Ντίβα, μύθος, σύμβολο, συγκλονιστική performer. Αλλά και εξαρτημένη από ουσίες, δυστυχισμένη, ψυχικά ασταθής – μια «τραγική ιέρεια» του αμερικάνικου μιούζικαλ. Για την Judy Garland, «πέρα από το ουράνιο τόξο», υπήρχε μόνο θλίψη.
Από την Κάλλια Καστάνη
«Κανένα αστέρι δεν κάηκε τόσο άγρια όσο η Judy Garland», σημειώνει η Stevie Phillips -manager, κάποτε της Garland- στον πρόλογο της βιογραφίας της «ιέρειας» του αμερικάνικου μιούζικαλ, με τίτλο «Judy & Liza & Robert & Freddie & Sue». Στο βιβλίο, η Phillips αναφέρεται σε δύο τις (πιθανότατα πολλές) απόπειρες αυτοκτονίες της σταρ, των οποίων υπήρξε μάρτυρας. Την πρώτη φορά, το 1961, μετά από ένα show στο Boston Garden, η Garland έκοψε- λέει- χωρίς λόγο τον αριστερό της καρπό και παρακολουθούσε χαμογελώντας το αίμα να γεμίζει τα μαλλιά και τα ρούχα της βοηθού της. Κι άλλη μια φορά, στο ξενοδοχείο Plaza, επιχείρησε να αυτοπυρποληθεί. «Πήρε ένα κουτάκι σπίρτα, άναψε ξαφνικά ένα και έβαλε φωτιά στο νυχτικό της. Εμφανίστηκε μια μικρή φλόγα. Άρπαξα κουβέρτες -γράφει- για να τη σβήσω. Η Judy κοίταξε απλώς το ελαφρά καμένο πόδι της πριν σηκωθεί από το κρεβάτι για να πάει στο μπάνιο. Το μόνο που είπε ήταν “καλύτερα να φοράω καλσόν”…». Aντίδραση ενδεικτική του βαθιά διαταραγμένου ψυχισμού, μιας γυναίκας που, όπως αποκαλύπτει η βιογράφος της, λαχταρούσε να αγαπηθεί γι’ αυτό που ήταν – όχι για το ταλέντο της.
Α STAR IS BORN
Αλλά, είτε το ήθελε είτε όχι, η Frances Ethel Gumm (όπως ήταν το πραγματικό της όνομα) από το Γκραντ Ράπιντς της Μινεσότα, είχε ευλογηθεί με ένα εκρηκτικό ταλέντο. Η μικρότερη κόρη δύο καλλιτεχνών του βοντβίλ, βγήκε στη σκηνή, 2,5 χρονών, ως τραγουδίστρια, μαζί με τις δύο αδελφές της, Jane και Virginia – ήταν οι Gumm Sisters! Μεγαλώνοντας συνέχισε σόλο, χωρίς αυτές.
Η θριαμβευτική καριέρα της, διήρκεσε 40 χρόνια – στο σινεμά, σε συναυλίες, στο σανίδι με μουσικούς και δραματικούς ρόλους, για τους οποίους κέρδισε βραβείο, Oscar Juvenile, Χρυσή Σφαίρα, βραβείο Grammy, ειδικό βραβείο Tony και δύο ακόμα υποψηφιότητες για Oscar – μια για το ριμέικ του «Ένα αστέρι γεννιέται» και μια για την ώριμη ερμηνεία της, στο φιλμ «Τα απόρρητα της Νυρεμβέργης». Μόλις, στα 16 της, ερμηνεύοντας την Ντόροθι στο all time classic «Ο Μάγος του Όζ», η Judy Garland περπάτησε με τα κόκκινα, ρουμπινένια γοβάκια της ως την αθανασία.
Όλη αυτή η ιστορία αστραφτερής επιτυχίας είχε, εννοείται, και πολλές σκοτεινές σελίδες. Μία απ’ αυτές, ήταν η απώλεια του πατέρα της, που λάτρευε, στα 13 της, λίγο πριν υπογράψει ένα σκληρό, αποκλειστικό συμβόλαιο με την MGM. Δυστυχώς, αν και η εταιρία αναγνώριζε το ταλέντο της, δεν ήξερε πώς ακριβώς να τo χρησιμοποιήσει. Η Judy ήταν πολύ μεγάλη για να «πλασαριστεί» ως παιδί θαύμα, και όχι τόσο όμορφη όπως οι μεγάλες σταρ του studio, η Elizabeth Taylor ή η Αva Gardner. Το ίδιο το αφεντικό της MGM, o «πολύς» Louis B.Mayer, την αποκαλούσε «η μικρή καμπούρα». Τα μιούζικαλ και το «ταίριασμα» με τον Mickey Rooney αποδείχτηκε μια πρόχειρη -αλλά χρυσοφόρα- λύση.
