Φορτωμένες άνισα τις ευθύνες στο σπίτι, εκτεθειμένες στη μόνιμη απειλή της βίας και χωρίς φωνή στα δημόσια αξιώματα, οι γυναίκες της Κύπρου έχουν πολλούς λόγους να διεκδικούν ακόμη αυτονόητα δικαιώματα εν έτει 2020. Το Down Town ρίχνει έναν προβολέα σε όλα τα καυτά ζητήματα ισότητας, στις θετικές φωνές και τα επιτεύγματα που μας δίνουν λόγο να ελπίζουμε ότι η ισότητα θα γίνει πραγματικότητα πριν ενηλικιωθούν οι εγγονές μας!
ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΩΝΙΑ ΣΤΑΥΡΙΝΟΥ
Από την εποχή της Ωραίας Ελένης η γυναίκα χρίζεται υπεύθυνη για την αντρική συμπεριφορά, επειδή δεν είναι αρκετά σεμνή, αρκετά ντυμένη, αρκετά γδυμένη, αρκετά όμορφη, αρκετά υπομονετική, αρκετά υποχωρητική, αρκετά θηλυκή, αρκετά… αρκετή. Συνήθως, όταν μιλάμε για μισογυνισμό στρέφουμε τον προβολέα πάνω στις γυναίκες, όμως, η πατριαρχία θυματοποιεί εξίσου τους άντρες τρέφοντας ένα τεράστιο ψέμα: ότι είναι από τη φύση τους βίαιοι και αιμοδιψείς, ότι δεν μπορούν να ελέγξουν τις ορμές τους, ότι κρύβουν έναν βιαστή μέσα τους που περιμένει να κουνηθεί μπροστά του μια λεοπάρ κοντή φούστα για να ορμήσει. Οι άντρες παρουσιάζονται ως άβουλα έρμαια της «φύσης» τους, αδύναμα να αναλάβουν την ευθύνη για τις πράξεις τους.
ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΣ
* Όταν σχολάσει από τη δουλειά της κάθε μέρα προσφέρει το 81,3% του χρόνου της στη φροντίδα του σπιτιού, των παιδιών και των ηλικιωμένων.
* Αμείβεται 16% λιγότερο από τους άντρες συναδέλφους της για την ίδια ακριβώς εργασία. Έτσι, από τις 3 Νοεμβρίου και μετά είναι σαν να συνεχίζουν να εργάζονται αλλά χωρίς να αμείβονται!
* Παρόλο που υπερέχει σε πτυχία και μεταπτυχιακά σε σύγκριση με τους άντρες, όταν αποκτά οικογένεια πατάει χειρόφρενο στην επαγγελματική της ανέλιξη. Οι ανύπαρκτες δομές συμφιλίωσης επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής είναι ένας από τους πολλούς παράγοντες που κρατάνε τις Κύπριες μακριά από θέσεις εξουσίας.
* Μία στις τρεις Κύπριες έχουν υποστεί σωματική ή σεξουαλική κακοποίηση σε κάποια φάση της ζωής τους. Ο αριθμός αφορά γυναίκες και κορίτσια άνω των 15 χρονών. Σεξουαλική παρενόχληση στην εργασία έχουν βιώσει οι μισές περίπου γυναίκες στην Κύπρο αλλά και στην Ευρώπη.
* Η φωνή της απουσιάζει από όλα τα κέντρα λήψης αποφάσεων! Στα 20 χρόνια της Κυπριακής Δημοκρατίας δεν υπήρξε ποτέ γυναίκα πρόεδρος, ενώ από τους 227 που διετέλεσαν υπουργοί, μόλις 11 ήταν γυναίκες. Λιγότερες από το 15% οι γυναίκες στη Βουλή, την τοπική αυτοδιοίκηση και ανύπαρκτες στην ηγεσία των κομμάτων.
