Ανήκει στους καλλιτέχνες εκείνους, που κατάφεραν να κρατήσουν αναλλοίωτη την ουσία τους μέσα στον χρόνο. Με περισσότερα από 35 χρόνια πορείας στο ελληνικό τραγούδι, συνεχίζει να επιλέγει συνεργασίες και τραγούδια με αλήθεια και βάθος. Παράλληλα, ζει μια δεύτερη απαιτητική ζωή ως πιλότος της Cyprus Airways, μοιράζοντας τον χρόνο του ανάμεσα στη σκηνή και τα cockpit, με την Κύπρο να αποτελεί πλέον σημαντικό κομμάτι της καθημερινότητάς του…
ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΝΔΡΕΑ ΚΑΤΣΙΗ
Καθισμένος απέναντί μου, με εκείνη τη χαρακτηριστική ηρεμία και τη χαμηλών τόνων ευγένεια που τον διακρίνει, δίνει από την πρώτη στιγμή την αίσθηση ενός ανθρώπου γειωμένου, που έχει μάθει να ισορροπεί ανάμεσα σε δύο εντελώς διαφορετικούς κόσμους: Της μουσικής και του αιθέρα. Κάθε φορά που η συζήτηση πηγαίνει είτε στα τραγούδια είτε στις πτήσεις, τα μάτια του φωτίζονται με τον ίδιο ακριβώς τρόπο. Με πάθος, συγκίνηση και μια παιδική σχεδόν λαχτάρα, σαν να μιλάει για δύο όνειρα που μόλις ξεκινούν. Και ίσως τελικά αυτό να είναι το πιο γοητευτικό στοιχείο πάνω του, πως, μετά από τόσα χρόνια πορείας στο ελληνικό τραγούδι και μιας δεύτερης απαιτητικής καριέρας ως πιλότος, δεν έχει χάσει ούτε στιγμή τον ενθουσιασμό και την ανάγκη να εξελίσσεται. Με αφορμή τον νέο του δίσκο «Τραμπάλα», αλλά και τη συνεργασία του με τις Κυπριακές Αερογραμμές, μιλήσαμε για τη μουσική, τη ζωή, την κοινωνία, την οικογένεια, την Κύπρο που πλέον θεωρεί δεύτερο σπίτι του, αλλά και για όλα εκείνα που αποκτούν πραγματική αξία όσο περνούν τα χρόνια.
Κύριε Μακεδόνα, όλα αυτά τα χρόνια, έχετε συνεργαστεί με σπουδαίους δημιουργούς και ερμηνευτές. Υπάρχει κάποια συνεργασία που σας άλλαξε βαθύτερα ως άνθρωπο και όχι μόνο ως καλλιτέχνη;
Η συνεργασία μου με τον Σταμάτη και τη Λίνα. Λόγω και του νεαρού της ηλικίας μου, με επηρέασε τα μέγιστα ως καλλιτέχνη αλλά και ως άνθρωπο. Ακόμη μία συνεργασία, ωστόσο, που θεωρώ ότι με καθόρισε ήταν αυτή με τον μεγάλο Χρήστο Νικολόπουλο, η οποία εξελίχθηκε σε μία φιλία ζωής, δίνοντας μου αξίες και εφόδια για να πορεύομαι για πάντα.
Μιας και τον αναφέρατε, ο Σταμάτης Κραουνάκης υπήρξε σταθμός στην πορεία σας;
Ο Σταμάτης ήταν στην ουσία ο άνθρωπος που με ανακάλυψε καλλιτεχνικά και συνέβαλε στο ξεκίνημα της πορείας μου, οπότε φυσικά και ήταν ένας σημαντικός σταθμός και μία καθοριστική στιγμή στη ζωή μου. Απ’ εκεί και πέρα, σε μία πορεία 35 ετών, έχουν υπάρξει αρκετές καθοριστικές στιγμές, όπως ήταν η κάθε φορά που γνώριζα έναν σπουδαίο δημιουργό και αποφασίζαμε να συνεργαστούμε.
