Η Chanel, ο Proust, η Κάλλας, βασιλιάδες, πρίγκιπες και όλη η αφρόκρεμα του πλανήτη κοιμήθηκαν στα θρυλικά δωμάτια του. Το ξενοδοχείο ορόσημο στην ιστορία του Παρισιού, δυο χρόνια μετά που έκλεισε για ανακαίνιση και αφού ξοδεύτηκαν περισσότερα από 400 εκατομμύρια ευρώ, άνοιξε ξανά τις πύλες του.
Από τον Πιερή Παναγή
Την 1η Αυγούστου του 2012, στις 2 το μεσημέρι έγινε το τελευταίο checkout. Ο Georges, ο Head Receptionist, δέχτηκε πίσω το κλειδί από τον τελευταίο ένοικο του θρυλικού ξενοδοχείου Ritz. Η placeVandôme απ’ εκείνη τη μέρα άλλαξε. Σκαλωσιές, φορτηγά, γερανοί ήταν μονίμως στο κάδρο του ξενοδοχείου ενώ λογιών λογιών τεχνίτες έφταναν απ’ όλη τη Γαλλία. Αυτή ήταν η πρώτη φορά στα 114 χρόνια λειτουργίας του ξενοδοχείου που έκλειναν ερμητικά, οι πόρτες για τους πελάτες του. Ήταν καιρός το ξενοδοχείο να προχωρήσει στον 21o αιώνα…
Περισσότερο από έναν αιώνα πριν, ο Cizar Ritz οραματίστηκε να δημιουργήσει ένα χώρο συνώνυμο της κομψότητας και της πολυτέλειας. Και τα κατάφερε φτιάχνοντας ένα μοναδικό αρχιτεκτόνημα. Όχι μόνο εξωτερικά αλλά και εσωτερικά. Κάθε δωμάτιο είχε ηλεκτρισμό, τηλέφωνο και δικό του μπάνιο. Το πρώτο ξενοδοχείο στην Ευρώπη που κατάφερνε κάτι τέτοιο! Με εφόδια το θράσος, τον πειραματισμό και την τόλμη ο Ritz σημάδεψε την εποχή του.

Παθιασμένος με τις λεπτομέρειες έφτιαξε ένα ξενοδοχείο κομψό, μοντέρνο, καθαρό και άνετο. Όπως έλεγε χαρακτηριστικά «έχει όλες τις λεπτομέρειες και το ραφινάρισμα που ένας πρίγκιπας θέλει στο δικό του δωμάτιο». Αμέσως μετά τα εγκαίνια, το παρατσούκλι του έγινε «βασιλιάς των ξενοδόχων και ξενοδόχος των βασιλιάδων». Καθημερινά η ελίτ της εποχής έπινε το τσάι της στα σαλόνια του Ritz, το ποτό της στο μπαρ ή διανυκτέρευε εκεί. Τα δημοσιεύματα της εποχής έγραφαν για ένα chef-d’œuvre, ένα πραγματικό αριστούργημα! Ήταν το ξενοδοχείο που θα ζήλευαν βασιλιάδες και πρίγκιπες και που θα τους μάθαινε πώς έπρεπε να ζουν. Αυτό το μυθικό κατάλυμα που απαθανατίστηκε ως σκηνικό σε καρέ κινηματογραφικών ταινιών, που κλείστηκε σε σελίδες υπέροχων βιβλίων φιλοξένησε τις πιο λαμπερές προσωπικότητες του 20ού αιώνα. Βασιλείς και ηγέτες κρατών, καλλιτέχνες και σταρ του κινηματογράφου, συγγραφείς, εκκεντρικούς κληρονόμους, βιομηχανικούς κολοσσούς, πανίσχυρους επιχειρηματίες, μέλη της υψηλής κοινωνίας της Ευρώπης.

