Το «Plaza Hotel» στο σφυρί – Μυθικές ιστορίες στα δωμάτιά του

Το ιστορικό ξενοδοχείο της Νέας Υόρκης δημοπρατήθηκε, για να καλυφθούν τα χρέη και να εξυπηρετηθούν τα δάνεια των τελευταίων ιδιοκτητών του. Ωστόσο, ο μύθος του -απομεινάρι μιας εποχής υπερβολής, glam και χλιδής- παραμένει το πιο μεγάλο, το πιο ανυπολόγιστο ατού του. Αξία, ανεκτίμητη.

Της Κάλλιας Καστάνη

Κάποιος, κάποτε, είπε: «τίποτα ασήμαντο δεν συμβαίνει στο Plaza». To 1998, όταν ο Donald Trump αγόρασε το ξενοδοχείο έναντι 407,5 εκατομμυρίων δολαρίων σχολίασε σχετικά με την αγορά του σε μια ολοσέλιδη ανοιχτή επιστολή που δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα The New York Times:  «Δεν έχω αγοράσει ένα κτίριο, έχω αγοράσει ένα αριστούργημα – τη Μona Lisa. Για πρώτη φορά στη ζωή μου, έκανα,  εν γνώσει μου,  μια συμφωνία που δεν ήταν οικονομική. Στην πραγματικότητα, δεν θα μπορέσω ποτέ να δικαιολογήσω  ή να πάρω πίσω τα χρήματα που έδωσα».

Είναι ίσως μια από τις λίγες φορές, που ο -γνωστός για τις μεγαλοστομίες του- μεγιστάνας και υποψήφιος πρόεδρος  των ΗΠΑ, δεν υπερέβαλλε. «Καθισμένο» στην καρδιά του Μanhattan,  στη γωνία της Fifth Avenue και 58^th Street, με απεριόριστη θέα στο Central Park, το Plaza Hotel είναι κάτι περισσότερο από ένα απλό, άψυχο κτίσμα – είναι μια «κιβωτός μνήμης». Κουλτούρας, αρχιτεκτονικής, προσώπων, αισθητικής μιας ολόκληρης εποχής.  Το 1969  χαρακτηρίστηκε «Εθνικό Ιστορικό Μνημείο» της πόλης της Νέας Υόρκης. Αλλά ο κόσμος που το επισκέπτεται σήμερα, σε ειδικά οργανωμένα τουρ, δεν κάνει πολλές ερωτήσεις για το ύψος ή το μήκος του (σ.σ. είναι 76Χ120), τα 382 δωμάτιά του ή το υπέροχο μωσαϊκό της εισόδου, που αποκάλυψε, κατά τύχη, η τελευταία ανακαίνιση. Προτιμά να «ψηλαφίζει» την ιστορία του. Τα ίχνη των Fitzgerald, των Beatles, της μικρής «Eloise», του Hitchcock, του Sinatra  και του Τruman Capote…

H AΡΧΗ

Το Plaza Hotel ήταν το όνειρο του χρηματοδότη Bernhard Reinecke, του ξενοδόχου Fred Sterry και του Harry S. Black. Οι τρεις τους,  αγόρασαν το 1890, ένα μικρό ξενοδοχείο 15 ετών, με το όνομα Plaza, στην ίδια περιοχή. Το 1905 το παλιό Plaza Ηotel κατεδαφίστηκε, προκειμένου να μπουν οι βάσεις για το νέο κτίριο, ένα μικρό «παλάτι» σε στιλ γαλλικού αναγεννησιακού chateau, που σχεδίασε ο αρχιτέκτονας Henry Janeway Hardenbergh. Η κατασκευή του ξενοδοχείου των 19 ορόφων, διήρκεσε δύο χρόνια (σ.σ. για την ακρίβεια 27 μήνες) και κόστισε 12,5 εκατομμύρια δολάρια – ποσό εξωφρενικό για εκείνη την εποχή. Mάρμαρα, γρανίτες, κρύσταλλα, επιχρυσωμένες πορσελάνες και ακριβές στόφες, πίνακες, έργα τέχνης, σιντριβάνια, αγάλματα, cafes, εστιατόρια και τεράστια ballrooms, συνέθεσαν το κομψό. ακριβό «όνειρο» του  Plaza Ηotel, που το φώτιζαν 1.650 πολυέλαιοι. Σχεδόν ένας σε κάθε δωμάτιο…