Μιλώντας για σπουδαίους δημιουργούς, στην τελευταία σας δουλειά, με τον ιδιαίτερο τίτλο «Τραμπάλα», συνεργαστήκατε με ακόμη έναν σπουδαίο δημιουργό, τον Λευτέρη Παπαδόπουλο. Υπάρχει μια παραπάνω ευθύνη από τον καλλιτέχνη, όταν ερμηνεύει στίχους ενός τόσο μεγάλου συνθέτη;
Όταν επιλέγω να τραγουδήσω ένα τραγούδι που με εκφράζει, νιώθω πάντα το αίσθημα ευθύνης απέναντι στον δημιουργό. Αυτό που αλλάζει, είναι η έμπνευση που σου δημιουργεί ο κάθε στίχος ή η κάθε μελωδία και κατ’ επέκταση ο ίδιος ο δημιουργός. Στην περίπτωση του Λευτέρη αλλά και του Γιάννη, όλα τα πιο πάνω υπάρχουν στον μέγιστο βαθμό.
Η λέξη «τραμπάλα», έχει ένα ιδιαίτερο ηχόχρωμα μα και συμβολισμούς, ειδικά στην εποχή μας. Πώς ηχεί στη δική σας ψυχή;
Η λέξη «τραμπάλα», με τον τρόπο που τη χρησιμοποιεί ο κορυφαίος Λευτέρης Παπαδόπουλος έχει διαχρονική αξία. Συμβολίζει τις καταστάσεις της ζωής μας, πότε ψηλά, πότε χαμηλά, καθώς και το ζητούμενο της ζωής μας σε όλους τους τομείς, που είναι η ισορροπία. Ο λόγος και οι συμβολισμοί του Λευτέρη, με βρίσκουν απολύτως σύμφωνο!
Είναι εύκολο να κρατήσει κανείς την ισορροπία του μέσα στο ευρύτερο χάος που μας περιβάλλει;
Ποτέ δεν είναι, αλλά έτσι είναι και η ζωή, μια διαρκής τραμπάλα που σε πετάει πάνω και αν δεν παλέψεις να κρατηθείς, θα σε γκρεμοτσακίσει. Όλοι μας παλεύουμε, λοιπόν, για την ισορροπία μας, έχοντας ο καθένας τους δικούς του συμμάχους. Την οικογένειά μας, τους φίλους μας, τους συνεργάτες μας, τις αξίες και την παιδεία μας.
Τι περιλαμβάνει αυτή η νέα σας δουλειά;
Λαϊκά τραγούδια, φτιαγμένα με ευαισθησία, μεράκι και μαστοριά, με σύγχρονη ματιά και γνώσεις. Ο Λευτέρης Παπαδόπουλος και ο Γιάννης Χριστοδουλόπουλος έχουν δώσει τον καλύτερό τους εαυτό και πραγματικά είμαι πολύ περήφανος που τραγούδησα τις δημιουργίες τους και με την ευκαιρία της συνάντησής μας, θα ήθελα να προσκαλέσω όλους όσοι θα μας διαβάσουν, να ακούσουν αυτόν τον νέο δίσκο, γιατί είμαι σίγουρος πως θα τους ενθουσιάσει.
Μπορώ να επιβεβαιώσω, καθώς το «Να κλαις αυτούς που δεν δακρύζουνε», το πρώτο single του δίσκου, ήταν μια αποκάλυψη. Τόσο η μουσική όσο και ο βαθιά ποιητικός του λόγος…
Χαίρομαι που το αναφέρεις, γιατί το συγκεκριμένο κομμάτι αποτελεί ένα βαθύτατα ερωτικό και ανθρώπινο τραγούδι που αγγίζει όποιον έχει ερωτευτεί, έστω και μία φορά στη ζωή του, οπότε θεωρώ πως κι εσύ έχεις βιώσει αυτό το συναίσθημα (γελάει).