ΚΛΙΝΑΤΕ ΕΠΙ (ΑΚΡΟ)ΔΕΞΙΑ
Ένας γενικευμένος πόλεμος κατά των γυναικών είναι πλέον ορατός στον δυτικό κόσμο. Τα κεκτημένα του γυναικείου κινήματος, τίθενται σε σκληρή δοκιμασία από ακροδεξιά κόμματα και υπερσυντηρητικές κυβερνήσεις, τόσο στις ΗΠΑ όσο και στην Ευρώπη. Η άνοδος του Τραμπ στην εξουσία, ανέδειξε ένα κοινωνικό μοντέλο που έχει ήδη στοιχίσει στα θέματα ισότητας. Ακόμη και στην Ευρώπη, υπερσυντηρητικές κυβερνήσεις, εις το όνομα της «επιστροφής σε παλιές καλές ηθικές αξίες» επαναπροωθούν τις γυναίκες σε παραδοσιακούς ρόλους και πατριαρχικά πρότυπα. Επίθεση δέχονται τα σεξουαλικά και αναπαραγωγικά δικαιώματα των γυναικών, οι Σπουδές Φύλου που κλείνουν σε αρκετά πανεπιστήμια, μειώνονται τα κονδύλια για τους οργανισμούς που αγωνίζονται για καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών και διαμορφώνονται κινήματα κατά της ισότητας των φύλων με επίκληση στη «διάσωση της παραδοσιακής οικογένειας». Η νέα επίτροπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα Φον ντε Λάιεν, πάντως, είναι έτοιμη να λάβει υπόψη τις νέες προκλήσεις και έχει δεσμευθεί επί τούτου.
ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ
Εδώ και έναν χρόνο η Αστυνομία Κύπρου πραγματοποιεί εκπαιδεύσεις των αστυνομικών «πρώτης γραμμής» στην αντιμετώπιση των περιστατικών έμφυλης βίας. Έχει, επίσης, κυκλοφορήσει σε όλα τα αστυνομικά τμήματα εγκύκλιος με συγκεκριμένα κριτήρια για την «εκτίμηση επικινδυνότητας» κάθε περιστατικού ώστε οι αστυνομικοί να μπορούν να αξιολογούν αν απειλείται η ζωή μιας γυναίκας από έναν κακοποιητικό σύντροφο. Τον περασμένο Σεπτέμβρη, επίσης, δημιουργήθηκε πρωτόκολλο χειρισμού σεξουαλικών εγκλημάτων. Ωστόσο, τα περιστατικά του τελευταίου έτους (γυναικοκτονίες και βιασμοί) δείχνουν ότι το σύστημα προστασίας δεν είναι ολοκληρωμένο χωρίς τη δημιουργία ειδικών δομών και εκπαίδευση ολόκληρου του αστυνομικού σώματος.
ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ
Μιλώντας για δομές, επείγουσα θεωρείται η ανάγκη για να προχωρήσει το «Σπίτι της Γυναίκας» που εγκρίθηκε από το υπουργικό συμβούλιο αλλά παραμένει στα χαρτιά. Στο «Σπίτι», κάθε γυναίκα θύμα κακοποίησης θα μπορεί με ασφάλεια να δεχθεί στήριξη και προστασία και θα έχει πρόσβαση σε όλες τις υπηρεσίες κάτω από την ίδια στέγη (κοινωνικός λειτουργός, ψυχολόγος, αστυνομικός, ιατροδικαστής κλπ.). Κάτι ανάλογο, δηλαδή, με το «Σπίτι του Παιδιού».
ΝΟΜΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ
Από τις 12 Ιουλίου 2019 αποτελεί ποινικό αδίκημα η αγορά σεξουαλικών υπηρεσιών από θύμα σωματεμπορίας. Με αλλά λόγια, αναγνωρίζεται η ευθύνη του πελάτη της πορνείας, ο οποίος αγοράζει τις «υπηρεσίες» ενός κοριτσιού ή μιας γυναίκας που πωλήθηκε για σεξ από ένα εγκληματικό κύκλωμα. Παρά τις προσπάθειες βουλευτών να εξουδετερώσουν τον νόμο πριν καν αυτός πάει για ψήφιση, η ολομέλεια τον πέρασε αυτούσιο όπως τον υπέβαλε η Χριστιάνα Ερωτοκρίτου. Ο ισχυρισμός της άγνοιας εκ μέρους των θυτών δεν θα γίνεται, πλέον, αποδεκτός και οι υποθέσεις ενώπιον των δικαστηρίων δεν θα πέφτουν λόγω μη στοιχειοθέτησης ή ελλείψει αποδείξεων.