Το ξενοδοχείο άνοιξε επίσημα τις πόρτες του στο κοινό την 1η Οκτωβρίου του 1907, μέσα σε καταρράκτες θριαμβικών σχολίων και δημοσιογραφικών ανταποκρίσεων για το «ωραιότερο ξενοδοχείο του κόσμου». Την ίδια ακριβώς μέρα, έκανε την εμφάνισή του (προκαλώντας  την οργή των αμαξάδων της περιοχής) και ο πρώτος «στόλος» των νεοϋορκέζικων ταξί – ο ιδιοκτήτης τους, Harry Allen, είχε φροντίσει, στρατηγικά, να τα παρατάξει έξω από την είσοδο του Plaza. Τα οχήματα χρέωναν 30 σεντς το μισό μίλι. Το κόστος μιας διανυκτέρευσης στο ξενοδοχείο, τότε, ήταν 2,5 δολάρια τη βραδιά.

Γρήγορα, το Plaza τράβηξε την προσοχή του κοινού, αρχικά, χάρη στην τοποθεσία του (που ήταν μια από τις πιο μοντέρνες και ανερχόμενες της αστικής Νέας Υόρκης εκείνη την εποχή), κυρίως όμως για τον αέρα της χλιδής του. Eίναι χαρακτηριστικό, ότι ο πρώτος του ένοικος (και δείγμα τυπικό της clientele που επιθυμούσε να έχει το Plaza) ήταν ο μεγιστάνας Αlfred Vanderbilt. Απ’ ό,τι λέγεται, ο «πλουσιότερος άνθρωπος της Αμερικής» προτιμούσε το Plaza από την 154 δωματίων ιδιωτική κατοικία του στην πόλη, επειδή από τα παράθυρα του ξενοδοχείου μπορούσε να βλέπει την ερωμένη του, να ιππεύει στο Central Park. Aργότερα, στο Plaza πάλι, θα συναντούσε το κορίτσι που θα γινόταν η δεύτερη σύζυγός του…

ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ PLAZA

Από την αρχή ακόμα, το Plaza hotel ήταν ένας δημοφιλής προορισμός για συγγραφείς, καλλιτέχνες, πολιτικούς και stars – η Josephine Baker, η  Eartha Kitt, η  Liza Minnelli, η Marlene Dietrich, η, Shirley Bassey, η Εlizabeth Taylor και ο Richard Burton, κατέλυσαν στα δωμάτιά του, ο δε Miles Davis ηχογράφησε ένα ολόκληρο live live άλμπουμ στο Persian Room το 1958. To 1950, o αρχιτέκτονας Frank Lloyd Wright, μετακόμισε στο ξενοδοχείο, στη σουίτα 223-225 – έμεινε εκεί για τα επόμενα έξι χρόνια.

Το Plaza Hotel είναι το μέρος στο οποίο διαδραματίζεται η πλοκή της διάσημης παιδικής σειράς βιβλίων «Eloise» γραμμένης από την Kay Thompson τη δεκαετία του ’50. Ηρωίδα του είναι ένα μικρό κορίτσι που μένει στο ξενοδοχείο με την νταντά της, τον σκύλο και τη χελώνα της.

Ο Francis Scott Fitzgerald και η γυναίκα του, Zelda, χρησιμοποιούσαν περιστασιακά τα δωμάτια του ως σπίτι ή κατέλυαν εκεί, μετά από κάποιο από τα θρυλικά, θηριώδη αλκοολικά γλέντια τους. Η αδυναμία του Fitzgerald στο Plaza (σ.σ. στους χώρους του διαδραματίζονται κάποια επεισόδια και η καπιτάλε σκηνή από τον «Υπέροχο Γκάτσμπι), έκανε, λένε, κάποτε τον Hemingway να του πει πως όταν θα πέθαινε, έπρεπε να χαρίσει «το συκώτι του στο Princeton και την καρδιά του στο Plaza…»

Κατά τ’ άλλα, το Plaza, είναι «υπεύθυνο» και για ένα ασυνήθιστο κομμάτι της «γυναικείας» ιστορίας: στους χώρους του, για πρώτη φορά, μια γυναίκα κάπνισε ελεύθερα, σε δημόσιο χώρο. Ήταν η Βρετανίδα ηθοποιός Μrs Patrick Campbell, η οποία, μετά από ένα πλούσιο δείπνο στο Palm Court, άναψε τσιγάρο. Αμέσως, την πλησίασε ο αρχισερβιτόρος και την παρακάλεσε να το σβήσει, για να λάβει την απάντηση: «Απ’ όσο γνωρίζω, ζούμε σε μια ελεύθερη χώρα. Δεν σκοπεύω να κάνω κάτι για να το αλλάξω αυτό». Το προσωπικό, προσπάθησε να «κουκουλώσει» το σκάνδαλο, κρύβοντας την Campbell πίσω από παραπετάσματα, όμως τα media κατέγραψαν το συμβάν και ο Τύπος του έδωσε έκταση. Η διαμάχη που ακολούθησε, λέγεται πως είχε ως αποτέλεσμα την απαγόρευση του καπνίσματος στους χώρους του μετρό της Νέας Υόρκης.