Το γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια κάνετε δισκογραφία πιο αραιά, είναι μια συνειδητή επιλογή ή είναι κάτι που προκύπτει;
Η δισκογραφία, όπως την ξέραμε και όπως τη ζήσαμε πριν τρεις δεκαετίες, δεν υπάρχει πια. Και ίσως η συνολική παραγωγή νέων ηχογραφημάτων να είναι περιορισμένη. Παρόλα αυτά, όταν νιώθω πως υπάρχει λόγος να ηχογραφήσω νέα τραγούδια, το κάνω με χαρά. Είτε σε προσωπικές μου εργασίες είτε ως συμμετοχή σε εργασίες άλλων συναδέρφων. Η «Τραμπάλα», άλλωστε, απέχει από τον «Γκρεμιστή» (σε μουσικές του Δημήτρη Παπαδημητρίου), μόλις δύο χρόνια.
Ένας δίσκος για να ξεχωρίσει σήμερα, χρειάζεται περισσότερο να έχει ουσία ή και κάποια άλλα χαρακτηριστικά;
Ό,τι κάνουμε πρέπει να έχει ουσία. Και για χθες και για σήμερα και για το μέλλον. Δεν πρέπει να μας ενδιαφέρει μόνο να ξεχωρίσει στο σήμερα αλλά να έχει και διαχρονική αξία, ώστε να νιώθουμε πως πραγματικά συμβάλλουμε στον πολιτισμό του τόπου μας.
Τι φταίει και σήμερα δεν ακούμε, τόσο συχνά τουλάχιστον, τραγούδια που «μένουν»;
Δεν θεωρώ πως οφείλεται μόνο σε ένα πράγμα. Είναι πολλοί οι παράγοντες. Θεωρώ πως δεν υπάρχουν τα κατάλληλα μέσα για να αναδείξουν ένα καλό ελληνικό τραγούδι, ίσως ούτε και τα κατάλληλα πρόσωπα που να έχουν γνώση και θέληση να κάνουν τις σωστές επιλογές. Η ταχύτητα με την οποία κινούνται σήμερα τα πράγματα, που μας κάνει να προσπερνάμε τραγούδια χωρίς να τους δίνουμε την κατάλληλη σημασία. Χάνονται διαμάντια που είναι πιο βραδυφλεγή, αλλά δυστυχώς σήμερα ο χρόνος είναι μια πολυτέλεια που ελάχιστοι έχουν.
Οι διάφορες μουσικές πλατφόρμες αφαιρούν από τη μαγεία ενός καλού τραγουδιού και από τη δισκογραφία ή απλώς είναι μία άλλη μορφή πρόσβασης;
Σαφώς και είναι μία άλλη μορφή πρόσβασης, με τα θετικά και τα αρνητικά της. Είναι νωρίς, όμως, ακόμα να σας πω αν αυτή η μορφή, αν και εφόσον συνεχίσει να υπάρχει, βοηθά στο να συντηρηθεί η μαγεία ή όχι. Ας περιμένουμε λίγο ακόμα.
Νέα πρόσωπα στον χώρο της μουσικής που σας δίνουν ελπίδα για το μέλλον εντοπίζετε;
Φυσικά! Σε κάθε γενιά υπάρχουν ταλέντα και πραγματικά εύχομαι να μπορέσουν να τα καταφέρουν, και όχι απλώς να επιβιώνουν. Να μπορέσουν να πετύχουν και να προσφέρουν αυτά που έχουν, ξεδιπλώνοντας το ταλέντο, τις γνώσεις και τη ψυχή τους. Ξέρετε, ανά διαστήματα συναντώ εξαιρετικούς στιχουργούς, συνθέτες αλλά και φωνές που μπορούν να πάνε το ελληνικό τραγούδι σε ακόμα πιο φωτεινά μονοπάτια.
Προηγουμένως αναφερθήκατε στη διαχρονικότητα των τραγουδιών, στην εποχή μας θεωρείτε ότι ένα καλό τραγούδι μπορεί να αντέξει στον χρόνο ή πλέον δεν μπορεί να συμβεί αυτό;
Σίγουρα δεν είναι εύκολη διαδικασία, γιατί όπως είπαμε και πριν η ταχύτητα που τρέχουν σήμερα τα πράγματα και η πληθώρα πληροφοριών που λαμβάνουμε καθημερινά, αποτελεί τροχοπέδη. Ωστόσο, θεωρώ πως αν ένα τραγούδι είναι πραγματικά καλό και καταφέρει να ξεχωρίσει, τότε ο χρόνος γίνεται σύμμαχος, και όχι μόνο αντέχει αλλά θεριεύει ακόμα περισσότερο.