ΒΙΑ: ΜΙΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ
«Το πιο επικίνδυνο μέρος για μια γυναίκα είναι το σπίτι της», σύμφωνα με μελέτη των Ηνωμένων Εθνών για το 2017. Ο ΟΗΕ χαρακτηρίζει τη βία κατά των γυναικών μια «παγκόσμια πανδημία» και σύμφωνα με τα στοιχεία κάθε μία ώρα έξι γυναίκες δολοφονούνται από νυν ή πρώην σύντροφό ή άλλο μέλος της οικογένειας, σε όλο τον κόσμο. Η βία κατά των γυναικών είναι η πιο διαδεδομένη μορφή τρομοκρατίας στον πλανήτη και εκτεθειμένη στην απειλή βρίσκεται μία στις τρεις γυναίκες. Στην Ευρώπη η βία αποτελεί την πρώτη αιτία θανάτου για τις γυναίκες ηλικίας από 16 έως 44 ετών. Στην Κύπρο, τουλάχιστον 38 γυναίκες έχουν δολοφονηθεί τα τελευταία 20 χρόνια από νυν ή πρώην σύντροφο.
«Ο ΒΙΑΣΤΗΣ ΕΙΣΑΙ ΕΣΥ»
Στις 5 Δεκεμβρίου του 2019 γύρω στις πέντε χιλιάδες γυναίκες συγκεντρώθηκαν μπροστά στο εθνικό στάδιο του Σαντιάγο στη Χιλή και με δεμένα τα μάτια χόρεψαν και τραγούδησαν «Ο βιαστής είσαι εσύ». Το δρώμενο εξελίχθηκε σε παγκόσμιο ύμνο κατά της βίας και πήρε αναπαραστάθηκε από γυναίκες σε όλο τον κόσμο. Αφορμή αποτέλεσαν οι βιασμοί γυναικών που διαδήλωναν κατά του προέδρου της χώρας, από αστυνομικούς.
Το 85% των βουλευτίνων ζει υπό απειλή
Σεξουαλικές επιθέσεις, λεκτική και ψυχολογική βία που κυμαίνεται από προσβολές μέχρι απειλές θανάτου, βιώνουν οι γυναίκες στα κοινοβούλια της Ευρώπης. Ο μισογυνισμός και οι βαθιά ριζωμένες πεποιθήσεις της πατριαρχίας για τη θέση των γυναικών, καθιστούν τα εθνικά κοινοβούλια, ένα αφιλόξενο έως και επικίνδυνο περιβάλλον για το 50% του πληθυσμού της Ευρώπης. Σύμφωνα με έρευνα του Inter-Parliamentary Union (IPU), το 85% των βουλευτίνων έχει γίνει αποδέκτης τέτοιων συμπεριφορών, με το 47% να αναφέρει απειλές θανάτου, απειλές βιασμού και απειλές ξυλοδαρμού. Το 68% να έχει υποστεί σεξιστικά σχόλια που σχετίζονται με την εμφάνιση τους αλλά και στερεοτυπικούς ρόλους (π.χ. «τράβα στην κουζίνα σου»). Ανεπιθύμητα αγγίγματα, σεξουαλικά υπονοούμενα και συστηματική υποτίμηση είναι καθημερινά για τις πολιτικούς της Ευρώπης. Αυτές, μάλιστα, που προώθησαν μια φεμινιστική ατζέντα και πολιτικές ισότητας, φαίνεται να έχουν υποστεί, σύμφωνα με τη έρευνα, τις πιο έντονες επιθέσεις. Το 50% του πληθυσμού εκφοβίζεται μακριά από τα κέντρα λήψης αποφάσεων κι αυτό δεν αποτελεί μόνο δημοκρατικό έλλειμμα. Αποτελεί θεσμική βία.
