Στην κάβα της εξοχικής κατοικίας του στη Λίμνη Τάχο το «τρομερό παιδί» του Instagram φυλά ένα παλαιωμένο ουίσκι 100 και πλέον ετών. Το κρατά για την επόμενη φορά που θα χρειαστεί να πανηγυρίσει μια θηριώδη επιτυχία του. Ποια ήταν η πρώτη; Η μέρα που πούλησε το πνευματικό παιδί του προς 1 δις δολάρια στον φεουδάρχη της Silicon Valley, Mark Zuckerberg, πριν από τέσσερα χρόνια.
Του Κώστα Μπουρούση
Ένας ψηλός μελαχρινός τύπος, ανοικονόμητος, αν κρίνει κανείς από τον αμήχανο τρόπο που κάθεται στο παγκάκι, και μάλλον προβληματισμένος, κοιτά αδιάφορα τα τρένα να περνούν στο σιδηροδρομικό σταθμό πλησίον της Μέκκας των geeks, του Palo Alto. Περιμένει τον συνεργάτη του που φτάνει με το τρένο από το Σαν Φρανσίσκο. Στην πραγματικότητα βρίσκεται μόλις λίγα λεπτά πριν λάβει τη σημαντικότερη ίσως απόφαση της ζωής του. Είναι ο παγκοσμίως άγνωστος τότε Kevin Systrom, ο ιδρυτής της αναδυόμενης πλατφόρμας Instagram, που αναμένει τον συνεργάτη του Mike Krieger, γνωστό ως και αόρατο άνθρωπο. Εκεί, στο παγκάκι του σιδηροδρομικού σταθμού, τον Απρίλιο του 2012 τα δύο σπασικλάκια με τα βιογραφικά που έβριθαν από αστοχίες και αποτυχίες είχαν δύο επιλογές: να σηκώσουν την παντιέρα της αδούλωτης πολιτείας ή να πουλήσουν, υποτασσόμενοι στο χρυσό παιδί της γενιάς τους. Το 1 δις δολάρια που τους πρόσφερε ο Mark Zuckerberg έσβησε μονοκοντυλιά τις αμφιβολίες και τον ηθικό δισταγμό τους. Παραχώρησαν τα 30 εκατομμύρια των χρηστών τους και τους 13 υπαλλήλους τους στη δικαιοδοσία του ιδρυτή του Facebook. Εκτός από τα χρήματα ο Zuckerberg αποδείχτηκε γενναιόδωρος και στη σύνθεση της νέας εταιρίας, αφού υποσχέθηκε πως το Instagram θα διατηρούσε την αυτονομία του και ο Systrom την καρέκλα του ως CEO της εταιρίας. Το μόνο που θα χρειαζόταν να γίνει ήταν η μετακόμιση από το αχούρι που ως τότε καλούνταν καταχρηστικά Instagram HQ στα φαραωνικού τύπου γραφεία του Facebook στο Menlo Park της Καλιφόρνια. Όπερ και εγένετο.

Ο καλύτερος φίλος του celebrity
Ο μύθος (και η αφήγηση του Systrom στο Vanity Fair λίγους μήνες μετά την πώληση) θέλει την επίσημη συμφωνία με τον Zuckerberg να έγινε λίγες ημέρες αργότερα στο σπίτι του δεύτερου στη διάρκεια ενός μαραθώνιου «Game of Thrones». Ο ιδρυτής του Facebook είχε μάλιστα φροντίσει να στήσει και BBQ. Η τσίκνα από τα ribeye επιστέγασε τη συμφωνία που θα άλλαζε τον ρου της εξέλιξης των Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης.
Τέσσερα χρόνια μετά την ημέρα-ορόσημο, το Instagram μπορεί πλέον να υπερηφανεύεται για τους 500 εκατομμύρια χρήστες τους. Πολλοί, μάλιστα, από αυτούς ανήκουν στο φωτογενές πλήρωμα των διασημοτήτων – όλων των λογιών, των ειδών, των ηλικιών και των εθνικοτήτων. Φωτογραφίες από την καθημερινή ζωή τους, στιγμιότυπα από τις διακοπές τους, πόζες με αδαμιαία περιβολή, όλα χωρούν σ’ αυτό το χωνευτήρι αφιλτράριστων, μα κυρίως φιλτραρισμένων εικόνων. Το Instagram έγινε ο καλύτερος δίαυλος επικοινωνίας των celebrities με το ποίμνιό τους κι αυτό ήταν μια παράπλευρη -μα απολύτως κερδοφόρα- απώλεια που ούτε ο Zuckerberg, ούτε ο ατζαμής Systrom μπορούσαν να διαβλέψουν.

