτό, τουλάχιστον, μαρτυρά το ενδιαφέρον του κοινού, αλλά και η επιδραστικότητα των ηρώων που γεννιούνται στη μικρή οθόνη αλλά κατακτούν και διαμορφώνουν την ποπ κουλτούρα. Ο Jude Law μοιάζει σαν έτοιμος από καιρό να γίνει ο νέος Don Draper («Mad Men») ή έστω ο καινούριος Tony Soprano («Sopranos»). Άλλωστε κι αυτός τον επικεφαλής μιας «εταιρίας» -με τους δικούς της κανόνες και τον δικό της κώδικα τιμής- καλείται να ενσαρκώσει.

Ο ποπ Πάπας
Όλα θα μπορούσε να τα φανταστεί κανείς για τον Jude Law. Όλα εκτός από το ενδεχόμενο να ενσαρκώσει τον Ποντίφικα. Το οραματίστηκε ο Sorrentino. Κι έτσι μετά από την «Τέλεια Ομορφιά» και τη «Νιότη» αποφάσισε να κάνει δυνατό μπάσιμο και στην τηλεόραση και μάλιστα αποδομώντας και ανασυνθέτοντας έναν θεσμό που παραδοσιακά εξάπτει την περιέργεια του κοινού. Μόνο την τελευταία δεκαετία έχουν κυκλοφορήσει δύο τηλεοπτικές σειρές για τους «Βοργίες» αλλά και ταινίες που παρουσιάζουν τον Πάπα από δολοπλόκο μέχρι ψυχολογικά ευάλωτο, ασταθή και απρόθυμο να αναλάβει τα καθήκοντά του (βλ. «Habemus Papam» του Nanni Moretti) -για να μην υπολογίσει κανείς και τα ευπώλητα αναγνώσματα του Dan Brown που κάνουν τη βόλτα τους κι από Βατικανό μεριά. Αυτή τη φορά, όμως, ο προκαθήμενος της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας είναι διαφορετικός – και σίγουρα λιγότερο φιλελεύθερος και πράος από τον εν ενεργεία Πάπα Φραγκίσκο. Ο Πάπας Πίος ο 13ος, τον οποίο υποδύεται ο Law, αίρει την απαγόρευση του καπνίσματος – μόνο για τον εαυτό του. Είναι νέος, όμορφος, αμερικανικής καταγωγής και πίνει Coca Cola Cherry για πρωινό. Έχει ως καταφύγιο μια μοναχή που τον μεγάλωσε, την οποία υποδύεται η Diane Keaton κι έναν μακιαβελικό μέντορα που εξύφανε την εκλογή του και τον καθοδηγεί (James Cromwell). «Τερματίζει» σε κάθε ευκαιρία την εκκεντρικότητα της γκαρνταρόμπας του και δεν λέει τίποτα λιγότερο από κοφτερές ατάκες. Ο Πάπας Jude Law είναι ο πιο γοητευτικός που αποτυπώθηκε ποτέ στη μεγάλη ή τη μικρή οθόνη. Κι αυτό από μόνο του δικαιολογεί εν πολλοίς τις viral τιμές που έχουν αποδοθεί στη σειρά του Sorrentino, η οποία έκανε παγκόσμια πρεμιέρα στις 21 Οκτωβρίου από το HBO σε συμπαραγωγή με το CANAL+. Και τι θα πει το Βατικανό για όλα αυτά, κύκλοι του οποίου διαρρέουν τη δυσαρέσκεια της εκκλησιαστικής νομενκλατούρας για το επιχείρημα του Ναπολιτάνου σκηνοθέτη; «Είναι δικό τους πρόβλημα, όχι δικό μου. Στην πραγματικότητα δεν είναι πρόβλημα. Αν δουν τη σειρά ως το τέλος, θα καταλάβουν πως προσεγγίζουμε τον κόσμο τους με περιέργεια και ειλικρίνεια. Δεν έχουμε διάθεση να προβοκάρουμε», είπε προκαταβολικά ο Sorrentino όταν ρωτήθηκε σχετικά στη συνέντευξη Τύπου της Βενετίας.