ΑΝΤΡΟΧΩΡΙΣΤΡΕΣ
Στη δεκαετία του 1980 οι πρώτες γυναίκες που οργάνωσαν τον Σύνδεσμο για καταπολέμηση της βίας στην οικογένεια, είχαν δεχθεί το μένος της Πολιτείας και της Εκκλησίας. Ένα από τα κύρια επιχειρήματα που άκουγαν όταν μιλούσαν για την κακοποίηση των γυναικών ήταν: «Τι θέλετε, να χωρίζουν τα ζευγάρια και να διαλύσετε τις οικογένειες;». Η καλή εικόνα μιας οικογένειας και η αποφυγή της κοινωνικής κατακραυγής υπερτερούσε της προστασίας μιας γυναίκας και των παιδιών της από τη βία.
ΠΟΡΝΕΙΑ
Η εμπορία γυναικών και παιδιών για σεξουαλική εκμετάλλευση είναι μια από τις πιο απάνθρωπες μορφές βίας και εκμετάλλευσης που συντηρούνται στις δυτικές κοινωνίες. Σύμφωνα με τηνInterpol, οι σωματέμποροι προτιμούν όλο και μικρότερες ηλικίες, γιατί αυτές πιάνουν ψηλότερες τιμές. Ο μέσος όρος «εισόδου» για τα κορίτσια στην πορνεία στην Ευρώπη είναι 7 με 12 χρονών. Το μικρότερο θύμα που βρέθηκε ήταν 3 μηνών. Μέχρι στιγμής 30.000 παιδιά από τις μεταναστευτικές ροές έχουν «εξαφανιστεί» καταλήγοντας στα κυκλώματα. Ωστόσο, τα 2/3 των θυμάτων σωματεμπορίας είναι Ευρωπαίες, γυναίκες και κορίτσια, κυρίως από τη Ρουμανία και τη Βουλγαρία. H πορνεία δεν έχει ρομαντική πλευρά, δεν είναι ένα ακόμη επάγγελμα και δεν είναι «αναγκαίο κακό» στις κοινωνίες μας. Προκειμένου να ικανοποιηθεί η τεράστια ζήτηση για πληρωμένο σεξ, οι σωματέμποροι θα βρίσκουν τρόπους να την ικανοποιήσουν. Αυτή η κρεατομηχανή μπορεί να σταματήσει μόνο όταν οι πεποιθήσεις που περιβάλλουν την ανδρική και τη γυναικεία σεξουαλικότητα απαλλαγούν από μύθους και στερεότυπα. Μέχρι οι άντρες να αρχίσουν να βλέπουν την πορνεία ως έχει: δηλαδή μια αναξιοπρεπή συναλλαγή που μειώνει και τα δύο μέρη.
ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΠΡΩΤΕΣ ΣΕ ΨΗΦΟΥΣ
Σε αντίθεση με το κομματικό κατεστημένο, οι πολίτες εμπιστεύονται τις γυναίκες και μάλιστα με χίλια! Οι περισσότερες βουλευτίνες δεν εκλέγηκαν απλά αλλά σάρωσαν σε σταυρούς προτίμησης, δείχνοντας ότι η κοινωνία είναι πολύ πιο μπροστά από τις εξουσίες. Η Ειρήνη Χαραλαμπίδου ήταν πρώτη σε σταυρούς προτίμησης παγκύπρια, η Στέλλα Κυριακίδου, η Αννίτα Δημητρίου, η Χριστιάνα Ερωτοκρίτου, η Ελένη Θεοχάρους, η Σκεύη Κουκουμά και η Άννα Θεολόγου ήταν πρώτες σε σταυρούς προτίμησης στο κόμμα ή στην επαρχία τους.
