Είναι νέοι, παθιασμένοι, οργισμένοι ακτιβιστές, έφηβοι που πιστεύουν μόνο σε ένα πράγμα: «Γίνε η αλλαγή που θες να δεις στον κόσμο».
Από την Κάλλια Καστάνη
GRETA THUNBERG
Η «ΘΥΜΩΜΕΝΗ» GRETA ΘΕΛΕΙ ΝΑ ΑΛΛΑΞΕΙ ΤΟΥΣ ΚΑΝΟΝΕΣ
Πέρσι ήταν απλώς ένα 15χρονο κορίτσι από τη Σουηδία. Φέτος, είναι ένα «υπόδειγμα νεανικού ακτιβισμού και σύμβολο οικολογικής συνείδησης», το «φαινόμενο», η «πιο σημαντική ρήτορας της γενιάς της». Η «θυμωμένη» Greta Thunberg, που κατεβάζει εκατομμύρια μαθητές στον δρόμο να διαδηλώσουν για την κλιματική αλλαγή και κατηγορεί τους ηγέτες του ελεύθερου κόσμου ότι «κλέβουν το μέλλον της» δεν θέλει να αλλάξει τον κόσμο παίζοντας με τους κανόνες. Θέλει να αλλάξει τους κανόνες.
«Είμαστε τουλάχιστον 500.000 εδώ σήμερα – πρέπει να είστε πολύ υπερήφανοι για εσάς. Το έχουμε κάνει μαζί και δεν μπορώ να σας ευχαριστήσω επαρκώς για την παρουσία σας. Είναι απλά απίστευτο να είμαστε ενωμένοι με τέτοιο τρόπο για έναν κοινό λόγο. Φαίνεται απίστευτο, δεν είναι; Μερικοί λένε ότι σπαταλάμε ώρες μαθήματος. Λέμε ότι αλλάζουμε τον κόσμο με τέτοιο τρόπο που όταν θα είμαστε μεγαλύτεροι θα είμαστε ικανοί να κοιτάμε τα παιδιά μας στα μάτια και να τους λέμε ότι κάναμε ό,τι μπορούσαμε. Μας έχουν πει τόσες φορές ότι δεν υπάρχει ουσία να το κάνουμε, δεν μπορούμε να έχουμε επίδραση και να κάνουμε τη διαφορά. Αλλά νομίζω ότι αυτό έχει αποδειχθεί ψευδές μέχρι τώρα. Είμαστε η αλλαγή και η αλλαγή έρχεται» (ομιλία της Greta Tunberg στο Μόντρεαλ, στις 27 Σεπτεμβρίου 2019)
ΜΑLALA YOUSAFZAI
Η ΕΚΚΩΦΑΝΤΙΚΗ ΦΩΝΗ
Στα 11 της, η άφοβη μαθήτρια από το Πακιστάν, ξεκίνησε να γράφει ένα blog στο ΒΒC στο οποίο μιλούσε για την κακοποίηση που βίωνε υπό τον ζυγό των Ταλιμπάν. Στην αρχή, έγραφε με ψευδώνυμο, υπέγραφε ως «Gul Makai» – της άρεσε περισσότερο από το πραγματικό της όνομα που σημαίνει «άσχημα νέα» στη γλώσσα της.
Στόχος της Μalala ήταν να πολεμήσει την απαγόρευση των Ταλιμπάν για το δικαίωμα των γυναικών στην εκπαίδευση. Τα κείμενά της έκαναν αίσθηση και σε μικρό χρονικό διάστημα έκανε γνωστό το πραγματικό της προφίλ. Το 2009, άρχισε να εμφανίζεται στην τηλεόραση και δημοσίως – έγινε η ηρωίδα των συμπατριωτών της που υπέφεραν. Ταυτόχρονα, όμως, έγινε στόχος. Τρία χρόνια αργότερα, οι Ταλιμπάν την πυροβόλησαν στο κεφάλι ενώ πήγαινε στο σχολείο. Ολόκληρος ο πλανήτης προσευχήθηκε για να ζήσει. Και έζησε. Από τότε, η φωνή της δυνάμωσε.