Μία άλλη μεγάλη συζήτηση που απασχολεί συχνά τη δημόσια σφαίρα, είναι το αν πρέπει ή όχι οι καλλιτέχνες να τοποθετούνται ανοιχτά γύρω από σημαντικά κοινωνικά και πολιτικά ζητήματα. Θεωρείτε ότι ένας καλλιτέχνης οφείλει να παίρνει θέση;
Φυσικά και οφείλει, αλλιώς δεν θα ήμασταν καλλιτέχνες, αλλά απλοί διασκεδαστές. Κάτι σαν τους γελωτοποιούς του βασιλιά. Οπότε, ναι, οφείλουμε να παίρνουμε θέση και με το έργο μας και με τα τραγούδια που διαλέγουμε, και με τα όσα λέμε δημόσια, μέσα από συνεντεύξεις, και τέλος με τις πράξεις μας, πρέπει να παίρνουμε θέση, όπως ο κάθε πολιτικά σκεπτόμενος άνθρωπος.
Αναφέρατε προηγουμένως πως η ισορροπία είναι το βασικό ζητούμενο σε κάθε άνθρωπο. Δεν νιώθετε, όμως, ότι ως κοινωνία έχουμε χάσει αυτή την ισορροπία στις ανθρώπινες σχέσεις;
Δεν ξέρω αν έχουμε χάσει την ισορροπία στις ανθρώπινες σχέσεις, αλλά σίγουρα οι ανθρώπινες σχέσεις έχουν αλλάξει μορφή.
Ποια είναι η μεγαλύτερη «ανισορροπία» που βλέπετε σήμερα γύρω μας;
Ο άδικος καταμερισμός του πλούτου και η έλλειψη δικαιοσύνης. Από αυτά τα δύο ξεκινούν όλα.
Υπάρχει κάτι που σας φοβίζει πραγματικά για το μέλλον;
Η απειλή που διαφαίνεται στην παγκόσμια ειρήνη και η φτωχοποίηση των λαών.
Θα ήθελα να αλλάξουμε λίγο κλίμα, όμως, και να σας πάω στο κομμάτι της οικογένειας και της προσωπικής σας ζωής, καθώς, παρότι είστε ένας προβεβλημένος καλλιτέχνης, την ίδια στιγμή έχετε καταφέρει να προφυλάξετε την προσωπική σας ζωή στο μέγιστο. Τελικά, γίνεται αυτό;
Κοιτάξτε, όπως το βλέπω και κυρίως όπως το νιώθω εγώ, θεωρώ πως ένας καλλιτέχνης είναι πιο σωστό και καλό να απασχολεί το κοινό με τη δουλειά και το έργο του και όχι με τα προσωπικά του. Από τη μία προφυλάσσεις τους δικούς σου ανθρώπους από τα αδιάκριτα βλέμματα, που ποτέ δεν ζήτησαν ή επιδίωξαν, και από την άλλη διατηρείς και τη δική σου, προσωπική ηρεμία και μπορείς να εστιάσεις σε όσα έχουν πραγματικά σημασία.
Και πώς είστε, όταν κλείνει η πόρτα του σπιτιού σας;
Θέλω να πιστεύω πως είμαι ήρεμος, εκδηλωτικός και τρυφερός. Νιώθω πολύ τυχερός για την οικογένειά μου που είναι και το κύριο στήριγμά μου. Βασική μου σκέψη και κριτήριο στις αποφάσεις μου είναι τα παιδιά μου και χαίρομαι πάρα πολύ που μεγαλώνοντας πλέον έχουν βρει τον δρόμο τους.
Υπάρχει κάποια καθημερινή στιγμή που εκτιμάτε περισσότερο σήμερα απ’ ό,τι παλαιότερα;
Πλέον εκτιμώ ακόμη περισσότερο τις στιγμές της μελέτης αλλά και της πνευματικής ξεκούρασης.