ΓΥΝΑΙΚΟΚΤΟΝΙΑ
Femicide είναι ο όρος που έδωσε η συγγραφέας Diana Russel το 1976 στις δολοφονίες γυναικών που σχετίζονται με το φύλο τους. Αποτελεί μια από τις κύριες αιτίες πρόωρου θανάτου των γυναικών σε παγκόσμια κλίμακα και ορίζεται ως κλιμάκωση μιας χρόνιας κακοποιητικής σχέσης ή του μισογυνισμού που συνδέει τον θύτη με το γυναικείο φύλο.
ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΟ «ΕΜΠΑΡΓΚΟ»
κάθε φορά που ανοίγουμε την τηλεόραση βλέπουμε παντού άντρες να μας εξηγούν, να μας αναλύουν, να μας εκπροσωπούν, να ψηφίζουν, να αποφασίζουν και να εκτελούν για μας. Μόλις το 19% των ανθρώπων που έχουν λόγο στις κυπριακές ειδήσεις είναι γυναίκες, σύμφωνα με έρευνα του Μεσογειακού Ινστιτούτου Μελετών Κοινωνικού Φύλου (MIGS). Στις ειδήσεις που αφορούν την οικονομία οι γυναίκες που προβάλλονται φτάνουν μόλις το 10%.
ΚΟΡΙΤΣΙΑ ΚΑΙ STEM
Θα μπορούσε κανείς να υποθέσει ότι σε μια εποχή που τα πανεπιστήμια είναι γεμάτα κορίτσια και αγόρια σε ίσους πάνω κάτω αριθμούς, έχουμε ξεπεράσει τα έμφυλα στερεότυπα. Δυστυχώς, όμως, αυτά αποδεικνύονται πανίσχυρα και καθορίζουν σε πολύ μεγάλο βαθμό την ανέλιξη των γυναικών. Η επιστήμη, η τεχνολογία, η μηχανολογία και τα μαθηματικά (γνωστά με το ακρώνυμο STEM) είναι οι τομείς στους οποίους καταγράφεται η μεγαλύτερη ανισότητα των φύλων.
Τα πράγματα αποτυπώνονται ξεκάθαρα στην αγορά εργασίας: οι γυναίκες που ακολουθούν επαγγέλματα STEM είναι μόλις 14%. Το ποσοστό των γυναικών αποφοίτων σε τομείς STEM κυμαίνεται από το 20% ως το 25% στην Ευρωπαϊκή Ένωση με τα κορίτσια να εξακολουθούν να αποθαρρύνονται από τα κυρίαρχα πρότυπα και στερεότυπα. Σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο για την Ισότητα των Φύλων (EIGE) η έλλειψη προτύπων είναι ένας από τους παράγοντες που επηρεάζουν τα κορίτσια σε νεαρές ηλικίες.
Σύμφωνα με το EIGE εννιά στα δέκα κορίτσια και αγόρια ηλικίας 16 με 24 ετών, αποκτούν παρόμοιες ψηφιακές δεξιότητες και είναι εξίσου ικανά να χρησιμοποιούν βασικές τεχνολογίες στην καθημερινότητά τους. Στην πορεία, όμως, η εμπιστοσύνη που έχουν στις ικανότητες τους επηρεάζονται ανάλογα με το φύλο. Ακόμη και το εκπαιδευτικό περιβάλλον και οι γονείς επιδρούν συχνά προς όφελος της ανισότητας. Όσο το εκπαιδευτικό σύστημα, τα μέσα ενημέρωσης και οι κοινωνικές νόρμες παραμένουν αρνητικές ή ακόμη και ουδέτερες απέναντι σ’ αυτή την ανισότητα θα περάσουν άλλα 100 χρόνια χωρίς μεταβολή. Αυτό θα επηρεάσει δραματικά το φύλο της ανεργίας στο μέλλον, καθώς αυτοί οι τομείς αναμένεται να απογειωθούν στα επόμενα χρόνια σε αντίθεση με τα επαγγέλματα -και τους μισθούς- στα παραδοσιακά «γυναικεία» επαγγέλματα.