H «ΕΙΣΒΟΛΗ» ΤΩΝ BEATLES

To 1964, στην πρώτη τους επίσκεψη στην Νέα Υόρκη, οι Beatles έμειναν στο Plaza Hotel – πιστεύοντας δε, με αφέλεια, πως η Beatlemania δεν είχε περάσει τον Ατλαντικό, έκαναν check in στο ξενοδοχείο με τα πραγματικά τους ονόματα. Το νέο δεν άργησε να διαδοθεί, προκαλώντας αναταραχή στις χιλιάδες fans του γκρουπ, οι οποίες «πολιόρκησαν» το Plaza, ουρλιάζοντας και λιποθυμώντας στην παραμικρή εμφάνιση των ειδώλων τους. Οι Βeatles νοίκιαζαν μια ολόκληρη πτέρυγα, στο 15^ο όροφο και πέρασαν πολλές ώρες στα δωμάτιά τους, παραγγέλλοντας ακριβά φαγητά και ποτά που ποτέ δεν άγγιζαν, χαζεύοντας ή σκαρώνοντας  μελωδίες στο πιάνο. Οι πρώτες νότες του «Michelle» γράφτηκαν στο Plaza. Όταν έφυγαν πάλι για το Λίβερπουλ, πήραν μαζί τους για ενθύμιο τις κρεμάστρες από τις ντουλάπες τους…

THE BLACK AND WHITE BALL

Τον Νοέμβριο του 1966, ο Truman Capote, παρέθεσε στο βασιλικό Grand Ballroom του Plaza, τον αξέχαστο «Βlack and white » χορό του, το «μεγαλύτερο party της πόλης» – υποτίθεται προς τιμήν της εκδότριάς τους Katharine Graham, στην ουσία όμως για να γιορτάσει την έκδοση του αριστουργήματός του «Eν ψυχρώ» ή «ως μια τελευταία προσπάθεια να διατηρήσει το πνεύμα μιας κομψής εποχής» που χανόταν, όπως έγραψε ο Τύπος της εποχής. 520 καλεσμένοι, η αφρόκρεμά της πόλης -μεταξύ αυτών οι Kennedys, o Frank Sinatra και η Mia Farrow, ηθοποιοί, συγγραφείς, η ελίτ της Νέας Υόρκης- έδωσαν το παρών στο μεγαλειώδες event που κόστισε 20.000 δολάρια. Ο Capote ξόδεψε μόλις 30 σεντς, για να αγοράσει μια μάσκα, που φόρεσε, συνολικά, καμιά δεκαριά λεπτά.

ΤΟ PLAZA ΣΤΟ ΣΙΝΕΜΑ

Η πρώτη φορά που το Plaza Hotel εμφανίστηκε στη μεγάλη οθόνη, ήταν στο κλασικό θρίλερ του Alfred Hitchcok, «Στη σκιά των τεσσάρων γιγάντων», το 1959 – η σκηνή της απαγωγής του Cary Grant, διαδραματίζεται μέσα στο περίφημο Oak Room, το διαβόητο μπαρ του ξενοδοχείου, το οποίο σήμερα δε λειτουργεί. Έκτοτε, έχει αποτελέσει φόντο ή σκηνικό σε πολλές, πολύ γνωστές ταινίες: Άγρυπνος στο Σιάτλ, Μόνος στο Σπίτι Nο2, Νύφες σε πόλεμο, Ξυπόλυτη στο Πάρκο, Eloise,  Ένα αστείο κορίτσι, Άρθουρ, Cotton Club, Ο κροκοδειλάκιας, Αρωμα γυναίκας, Η πρώτη σελίδα κ.α. Και βέβαια, ήταν παρών στο φινάλε του πιο αγαπημένου chick flick από καταβολής του είδους: «Τα καλύτερά μας χρόνια». O Robert Redford (Ηubbel) ξανασυναντιέται με την Barbra Sreisand (Katie), στην Πέμπτη Λεωφόρο, ακριβώς έξω από την είσοδο του Plaza. Εκείνος συνοδεύει μια άλλη γυναίκα και κείνη του στρώνει χαϊδευτικά την ξανθιά του φράντζα – ένας γλυκός αποχαιρετισμός στη νιότη τους, στο μεγάλο love story τους: «Υοur girl is lovely Hubbel…».