Οι διάσημοι ένοικοί του
H Coco Chanel, ο Ernest Hemingway, ο Marcel Proust, ο F Scott Fitzgerald, ο δούκας και η δούκισσα του Windsor, ο Charlie Chaplin, η Mαρία Κάλλας ήταν μόνο μερικοί απ’ τους κατά καιρούς ενοίκους του. Και όπως συμβαίνει σε τέτοιες περιπτώσεις, όταν υπάρχουν διάσημοι υπάρχουν και πολλές ιστορίες να διηγηθεί κανείς. Όπως αυτή με τη Chanel, η οποία ενώ είχε ένα υπέροχο διαμέρισμα στο Παρίσι, επέλεξε να ζει στο ξενοδοχείο για 30 χρόνια! Μάλιστα, πριν την άφιξη της κάθε απόγευμα, οι υπάλληλοι του ατελιέ της ειδοποιούσαν τη ρεσεψιόν του ξενοδοχείου, έτσι ώστε να αρωματίσουν τον αέρα με μερικές σταγόνες Chanel No5. Με απόλυτο σεβασμό στην ανάμνησή της, όταν οι υπεύθυνοι χρειάστηκε να ανακαινίσουν το δωμάτιο που έμενε συμβουλεύτηκαν έναν ιστορικό τέχνης. Δουλεύοντας με φωτογραφίες εποχής κατάφεραν να αναπαραστήσουν με ακρίβεια τον κόσμο της μεγάλης φιγούρας της μόδας επιλέγοντας υφάσματα, έπιπλα και αντικείμενα της δικής της φιλοσοφίας και γούστου. Περισσότεροι από 60 άνθρωποι επιστρατεύτηκαν για δυο μήνες, προκειμένου να ολοκληρώσουν αυτό το δωμάτιο-έργο τέχνης!

Είναι και η άλλη ιστορία για το πώς γεννήθηκε το Bloody Mary προς τιμή του Ernest Hemingway. Ο Αμερικανός συγγραφέας γνώρισε στο ξενοδοχείο τη Mary Wails, μια νεαρή δημοσιογράφο των Times, η οποία έγινε η 4η σύζυγός του. Στο διάσημο συγγραφέα άρεσε το ποτό, στην καινούρια του σύντροφο πάλι, όχι. Εκμυστηρεύτηκε λοιπόν στον μπάρμαν του ξενοδοχείου πως «Η γυναίκα μου θέλει να το κόψω. Όταν γυρνώ σπίτι μυρίζει την ανάσα μου και αρχίζει η κρεβατομουρμούρα». Εκείνος, έφτιαξε ένα «άοσμο» ουσιαστικά κοκτέιλ από βότκα και χυμό ντομάτας, εισπράττοντας τα συγχαρητήρια του Χέμινγουεϊ την επόμενη μέρα. «Καλά τα κατάφερες, η bloody Mary δεν κατάλαβε τίποτα!». Χρόνια αργότερα, το 1952 ο Charles Ritz, ο γιος του ιδιοκτήτη ανακάλυψε στα κελάρια του ξενοδοχείου, ξεχασμένες σε ένα μπαούλο ένα σωρό χειρόγραφες σημειώσεις του μεγάλου συγγραφέα. Μεταξύ άλλων υπήρχαν κιτρινισμένα πορτρέτα του Scott Fitzgerald, σημειώσεις σε χαρτοπετσέτες, σκαριφήματα έργων. Αυτός ο απροσδόκητος θησαυρός αποτέλεσε βάση για το θρυλικό βιβλίο του «Μια κινητή γιορτή», που κυκλοφόρησε μετά το θάνατό του Χέμινγουεϊ, το 1964. Εκεί μάλιστα αναφέρει πως «Αν είσαι αρκετά τυχερός για να έχεις ζήσει νέος στο Παρίσι, τότε όπου και να πας στην υπόλοιπη ζωή σου το έχεις συνέχεια μαζί σου. Γιατί το Παρίσι είναι μια κινητή γιορτή».