ΚΥΒΕΡΝΟΒΙΑ
«Οι γυναίκες διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να βιώσουν σοβαρές μορφές κυβερνο-βίας με συνέπειες κατά κανόνα πιο τραυματικές από ό,τι οι άντρες», σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο για την Ισότητα των Φύλων (EIGE). Υπολογίζεται ότι ΜΙΑ στις ΔΕΚΑ γυναίκες από την ηλικία των 15 και άνω, έχει υποστεί κάποιας μορφής διαδικτυακή βία.
REVENGE PORN
Μία από τις χειρότερες μορφές βίας που ασκείται κατά συντριπτική πλειοψηφία σε γυναίκες και κορίτσια είναι η δημοσίευση και διάδοση προσωπικών βίντεο από ερωτικές τους στιγμές και γυμνών φωτογραφιών, χωρίς τη συγκατάθεση τους. Πολύ συχνά ο δράστης είναι πρώην σύντροφος του θύματος και με τα βίντεο ή τις φωτογραφίες στοχεύει να την εξευτελίσει. Αξίζει να σημειωθεί ότι σε πολλά ευρωπαϊκά κράτη υπήρξαν αρκετές αυτοκτονίες ατόμων που δεν άντεξαν τις συνέπειες της διαπόμπευσης. Η Βρετανία, μία από τις λιγοστές χώρες που έχουν Γραμμή Άμεσης Βοήθειας για θύματα διαδικτυακής βίας, έχει λάβει 2000 κλήσεις μέσα στους πρώτους έξι μήνες του 2017. Τα 1160 αφορούσαν περιστατικά «revenge porn» και στη συντριπτική τους πλειοψηφία τα θύματα ήταν γυναίκες. Μία νέα μορφή του αδικήματος είναι η ζωντανή μετάδοση της σεξουαλικής πράξης μέσω διαδικτύου, εν αγνοία της γυναίκας. Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η ζωντανή μετάδοση ακόμη και βιασμών μέσω Facebook, με δύο τέτοια περιστατικά να έχουν σημειωθεί εντός του 2017 στη Σουηδία και στις ΗΠΑ.Να σημειωθεί ότι αυτής της μορφής το έγκλημα αφορά κατά 90% γυναίκες θύματα.
ΣΚΟΥΠΑ Vs ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΙ
Δουλειές του σπιτιού και φροντίδα παιδιών Vs υπουργικά και διοικητικά συμβούλια, σημειώσατε 1. Οι γυναίκες κάνουν όλη την απλήρωτη εργασία στο σπίτι, ξοδεύοντας κατά μέσο όρο 13 ώρες περισσότερο από ό,τι οι άντρες σε δουλειές του σπιτιού και φροντίδα παιδιών και ηλικιωμένων την εβδομάδα, παραμένοντας σταθερά αποκλεισμένες από υπουργεία, διοικητικά συμβούλια, βουλευτικά έδρανα και θέσεις εξουσίας σε εταιρίες και οικονομικούς οργανισμούς. Τα δύο αυτά στοιχεία είναι ξεκάθαρα αλληλένδετα και η πρόοδος που σημειώνεται, σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Ισότητας των Φύλων (EIGE), ακολουθεί ταχύτητες σαλιγκαριού. 7,7 εκατομμύρια γυναίκες στην Ευρωπαϊκή Ένωση εγκαταλείπουν τη δουλειά τους εξαιτίας των απλήρωτων υποχρεώσεών τους, ενώ ο αντίστοιχος αριθμός για τους άντρες είναι 0,5 εκατομμύριο.
Μαρία Επαμεινώνδα: Είναι η διευθύντρια του Κυπριακού Συνδέσμου Οικογενειακού Προγραμματισμού, ο οποίος αγωνίζεται για την υπεράσπιση των σεξουαλικών και αναπαραγωγικών δικαιωμάτων και την εφαρμογή της σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης. «Ας επενδύσουμε στην παιδεία, έτσι ώστε τα παιδιά μας να είναι σε θέση να αλλάξουν την κουλτούρα των ανισοτήτων και των διακρίσεων εις βάρος των γυναικών. Ευθύνη μας είναι να τα ενδυναμώσουμε, για να διεκδικήσουν και να δημιουργήσουν μια κοινωνία που θα πάψει να καλλιεργεί παραδοσιακούς ρόλους και αξίες περί “ισχυρού” και “ασθενούς” φύλου σε όλους τους τομείς της ζωής μας».