Το 2014 έγινε «το νεότερο πρόσωπο στον κόσμο που κέρδισε το Νόμπελ Ειρήνης». «Αυτό δεν είναι μόνο για μένα», τόνισε παραλαμβάνοντας το βραβείο της. «Είναι για κείνα τα φοβισμένα παιδιά που θέλουν ειρήνη. Είναι για εκείνα τα παιδιά χωρίς φωνή που θέλουν αλλαγή. Βρίσκομαι εδώ για να υπερασπιστώ τα δικά τους δικαιώματα, να αφήσω να ακουστεί η δική τους φωνή. Δεν πρέπει να τα λυπάστε. Αυτή η φωνή δεν είναι μόνο δική μου. Είμαστε πολλοί».
EMMA GONZALEZ
Η «ΦΩΝΗ» ΤΩΝ ΘΥΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΕΝΟΠΛΗΣ ΒΙΑΣ
Τον Φεβρουάριο του 2018, ένας ένοπλος εισέβαλε στο Marjory Stoneman Douglas High School, στο Πάρκλαντ της Φλόριδα και σκότωσε 17 ανθρώπους. Αντί να συντριβεί ψυχολογικά από αυτή την τραγωδία και να αφεθεί στη θλίψη, η Emma González -ως τότε μια τυπική μαθήτρια Λυκείου του σχολείου, μια από τις δεκάδες που επέζησαν από το μακελειό- αποφάσισε να δράσει. Mέσα σε λίγες εβδομάδες, αναδείχθηκε σε μια από τις πιο γνωστές προσωπικότητες του αγώνα κατά της οπλοκατοχής, μπροστάρισσα του κινήματος Never Again ΜSD – και τόσο δημοφιλής, που πολύ σύντομα έφτασε να έχει υπερδιπλάσιους ακόλουθους στο Twitter, από την NRA (National Rifle Association – Eθνική Ένωση Οπλοκατοχής), ένα από τα ισχυρότερα αμερικάνικα λόμπι.
Τον Μάρτιο του 2018, στη διάρκεια της πορείας March for Our Lives, στην Ουάσιγκτον (σ.σ. το κίνημα κατά των όπλων που κατέβασε στον δρόμο εκατομμύρια Αμερικανούς) η Emma συγκίνησε το πλήθος όταν διάβασε τα ονόματα των νεκρών συμμαθητών της, και μετά έμεινε όρθια και σιωπηλή στο βήμα για έξι λεπτά – ακριβώς όσο διήρκεσε η φονική επίθεση στο σχολείο της. Στους παθιασμένους λόγους της τονίζει: «Αυτό που έχει σημασία είναι ότι η πλειοψηφία των Αμερικανών έχει γίνει συνεργός σε μια δίχως νόημα αδικία, που συμβαίνει παντού. Αυτό που έχει σημασία είναι ότι η πλειοψηφία των πολιτικών στην Αμερική υπακούνε στο χρήμα και όχι στους πολίτες που τους ψήφισαν. Αυτό που έχει σημασία είναι ότι οι φίλοι μου είναι νεκροί μαζί με εκατοντάδες εκατοντάδων άλλους, σε όλες τις ΗΠΑ».
Χάρη στις προσπάθειές της έφηβης Εmma González και των φίλων της, τον Μάρτιο του 2018 η πολιτεία της Florida πέρασε έναν νόμο που ανεβάζει το επιτρεπτό όριο ηλικίας για την αγορά όπλου από τα 18 στα 21 και επιβάλλει, στις περισσότερες περιπτώσεις, τριήμερο αναμονής.