Dolce Vita
Τα οκτώ πρώτα επεισόδια της σειράς που έχουν ήδη προβληθεί -και φυσικά έχουν leak-άρει σε όλων των λογιών τα πειρατικά sites- γέμισαν τις κόρες των θεατών με ποιητικές εικόνες «σορρεντινικής» κοπής, με υπέροχα, φλύαρα πλάνα γεμάτα από ευφορία, συμμετρική υπερβολή αλλά και μελαγχολία. Κυρίαρχη θέση είχε το κόκκινο ζευγάρι παπουτσιών του Πάπα, ακόμη ένα στοιχείο μαζί με το κάπνισμα που ο σκηνοθέτης «αντέγραψε» από την αληθινή ζωή – συγκεκριμένα από τη ζωή του Πάπα Βενέδικτου, όπως παραδέχτηκε. Όσο για τον Law, οι κριτικοί ομόθυμα παραδέχτηκαν πως αποδίδει τόσο καλά και τόσο μεστά στη σειρά όσο είχε να παίξει εδώ και μια δεκαπενταετία, συγκρίνοντας την καλή υποκριτική φόρμα του με την εποχή του «Ripley». Φαίνεται πως έπρεπε να μεσολαβήσουν πολλοί, πάρα πολλοί έρωτες, αρκετές γυναίκες -ανάμεσά τους η μητέρα των τριών παιδιών του Sadie Frost, η γκουβερνάντα τους και στο μεσοδιάστημα η Sienna Miller- ακόμη δύο παιδιά και φυσικά η νυν σύντροφός του, η κατά 13 χρόνια νεότερή του διδάκτωρ ψυχολογίας Philippa Coan, πριν ο 44χρονος Βρετανός αποφασίσει να εστιάσει στη βασική επαγγελματική ιδιότητά του, εκείνην του ηθοποιού. Με την Philippa είναι μαζί για κάτι περισσότερο από ένα χρόνο και η κοινή ζωή τους μοιάζει ονειρεμένη. Οι παπαράτσι τούς έχουν εντοπίσει μαζί στις παραλίες της Καλιφόρνιας, στις κερκίδες του Γουίμπλεντον και φυσικά στην επίσημη αγαπημένη του Law, τη Ρώμη.

Η λεγόμενη αιώνια πόλη έχει μάλλον δράσει καταλυτικά στην ψυχοσύνθεση του γοητευτικού δανδή. Έχοντας περάσει ένα σεβαστό διάστημα των τελευταίων χρόνων στα σπλάχνα της ιταλικής πρωτεύουσας, ο Law μπορεί πλέον να παραδέχεται στις συνεντεύξεις του στα περιοδικά πως ζώντας ως Ρωμαίος κατάφερε να συμφιλιωθεί με την ενοχή που έφερε στο παρελθόν επειδή ήταν ωραίος. Πλέον θεωρεί την ομορφιά βασικό συστατικό της ζωής και της καθημερινότητάς του κι έχει μάθει να αναζητά, όπως λέει, όμορφους τόπους αδιαφορώντας για τα απλώς ωραία πράγματα. Η επιλογή του να συνεργαστεί με τον Paolo Sorrentino, έναν αληθινό υμνητή της ομορφιάς, σφραγίζει του λόγου το αληθές. Και κάνει τη σειρά «Young Pope» να διεκδικεί με αξιώσεις μια θέση στο Top 5 της τηλεοπτικής μυθοπλασίας της σεζόν. Όσο για το γεγονός ότι ο ίδιος για μία ακόμη φορά «καταναγκάζεται» να παίξει τον ωραίο ακόμη και με τα άμφια του Ποντίφικα -ή και χωρίς αυτά σε ορισμένες σκηνές- ας το θεωρήσουμε απλώς παράπλευρη απώλεια της αέναης -και πλέον απενοχοποιημένης- αναζήτησής του για την τέλεια ομορφιά.