Μαγδαλένα Ζήρα – Αθηνά Κάσιου – Νέδη Αντωνιάδη οι τρεις σκηνοθέτιδες και ηθοποιοί μέσα από την πλατφόρμα «ΣΕΖΟΝ ΓΥΝΑΙΚΕΣ 2019-2020 αναδεικνύουν μέσα από μια σειρά παραστάσεις, διαλέξεις, συζητήσεις και δράσεις, τη γυναικεία αφήγηση και τη γυναικεία εμπειρία στο θέατρο, τις ιστορίες που αναπαράγουμε, στην καταγραφή της ιστορίας και τη συλλογική αφήγηση. «Έβρισκαν πάντα τεράστια αντίσταση οι γυναίκες, είτε όταν διεκδικούσαν την ψήφο, είτε όταν διεκδικούσαν ίσα εργασιακά δικαιώματα, για παράδειγμα. Επειδή τα ίσα δικαιώματα για κάποιον/αν μπορεί να σημαίνουν μείωση των προνομίων κάποιου άλλου. Γι’ αυτό και υπάρχει τέτοια βίαιη αντίδραση στο τέταρτο κύμα φεμινισμού που διανύουμε τώρα. Όμως εκείνοι που επωφελούνται από τον συστημικό σεξισμό οφείλουν να συμμετάσχουν στην διάλυσή του. Πρέπει συνειδητά να δώσουν χώρο στις γυναίκες να είναι σε ηγετικές θέσεις σε πολιτιστικούς τομείς, είτε σε θεσμούς είτε σε καλλιτεχνικούς πυρήνες που παράγουν ιστορίες. Και πρέπει να το κάνουν ξέροντας πως έτσι θα έχουμε ένα καλύτερο κόσμο για όλους τους ανθρώπους».
Αναστασία Παπαδοπούλου: Ως πρόεδρος του συμβουλίου «Φωνή» ενάντια στη σεξουαλική κακοποίηση παιδιών έχει πρωτοστατήσει στη δημιουργία του «Σπιτιού του Παιδιού» και εμπλέκεται σε μια σειρά από δράσεις, νομοθεσίες και πρωτοβουλίες για την ισότητα των φύλων στην Κύπρο. «Ένα στα τέσσερα κορίτσια θα αντιμετωπίσει κάποιου είδους σεξουαλική κακοποίηση πριν την ηλικία των 18 χρονών. Αυτό που πρέπει να αλλάξουμε είναι η πεποίθηση ότι η γυναίκα οποιασδήποτε ηλικίας αποτελεί σεξουαλικό αντικείμενο προς χρήση και εκμετάλλευση και η ύπαρξή της είναι συνυφασμένη με την παροχή ικανοποίησης. Ας συνειδητοποιήσουμε ότι τα δικαιώματά της αρχίζουν από την ημέρα που γεννιέται και η προστασία της θα επιτευχθεί μόνο με την κατάρριψη της νοοτροπίας του «αντικειμένου» και τη σωστή διαπαιδαγώγηση όλων των μελλοντικών ενηλίκων».
Τζόζη Χριστοδούλου: Η σύμβουλος σε θέματα φύλου στο υπουργείο εξωτερικών έχει ξεκινήσει ένα μεγάλο έργο για επίτευξη της ισότητας σε επίπεδο διπλωματίας και πολιτικής με διεθνές αντίκτυπο αλλά και με τοπικές προεκτάσεις. «Η ισότητα δεν είναι κάτι προσωπικό, είναι ένα σοβαρό πολιτικό ζήτημα. Η ανισότητα ανάμεσα στα δύο φύλα είναι πρόβλημα με παγκόσμιες πολιτικές και οικονομικές διαστάσεις».
