Η Εμμέλεια Περικλέους είναι μια μαέστρος χορωδίας με ελεύθερο πνεύμα και λάτρης της κυπριακής μουσικής παράδοσης. Μπορεί η ίδια να ζει από το 2015 στη Γαλλία, μιας και βρέθηκε στη Λυόν για σπουδές στη Διεύθυνση Χορωδίας και Μουσικολογία και από το 2020 να μετακόμισε στο Παρίσι για το master της, αλλά δεν ξεχνά τις ρίζες της και τα μουσικά ακούσματα του τόπου της. Η ίδια μιλώντας στο LIKE τόνισε πως: «η κυπριακή μουσική δεν υστερεί σε τίποτα από τη δυτική ή από την διεθνή μουσική, οπότε της αξίζει και με το παραπάνω να προωθείται στο εξωτερικό».
Έτσι, θέλησε να εντάξει μερικά κυπριακά τραγούδια στο μάθημα χορωδίας που διδάσκει σε δημόσιο σχολείο στο Παρίσι. Μάλιστα, ένα βίντεο που μοιράστηκε στη διαδικτυακή πλατφόρμα του TikTok όπου παραδίδει μάθημα στα Γαλλάκια για το τραγούδι «Τηλλυρκώτισσα», γνωστό και ως «Εσιέβερεβε», έγινε viral και απέσπασε αποθεωτικά σχόλια. Έτσι, με έναυσμα το γεγονός το LIKE.com.cy επικοινώνησε με την 28χρονη μουσικό που βρίσκεται στην πόλη του φωτός ώστε να μας μεταφέρει περισσότερα από αυτή την ιδιαίτερη και παράλληλα ευχάριστη κίνησή της.
Πως αποφάσισες να εντάξεις στο μάθημά σου τραγούδια της Κυπριακής παράδοσης;
Η πλειοψηφία του κόσμου στη Γαλλία είναι πάρα πολύ ανοιχτή σε άλλες κουλτούρες. Έτσι, από τη στιγμή που παρατήρησα πως στα παιδιά αρέσει να μαθαίνουν νέα πράγματα και διαπιστώνω πως απορροφούν με εντυπωσιακή ευκολία το κείμενο της «Τηλλυρκώτισσας» -που μόνο εύκολο δεν θα το χαρακτήριζες μια και υπάρχουν αρκετοί Κύπριοι που δυσκολεύονται να το πουν, πόσο μάλλον οι ξένοι- γιατί να μην το κάνω; Για μένα είναι μια μικρή νίκη στην προσπάθεια να προωθήσω την κουλτούρα μας.
Ποια είναι η βαθύτερη ανάγκη πίσω από την κίνησή σου αυτή;
Είναι η κουλτούρα με την οποία μεγάλωσα και αδιαμφισβήτητα έχω άρρικτα συνδεδεμένες μνήμες με τα τραγούδια μας. Δυστυχώς όμως νιώθω πως στην Κύπρο δεν την εκτιμούμε ιδιαίτερα. Σκέψου πως σε ένα Γαλλικό σχολείο ξέρουν την «Τηλλυρκώτισσα» και το νόημα πίσω από το τραγούδι, αλλά και το νόημα ύπαρξης των «Βερεβε» και «Βαραβά» -μιας και μπήκαμε στη διαδικασία της μετάφρασης-, αλλά σε ένα κυπριακό δημόσιο σχολείο ίσως να μην συμβαίνει το ίδιο. Η βαθύτερη ανάγκη μου είναι να είμαι κοντά στην κουλτούρα μου, έτσι μεταδίδοντας τη γνώση μου στα παιδιά έχω αυτή την ευκαιρία.