Στα δωμάτια του ξενοδοχείου βρέθηκε και ο F. Scott Fitzgerald. Ο συγγραφέας του «Μεγάλου Γκάτσμπι» με τη γυναίκα του Zelda έκαναν μυθικά party, την «έλουζε» με κοσμήματα και επινοούσε συνέχεια διάφορες εκκεντρικότητες για να κερδίζει το ενδιαφέρον της με έναν ανεξάντλητο ρομαντισμό που έκανε τους υπόλοιπους στο Ritz να θέλουν να τον μιμηθούν. Καιρό πριν, ο ίδιος εντόπισε στο μπαρ του ξενοδοχείου μια νέα, πανέμορφη γυναίκα, η οποία όμως συνοδευόταν. Μη χάνοντας λεπτό, ερωτοχτυπημένος έστειλε στο τραπέζι της ένα μπουκέτο με ορχιδέες, που όμως εκείνη του το επέστρεψε αμέσως. Μπροστά στο σαστισμένο της βλέμμα, ο Fitzgerald άρχισε να καταστρέφει ένα-ένα τα λουλούδια, μέχρι που εκείνη υπέκυψε και συμφώνησε να τον συναντήσει.
Καιρό αργότερα, το Ritz έγινε το καταφύγιο για να στεγάσει ο δούκας του Windsor τον έρωτά του με την Αμερικανίδα Wallis Simpson. Απ’ τη μια εκείνη η γυναίκα ορκιζόταν πως δεν ήθελε να γίνει βασίλισσα και απ’ την άλλη εκείνος πως δεν ήθελε να γίνει βασιλιάς χωρίς εκείνη. Έτσι, ο Εδουάρδος VII παραιτήθηκε λίγο μετά τη στέψη του, αφού αισθανόταν ανίκανος να αναλάβει τα καθήκοντα, που απαιτούσε ο ρόλος του χωρίς να έχει στο πλευρό του τη γυναίκα που αγαπούσε. Έγιναν δούκας και δούκισσα του Windsor και το ζευγάρι έδινε δεκάδες λαμπρές δεξιώσεις στο Ritz.

Δεύτερό του σπίτι θεωρούσε ο Proust το Ritz. Αν και έγραφε στο διαμέρισμά του, εκεί περνούσε τη ζωή του συναντώντας τους φίλους του –Jean Cocteau, Henri Collet- και εκεί γιόρτασε ακόμα και τη βράβευσή του με το Prix Goncourt το 1920. Στο Ritz η επιθυμία του να τον υπηρετούν και να τον εκτιμούν ικανοποιείτο και με το παραπάνω. Αντί να τρώει στο σπίτι του προτιμούσε να γευματίζει σε ένα από τα πριβέ σαλόνια του ξενοδοχείου, στο ημίφως και στην απόλυτη σιωπή.
Δεκαεννέα χρόνια πριν, το Ritz ήταν το ξενοδοχείο που επέλεξαν να περάσουν απομονωμένοι και να ζήσουν τον έρωτά τους η πριγκίπισσα Νταϊάνα και ο εραστής της Dodi Al Fayed. Στην πολυτελή σουίτα τους, οι δυο τους απόλαυσαν τις τελευταίες μέρες της ζωής τους, αφού λίγο μετά τα μεσάνυχτα της 31ης Αυγούστου, βγήκαν απ’ την πίσω πόρτα του ξενοδοχείου προκειμένου να ξεφύγουν απ’ τους παπαράτσι. Αυτή ήταν η τελευταία τους νύχτα. Οι φωτογράφοι τους κυνηγούσαν πάνω στις μηχανές τους και το αυτοκίνητο άρχισε να αναπτύσσει ταχύτητα. Λίγο αργότερα η μαύρη Mercedes καρφώθηκε με μεγάλη ταχύτητα στο ύψος του 13ου πυλώνα στο εσωτερικό του τούνελ Pont de l’Alma.