Σουζάνα Ελίσα Παύλου: Η διευθύντρια του Μεσογειακού Ινστιτούτου Μελετών Κοινωνικού Φύλου ηγείται του σημαντικότερου φεμινιστικού οργανισμού στην Κύπρο, ο οποίος έχει να επιδείξει ένα μεγάλο έργο στο ερευνητικό πεδίο, στην εκπόνηση πολιτικών και στην άσκηση πίεσης στα κέντρα λήψης αποφάσεων. «Σήμερα, στην Κύπρο 1 στις 3 γυναίκες αντιμετώπισε σωματική ή σεξουαλική βία, ενώ 91% των περιστατικών ενδοοικογενειακής βίας είναι γυναίκες. Σύμφωνα με στατιστικές της Αστυνομίας καταγγέλθηκαν 56 βιασμοί και 4 απόπειρες βιασμών μεταξύ του 2014-2016, ενώ υπήρξαν πέραν των 30 δολοφονιών γυναικών από συντρόφους ή πρώην συντρόφους τους τα τελευταία 15 χρόνια. Η βία κατά των γυναικών αποτελεί αιτία και αποτέλεσμα των άνισων σχέσεων εξουσίας μεταξύ ανδρών και γυναικών και των έμφυλων ανισοτήτων σε όλους του τομείς. Ως εκ τούτου, η πρωτοβάθμια πρόληψη δεν πρέπει να περιορίζεται στην εκπαίδευση αλλά να εστιάζει στην ενίσχυση των γυναικών σε όλα τα επίπεδα της πολιτικής, κοινωνικής και οικονομικής ζωής. Πρέπει να εξετάσουμε όλες τις διαστάσεις της ανισότητας και το πώς αυτές περιορίζουν τη δυνατότητα των γυναικών να αντισταθούν στην κακοποίηση και να αναπτύξουμε εκείνους τους μηχανισμούς που θα διασφαλίσουν ότι οι γυναίκες θα μπορούν να κάνουν επιλογές και να λαμβάνουν αποφάσεις για τη ζωή τους όπως θεωρούμε αυτονόητο και για τους άντρες».
Τζόζη Χριστοδούλου: Η σύμβουλος σε θέματα φύλου στο υπουργείο εξωτερικών έχει ξεκινήσει ένα μεγάλο έργο για επίτευξη της ισότητας σε επίπεδο διπλωματίας και πολιτικής με διεθνές αντίκτυπο αλλά και με τοπικές προεκτάσεις. «Για να μπορέσουν τα νέα κορίτσια και τα αγόρια να αναπτύξουν μια κουλτούρα ισότητας και να αλλάξει οι τρόπος που βλέπουν τα δύο φύλα και στους ρόλους που τους “αναθέτει” η κοινωνία καμία φορά και ερήμην τους, πρέπει να υπάρχουν πρότυπα. Το να μη βλέπω ποτέ μου γυναίκες σε θέσεις εξουσίας, εμπεδώνεται στην συνείδηση μου ότι αυτή η δουλειά, ή αυτή η θέση, ή η πολιτική, δεν είναι για μένα. Αν προσέξετε ακόμη και στις εκστρατείες στήριξης των γυναικών και της προώθησης τους στα κοινά, η γλώσσα που χρησιμοποιείται είναι απολογητική, δικαιολογητική. “Έχουμε αξιόλογες γυναίκες”. Μα γιατί πρέπει αυτό το πράγμα να το λέμε; Γιατί είναι αυτονόητο ότι έχουμε αξιόλογους άντρες αλλά χρειαζόμαστε μια έξωθεν καλή μαρτυρία για να πειστούμε για τις ικανότητες των γυναικών; Αυτές οι προσεγγίσεις μάς επιβεβαιώνουν ότι αυτό που πάσχει και πρέπει να αλλάξει είναι οι δομές. Όχι οι γυναίκες».