Γιατί θεωρείς ότι στην Κύπρο δεν δίνεται στην παραδοσιακή μουσική η σημαντικότητα που θα έπρεπε;
Γιατί ίσως η δική μου η γενιά που είναι οι σημερινοί νέοι καθηγητές, δεν την διδάχτηκαν και κατά συνέχεια ίσως να μην έμαθαν να την αγαπούν. Κατά συνέπεια πως θα την διδάξουν στα παιδιά που πηγαίνουν σήμερα στο σχολείο; Παράλληλα, υπάρχει ίσως και ένας νεομοντερνισμός στην Κύπρο και ψάχνουμε πολύ το μοντέρνο. Οτιδήποτε παραδοσιακό το ίσως να θεωρείται παλιακό και χωριάτικο. Αν και παρατηρόντας από μακριά, ούσα στο εξωτερικό βλέπω πως τώρα τελευταία υπάρχουν Κύπριοι καλλιτέχνες που ασχολούνται την Κυπριακή κουλτούρα και την προωθούν. Οπότε αυτό μπορώ να πω πως με ενθαρρύνει.
Ποια είναι η ιστορία πίσω από το τραγούδι της «Τηλλυρκώτισσας»;
Το τραγούδι ονομάζεται «Τηλλυρκώτισσα», δηλαδή η κοπέλα από την Τηλλυρία, περιοχή η οποία είχε βομβαρδιστεί από τους Τούρκους το 1964. Δεν ξέρω αν το παραδοσιακό αυτό τραγούδι προϋπήρχε. Ωστόσο, φαίνεται ότι η δημιουργία του ήταν αποτέλεσμα της προσπάθειας να δημιουργηθεί ένας κώδικας επικοινωνίας τον οποίο να μην καταλαβαίνει ο εχθρός. Έπαιρναν τα σύμφωνα «Β» και «Ρ» και ανάμεσά τους έβαζαν το τελευταίο φωνήεν κάθε φορά. Δηλαδή, ο πρώτος στίχος λέει «Εσιέ» και τελειώνει σε «Ε», άρα θα μπει «Βερεβέ», «να», το τελευταίο φωνήεν είναι «Α», άρα θα μπει «βαραβά» και ούτω καθεξής. Αν το τελευταίο φωνήεν είναι «ΟΥ» θα μπει «βουρουβού», αν είναι «Η» θα μπει «βηρηβή». Αν αφαιρέσουμε αυτά από το τραγούδι, ο στίχος λέει: «Έσχει έναν άστρον τζιαι εν μιτσήν μέστους εφτά πλανήτες γιαλλουρούδα μου».
Ποια είναι η ανταπόκριση των παιδιών στην αλληλεπίδρασή τους με μια εντελώς ξένη κουλτούρα σε σχέση με τη δική τους;
Επειδή δεν είναι η πρώτη φορά που διδάσκω κάποιο Κυπριακό τραγούδι, τα συγκεκριμένα μωρά το σεβάστηκαν πάρα πολύ χωρίς παράπονο. Θεωρώ πως στα παιδιά μέχρι μια συγκεκριμένη ηλικία, ανάλογα με το πως θα τους παρουσιάσεις αυτό που θες να διδάξεις θα έχεις και την ανάλογη αντίδραση. Στην συγκεκριμένη περίπτωση επειδή είναι κάτι που πηγάζει από μέσα μου, θεωρώ πως αντιλήφθηκαν τη διάθεσή μου και ήταν πάρα πολύ χαρούμενα. Επιπρόσθετα συνοδεύουμε το εν λόγω τραγούδι με body percussion (κρουστά σώματος) και εικάζω πως αυτό ήταν κάτι που ενίσχυσε τον ενθουσιασμό τους.
Η Εμμέλεια Περικλέους διδάσκει το «Τριανταφυλλένη» σε γαλλική χορωδία ενηλίκων.
Αλήθεια, τα Γαλλάκια ήξεραν την ύπαρξη της Κύπρου;
Η αλήθεια είναι πως τα μικρά παιδάκια δεν ξέρουν την Κύπρο, αλλά τους δίνω την ευκαιρία να την μάθουν.
Με την κίνησή σου αυτή νιώθεις πιο κοντά στο νησί μας, μιας και ζεις στο εξωτερικό τα τελευταία δέκα χρόνια;
Σίγουρα, χωρίς καμία αμφιβολία ίσως επειδή μου λείπει πολύ και η οικογένειά μου.