Φυσικά, δεν θα μπορούσα να μην σας ρωτήσω και για ένα άλλο μεγάλο κεφάλαιο της ζωής σας, τη συνεργασία μας με τη Cyprus Airways, στην οποία εδώ και μερικά χρόνια εργάζεστε ως επαγγελματίας πιλότος. Πώς πρόκυψε αυτή η απόφαση;
Με τη Cyprus Airways συνεργάζομαι εδώ και μερικά χρόνια και ομολογώ ότι είμαι πολύ χαρούμενος γι’ αυτό. Ως επαγγελματίας πιλότος, ωστόσο, έχοντας συνεργασίες με πολλές εταιρείες, κυρίως του εξωτερικού, εργάζομαι για περισσότερα από 25 χρόνια. Ήταν κάτι που ξεκίνησε ως χόμπι, για να εκπληρώσω, ας πούμε, ένα παιδικό όνειρο, και μέσα στα χρόνια εξελίχθηκε ως μία παράλληλη επαγγελματική δραστηριότητα.
Υπάρχουν ομοιότητες ανάμεσα στο να είσαι πάνω στη σκηνή και στο να είσαι στον αέρα;
Ο ουρανός είναι το στοιχείο που χρειάζομαι, για να «πατάω» γερά τα πόδια μου στη γη. Με έναν μαγικό τρόπο αυτά τα δύο πράγματα, η σκηνή και ο αέρας, αλληλοσυμπληρώνονται, χωρίς να παίζουν τόσο πολύ ρόλο οι ομοιότητες ή οι διαφορές τους.
Ο κόσμος που σας αναγνωρίζει με τη στολή του πιλότου, πώς αντιδρά;
Κάποιοι που παρακολουθούν την πορεία μου, γνωρίζουν την παράλληλη επαγγελματική μου δραστηριότητα, ενώ κάποιοι άλλοι το αντιμετωπίζουν ως μία ευχάριστη έκπληξη. Έχουν, όμως, υπάρξει στο παρελθόν στιγμές τεράστιας έκπληξης, όχι τόσο για το αν είμαι όντως πιλότος αλλά για την τεράστια ομοιότητά μου με τον τραγουδιστή Μακεδόνα και αν είμαστε δίδυμα αδέρφια. (γελάει)
Πάντως, εγώ θα ήθελα να σας εκφράσω τη χαρά μου που με αφορμή αυτή σας τη συνεργασία, πλέον σάς έχουμε πιο συχνά στην Κύπρο. Αλήθεια, τι αγαπάτε περισσότερο από εδώ;
Με τιμά αυτό που λέτε και σας ευχαριστώ! Από την Κύπρο και τους Κύπριους, ξεχωρίζω τη ζεστασιά και τη φιλοξενία τους. Είναι κάτι πολύ μοναδικό το πώς σε αγκαλιάζουν και σε βάζουν στο σπίτι τους. Εννοείται φυσικά και ότι ανακαλύπτοντας το νησί, εντοπίζω μοναδικές ομορφιές, που με εντυπωσιάζουν.
Θα βλέπατε τον εαυτό σας να ζει μόνιμα στην Κύπρο;
Η σχέση μου με την Κύπρο ξεκινά ουσιαστικά από τα φοιτητικά μου χρόνια, αφού η βασική μου παρέα, ως φοιτητής, αποτελούνταν από Κύπριους συμφοιτητές μου. Μέσα από αυτούς και την επαφή που είχαμε, αγάπησα την Κύπρο, πριν ακόμη την επισκεφθώ. Και να που η ζωή τα έφερε με τέτοιο τρόπο που πλέον, λόγω της δουλειάς, μένω μεγάλα διαστήματα στην Κύπρο, οπότε το να ζήσω μόνιμα εδώ, δεν είναι κάτι παράταιρο ή δύσκολο. Κατά ένα τρόπο, το κάνω ήδη.
Κύριε Μακεδόνα, έπειτα από τόσα χρόνια πορείας, τι θεωρείτε πραγματική επιτυχία;
Να αγαπάς και να σ΄ αγαπούν.