Βοστονέζος… με γαλλικά και πιάνο
Κακά τα ψέματα. Ο Kevin Systrom έμοιαζε εκ γενετής προγραμματισμένος για να πετύχει κάτι σπουδαίο στη ζωή του. Εντάξει, μπορεί να ζορίστηκε πέφτοντας από κακοτοπιά σε κακή εκτίμηση κι από επιλογή λάθος στρατοπέδου σε επιχειρηματική πλάνη, όμως τα κατάφερε. Η αγωγή του προσιδίαζε μάλλον σ’ εκείνη ενός σύγχρονου καλοζωισμένου πριγκιπόπουλου. Μεγάλωσε στην συνοικία Χόλιστον της Βοστόνης, όπου δεν υπάρχουν αλάνες αλλά πολυτελή κέντρα απασχόλησης νηπίων. Κατόπιν ακολούθησε τη μοίρα κάθε πλουσιόπαιδου και δέχτηκε συγκαταβατικά τον εγκλεισμό του στην αβάσταχτη ανία ενός οικοτροφείου. Οι γονείς του πάσχιζαν να του μεταφέρουν αταβιστικά το βασικό χαρακτηριστικό τους: τη φιλοδοξία. Ο Kevin με το σχεδόν αγγελικό προσωπείο ακολούθησε κατά γράμμα τις βουλές των κηδεμόνων του και τελειώνοντας το σχολείο βρήκε μια φιλόξενη θέση στο Πανεπιστήμιο Stanford. Πριν ακόμη το ημερολόγιο δείξει 2006, είχε ήδη αναπτύξει μια στενή φιλία με τον Jack Dorsey, τον ιθύνοντα νου του Twitter, είχε εργαστεί για ένα φεγγάρι στην Google και κατόπιν στη NextStop, μια εταιρία που δημιούργησαν «αντάρτες» της Google, η οποία προσαρτήθηκε τελικά στην αυτοκρατορία του Zuckerberg. Βεβαίως, η πιο σημαντική, ίσως και μοιραία συνάντησή του ήταν εκείνη με τον βραζιλιάνικης καταγωγής σπασίκλα, Mike Krieger. Όπως ο Bill Gates είχε τον Paul Alen και ο Steve Jobs τον Steve Wosniak, έτσι και ο Systrom, πριν εφεύρει το λόγο που θα τον έκανε διάσημο σε όλη την οικουμένη, φρόντισε να βρει το επαγγελματικό έτερον ήμισύ του. Οι δυο τους ένωσαν τις ως τότε αποτυχίες τους και δημιούργησαν το Burbn, ένα app βαφτισμένο από τη λατρεία του Systrom στο μπέρμπον, το οποίο φιλοδοξούσαν να κάνουν αντίπαλον δέος του Four Square. Ο Systrom χάρη στο ανύπαρκτο δαιμόνιό του είχε ήδη χάσει το τρένο του Twitter και του Facebook. Θα είχε άραγε μια τρίτη ευκαιρία;


Το κορίτσι του, η Holga του κι αυτός
Τη φαεινή ιδέα που τον ξελάσπωσε θα τη χρωστά -εν μέρει- για πάντα στην τότε σύντροφό του και από τον περασμένο Ιανουάριο σύζυγό του Nicole Schuetz. Εκείνη ήταν που μεταμόρφωσε το αρχικό concept της υπό κατασκευή εφαρμογής και τον παρότρυνε αντί ο χρήστης να «ανεβάζει» την τοποθεσία όπου βρίσκεται και να τη συνοδεύει προαιρετικά από μια φωτογραφία να συμβαίνει το αντίθετο. Κάτι σκίρτησε μέσα του. Άλλωστε, ο Systrom είχε δεδηλωμένη αγάπη για τη φωτογραφία και τη λεγόμενη «αναλογική νοσταλγία» από τη μέρα που ένας καθηγητής του στη Φλωρεντία -όπου έζησε για ένα διάστημα ως φοιτητής- τον παρότρυνε να απαθανατίσει τα καρτ-ποσταλικά τοπία της Τοσκάνης με μία φωτογραφική μηχανή Holga. Τις επόμενες ημέρες κι ενώ ο Systrom και η Nicole βρίσκονταν σε διακοπές, εκείνος δημιούργησε το πρώτο ρετρό φίλτρο. Ήταν το περίφημο X Pro II. Τις επόμενες ημέρες κι ενώ το application είχε πλέον μετονομαστεί σε Codename ανέβηκε η πρώτη φωτογραφία στην ιστορία του Instagram. Το ημερολόγιο έγραφε 16 Ιουλίου του 2010 όταν μια φωτογραφική σύνθεση από έναν αγνώστου ιδιοκτήτη σκύλο κι ένα γυναικείο πόδι με σαγιονάρα -θρυλείται πως ανήκε στη σύντροφό του- εγκαινίαζε μια νέα περίοδο για την ανθρωπότητα, την οποία θα σφράγιζαν hashtags όπως τα foodporn, nofilter, tbt (βλ. Throwback Thursday), instamood, κλπ. Με λίγο brainstorming από τους δύο συνεταίρους και το πάντρεμα των λέξεων instant και telegram εδραιώθηκε στην αγορά το Instagram – αρχικά μόνο για συσκευές Apple, αργότερα και για τα οικοσυστήματα Android και Windows Phone. Όλοι, ο Systrom, το κορίτσι του, ο Krieger, οι πραγματικοί αλλά και οι wannabe celebrities βγήκαν κερδισμένοι από την ιστορία του πιο επιδραστικού μέχρι σήμερα κοινωνικού δικτύου. Το μόνο που χάθηκε μες στο τσουνάμι της σαρωτικής επιτυχίας ήταν η φιλία του Systrom με τον Dorsey (του Twitter). Τι μπήκε ανάμεσά τους; Μα φυσικά οι κόκκινες μπούκλες του «αλήτη» Mark Zuckerberg, ο οποίος έκλεψε την πολύφερνη νύφη (βλ. Instagram) μέσα από την αγκαλιά του «δανδή» Mr Twitter.