JACK ANDRAKA
O 15XΡΟΝΟΣ ΕΦΕΥΡΕΤΗΣ
Στα 15 του, ο Jack Andraka, ένας ντροπαλός μαθητής σχολείου από το Μέριλαντ, έγινε παγκοσμίως γνωστός όταν ανακάλυψε κάτι που -φαίνεται πως είναι- ένα γρήγορο και φτηνό τεστ για τη διάγνωση του καρκίνου του παγκρέατος. Ο Andraka (ο οποίος χάρη στην ανακάλυψή του κέρδισε το 2012, το Μεγάλο Βραβείο της Διεθνούς Έκθεσης Επιστήμης και Μηχανικής και 75.000 δολάρια), εξήγησε πως άρχισε να ενδιαφέρεται για το θέμα, λίγα χρόνια νωρίτερα, με αφορμή τον θάνατο ενός συγγενούς του. Διαβάζοντας, ανακάλυψε πως ο καρκίνος αυτός διαγιγνώσκεται πολύ αργά για να σωθεί ο ασθενής και ότι το διαγνωστικό τεστ που χρησιμοποιείτο ήταν μια μέθοδος που εφευρέθηκε πριν από 60 χρόνια. Ακριβή και όχι ιδιαίτερα αξιόπιστη. Με τη βοήθεια των «δύο καλύτερων φίλων ενός εφήβου» (του Google και της Wikipedia), μελέτησε αρκετά και κατέληξε στο συμπέρασμα, πως η μεσοθηλίνη -μια από τις χιλιάδες πρωτεΐνες που εμπεριέχονται στο αίμα ενός ανθρώπου που πάσχει από καρκίνο του παγκρέατος- θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί και για την έγκαιρη διάγνωση της ασθένειας. Έτσι, έφτιαξε ένα φθηνό, γρήγορο τεστ για τον εντοπισμό της, ένα τεστ αίματος παρόμοιο με αυτό που χρησιμοποιούν οι διαβητικοί, «τόσο απλό, όσο η συνταγή για να φτιάξεις μπισκότα».
Προς το παρόν, η επίσημη θέση της επιστημονικής κοινότητας, είναι πως το τεστ, πρέπει να δοκιμαστεί επισταμένως και σε βάθος χρόνου πριν δοθεί στην κυκλοφορία. Όσο για τον Jack -o οποίος από το 2018 είναι φοιτητής του Stanford University, στο τμήμα Ανθρωπολογίας και Electrical Engineering- δηλώνει προσεκτικά πως το τεστ που επινόησε είναι περισσότερο «ένας θρίαμβος της έμπνευσης», παρά ένα ολοκληρωμένο προϊόν…
ΑΜΙΚΑ GEORGE
ΕΝΑ, ΘΥΜΩΜΕΝΟ ΚΟΡΙΤΣΙ ΑΡΚΕΙ
Αν και οι Βρετανοί διεκδικούσαν από καιρό τη μείωση του ΦΠΑ στα προϊόντα υγιεινής της εμμηνόρροιας, το κίνημα έγινε διεθνώς γνωστό μέσα από το hashtag #freeperiods τον Απρίλη του 2017, όταν η 18χρονη Amika George πληροφορήθηκε συγκλονισμένη μέσα από ένα άρθρο εφημερίδας ότι υπάρχουν κορίτσια στην Μ. Βρετανία που δεν πηγαίνουν σχολείο επειδή δεν μπορούν να αντέξουν οικονομικά το κόστος αγοράς σερβιέτας ή ταμπόν. Η Amika συγκέντρωσε πάνω από 200.000 υπογραφές και κατάφερε -με την υποστήριξη διάσημων γυναικών και πολιτικών- να προωθήσει το αίτημα να παρέχονται στο σχολείο δωρεάν προϊόντα γυναικείας υγιεινής, μαζί με το δωρεάν γεύμα – αίτημα που, τελικά η βρετανική κυβέρνηση έκανε δεκτό τον περασμένο Μάρτιο. «Για μένα το κίνημα #FreePeriods, απέδειξε το πώς έστω και ένα θυμωμένο έφηβο κορίτσι μπορεί να κάνει κάτι με πολιτικό αντίκτυπο μέσα από τον ακτιβισμό, καθώς και τη δύναμη του Internet να συνδέει ανθρώπους που μοιράζονται την ίδια οργή και την ίδια αντίληψη για τα πράγματα», δήλωσε χαρακτηριστικά η Amika.