Η νέα εποχή
Στο φιλμ «The Leopard» του Visconti στην τελευταία σκηνή στο ballroom, ο Prince Tancredi λέει «Εάν θέλουμε όλα να μείνουν ίδια, πρέπει να τα αλλάζουμε όλα». Το 2012 ήταν η πρώτη φορά που το ξενοδοχείο έκλεισε από το 1898 για να κάνει ανακαίνιση. Άλλη μια φορά, τη δεκαετία του ’80 έγινε ανακαίνιση ενόσω το ξενοδοχείο λειτουργούσε. Η πολυτέλεια όμως το 2016 δεν είναι ίδια με το 1980. Έτσι έπρεπε να αλλάξει. Ο Thierry W. Despont πήρε την πρόκληση να αναλάβει αρχιτεκτονικά αυτό το project με ένα ξενοδοχείο που ανήκει στα ιστορικά μνημεία της Γαλλίας, με την πρόσοψη ορόσημο.

Ο νέος ιδιοκτήτης, ο Mohamed Al-Fayed, επέλεξε να μην πωληθεί τίποτα απ’ τα έπιπλα ή οτιδήποτε άλλο αφορούσε το ξενοδοχείο. Κι ενώ σε άλλες περιπτώσεις βγάζουν τα έπιπλα σε πλειστηριασμό, το Ritz επέλεξε να μην εγκαταλείψει την ιστορία του. Όλα μπήκαν προσεκτικά σε 124 κοντέινερ, σκεπάστηκαν με τις κουρτίνες και περίμεναν. Εκατοντάδες ειδικοί καλέστηκαν απ’ όλο το Παρίσι για να δώσουν τα φώτα τους και την εμπειρία τους. Κάποιες καρέκλες χρειάστηκε να μπογιατιστούν 15 φορές μέχρι το χρώμα να είναι το αυθεντικό του 1898. Όλα ανακαινίστηκαν και το παρελθόν ενσωματώθηκε στο μέλλον. Τα 159 δωμάτια έγιναν 142, αλλά το πιο σημαντικό είναι ότι όλοι οι χώροι έγιναν πιο ευρύχωροι και φωτεινοί. Εννέα χρώματα που δένουν σε απόλυτη αρμονία, πολλά διαφορετικά μετάξια και άλλα πολυτελή υφάσματα. Παράλληλα, μικρές λεπτομέρειες έμειναν ανέγγιχτες όπως οι ροδακινί πετσέτες και μπουρνούζια, ένα χρώμα προσωπική επιλογή του ίδιου του César Ritz γιατί όπως συνήθιζε να λέει «αυτό το χρώμα μαλακώνει και κολακεύει την επιδερμίδα των γυναικών». Αν και ο αρχικός προϋπολογισμός της ανακαίνισης συμπεριλάμβανε 250 εκατομμύρια, σύμφωνα με φήμες τα ξεπέρασε κατά πολύ, ενώ η φωτιά που ξέσπασε στον τελευταίο όροφο τον περασμένο Γενάρη καθυστέρησε την επαναλειτουργία και στοίχισε μερικές δεκάδες εκατομμύρια έξτρα.
Ουσιαστικά, στο Ritz σήμερα γιορτάζει το πάντρεμα της παράδοσης με τη μοντέρνα πολυτέλεια. Όπου κι αν κοιτάξει κανείς παρατηρεί πως το ξενοδοχείο προχώρησε στον 21ο αιώνα. Εκθαμβωτικό, πολυτελές, με πινελιές θεατρικότητας. Κι εάν ο Marcel Proust, η Chanel, η Μαρία Κάλλας έφταναν τώρα στο ξενοδοχείο, χωρίς αμφιβολία θα ενθουσιάζονταν απ’ τη διακριτική πολυτέλεια, την τεχνολογία, το φωτισμό, τον κλιματισμό. Και πάλι όμως θα το ένιωθαν σαν στο σπίτι τους. Ένα σπίτι στην place Vandôme.