Παρ’ όλα αυτά η πεποίθηση πως ήταν άσχημη και ατάλαντη, ρίζωσε μες στην Garland και δεν την άφησε, ποτέ. «Η μόνη φορά που ένιωσα να με θέλουν και να με αγαπούν όταν ήμουν παιδί», θα έλεγε αργότερα «ήταν όταν βρισκόμουν πάνω στη σκηνή». Στα παρασκήνια, δεν υπήρχε κανείς για να την αγκαλιάσει και να καθησυχάσει τις ανασφάλειές της, όταν το studio την πίεζε να σφίγγει το στήθος της με κορσέδες. Ή, όταν ο Μayer έστελνε κατασκόπους στο πλατό, για να βεβαιωθεί πως το «ασχημόπαπο» θα ακολουθούσε τη δίαιτα που του είχε ορίσει: κοτόσουπα, μαύρο καφέ και 80 τσιγάρα την ημέρα. (Κι ωστόσο, αυτό, το «άσχημο» ανήλικο κορίτσι, του κινούσε το ερωτικό ενδιαφέρον – σε άλλη βιογραφία της, η Judy είχε μιλήσει για το πώς ο Mayer, την παρενοχλούσε συστηματικά. «Τραγουδάς μέσα από την καρδιά σου», της έλεγε. Κι έσκυβε να πιάσει το αριστερό της στήθος…)
Το χειρότερο απ’ όλα ήταν τα χάπια. «Μας έδιναν (σ.σ. Σ’ εκείνη και στον Μickey Rooney) χάπια για να μας κρατούν ξύπνιους αρκετές ώρες αφότου είχαμε ήδη εξαντληθεί», είχε πει η Garland στον βιογράφο της Paul Donnelley. «Μετά μας πήγαιναν στο νοσοκομείο του στούντιο και μας έδιναν υπνωτικά χάπια. Και έπειτα από τέσσερις ώρες, μας ξυπνούσαν και μας έδιναν άλλα χάπια ώστε να μπορούμε να δουλεύουμε ξανά επί 72 ώρες».
ΜΙΑ ΕΥΘΡΑΥΣΤΗ ΝΤΙΒΑ
Στα 16 της, ήταν ήδη εθισμένη στα βαρβιτουρικά και τις αμφεταμίνες – ένας εθισμός που, μαζί με την εξάρτηση από το αλκοόλ, την ακολούθησε ως το τέλος της ζωής της. Έκανε 5 γάμους, απέκτησε τρία παιδιά -ένα από τα οποία ήταν η Liza Minnelli- τίποτα, όμως, δεν κατάφερε να ανακουφίσει την έλλειψη αγάπης, τους φόβους της, το βαθύ αίσθημα ανεπάρκειας, το στρες της σκηνής που τη στοίχειωνε. Κι από την άλλη, αυτή ακριβώς η σκηνή ήταν ο φυσικός της χώρος – ήταν «performer», από την κορυφή ως τα νύχια.
«Είχε την τέχνη να χρησιμοποιεί τις εμπειρίες της ζωής της σε ένα τραγούδι. Ήταν συγκλονιστικό να την παρακολουθείς. Από τη χαρά των υψηλών νοτών, μέχρι τη θλίψη των χαμηλών, σου έπαιρνε το μυαλό. Αν κάποιος άλλος έκανε ό,τι έκανε εκείνη, θα τον θεωρούσες υπερβολικό. Αλλά, όταν το έκανε αυτή ήταν αληθινό, τίμιο και ειλικρινές. Γιατί η ζωή της ήταν υπερβολική», θα έλεγε η τραγουδίστρια Polly Bergen. Η larger than life Garland ήταν σταρ από παιδί – ποτέ δεν είχε μάθει να είναι οτιδήποτε άλλο. Κι αυτό ακριβώς την κατέστρεφε.
Προς το τέλος της ζωής της η σταρ ήταν -όπως γράφει η Phillips- μια «παρανοϊκή, απαιτητική, εξαιρετικά ταλαντούχα τοξικομανής». Η Liza, κόρη τoυ σκηνοθέτη Vincente Minnelli και της Garland -η μοναδική από τα παιδιά της που κληρονόμησε το τεράστιο ταλέντο της- που έμενε μαζί της μετά το διαζύγιο, έπρεπε να τη φροντίζει, να ανέχεται τα νεύρα, την αμφίθυμη συμπεριφορά της, την ταραγμένη ψυχική της υγεία. Στην πραγματικότητα δεν υπήρξε ποτέ παιδί. Στα 6 της, μπορούσε να καλεί το room service των ξενοδοχείων και να παραγγέλνει φαγητό. «Τελικά, δεν ήταν και μεγάλη τραγωδία το να είσαι η κόρη της Judy Garland», θα παραδεχόταν αργότερα. «Είχα τρομερά ενδιαφέροντα παιδικά χρόνια – μόνο που ό,τι έζησα, δεν είχε καμία απολύτως σχέση με παιδί».
Ο πέμπτος σύζυγός της, Μickey Deans, ένας πιανίστας και ιδιοκτήτης νυχτερινών κέντρων, τη βρήκε νεκρή στο μπάνιο του σπιτιού τους στο Τσέλσι στις 22 Ιουνίου 1969, από overdose βαρβιτουρικών. Ο θάνατός της θεωρήθηκε ατύχημα. Ήταν μόλις 47 χρονών. Οι «New York Times» έγραψαν στη νεκρολογία τους, πως η προσωπική ζωή της Judy Garland, έμοιαζε ακριβώς με εκείνη την ανώφελη αναζήτηση της ευτυχίας που υποσχόταν όταν τραγουδούσε το «Πέρα από το ουράνιο τόξο», στον «Μάγο του Οζ». «Κάπου πέρα από το ουράνιο τόξο / οι ουρανοί είναι γαλανοί / και τα όνειρα που τολμάς να ονειρευτείς / βγαίνουν αληθινά…».
