Από τον Μαρίνο Νομικό
Η νέα φουρνιά true crime ντοκιμαντέρ του Netflix επιβεβαιώνει τον χρυσό της κανόνα: η πραγματικότητα δεν είναι μόνο χειρότερη από τη μυθοπλασία, είναι πολύ φθηνότερη στην παραγωγή και μαζικότερη στην κατανάλωση. Μια τετράδα για εγγυημένο μαύρισμα ψυχής.
Michael Jackson: The Verdict
Εικοσιένα χρόνια μετά τη διαβόητη δίκη του 2005, που τελείωσε με την πανηγυρική αθώωση του Βασιλιά της Pop, το τριών επεισοδίων ντοκιμαντέρ του Nick Green έρχεται να λειτουργήσει ως το απόλυτο, άβολο αντίβαρο στην εγκεκριμένη από την οικογένεια Jackson φετινή αγιογραφία Michael.
Επειδή τότε οι κάμερες απαγορεύονταν αυστηρά εντός της δικαστικής αίθουσας στη Santa Maria, η παραγωγή κάνει το μόνο λογικό: βάζει μπροστά στον φακό τους ανθρώπους που έζησαν το τσίρκο από μέσα. Ένορκοι, μάρτυρες, δημοσιογράφοι, ο κατήγορος Ron Zonen και ο mega-δικηγόρος υπεράσπισης Mark Geragosκαταθέτουν τη δική τους εκδοχή για μια δίκη που θύμιζε περισσότερο ριάλιτι επιβίωσης.
Το doc αναβιώνει όλον τον σουρεαλισμό της εποχής: τους οπαδούς που απελευθέρωναν λευκά περιστέρια έξω από το κτήριο, τον Michael Jackson να εμφανίζεται με πιτζάμες μετά από επείγουσα νοσηλεία, και τον συνήγορο Thomas Mesereau να μετατρέπει την αντεξέταση της μητέρας του ανήλικου καταγγέλλοντα σε σεμινάριο ηθικής εξόντωσης μάρτυρα.
Από την αφήγηση δεν λείπει φυσικά η αναδρομή στο ground zero αυτής της πτώσης: το διαβόητο ντοκιμαντέρ του Martin Bashir το 2003, όπου ο Jackson άνοιξε για πρώτη φορά τις πύλες της Neverland στις κάμερες, πιστεύοντας αφελέστατα ότι θα αποκαταστήσει την εικόνα του, μόνο και μόνο για να παραδώσει ένα από τα πιο άβολα, creepy και αυτοκαταστροφικά τηλεοπτικά ντοκουμέντα της δεκαετίας — μια PR αυτοκτονία σε ζωντανή μετάδοση που τον οδήγησε απευθείας στο εδώλιο.
Σε αντίθεση με το Leaving Neverland του 2019, που ήταν ένα καθαρό, βαρύ βίωμα ψυχικού τραύματος, το The Verdict είναι μια κλινική, σχεδόν δικανική αυτοψία. Το μεγαλύτερο επίτευγμά του είναι ότι δεν προσπαθεί να το παίξει εισαγγελέας ούτε αγιογράφος· καταγράφει με ανατριχιαστική ακρίβεια τον τρόπο με τον οποίο η αδιανόητη pop δύναμη, τα εκατομμύρια δολάρια, το στρατηγικό PR και ο φανατισμός του πλήθους μπορούν να διαλύσουν κάθε έννοια αντικειμενικής αλήθειας.
Η ατμόσφαιρα γύρω από το Neverland Ranch αποδίδεται σχεδόν γοτθικά —σαν ένα λούνα παρκ-παγίδα— ενώ οι καταθέσεις των πρώην υπαλλήλων εξακολουθούν να προκαλούν κόμπο στο στομάχι, υποχρεώνοντας τον θεατή να δει τα ίδια στοιχεία μέσα από το σημερινό, post-#MeToo πρίσμα.
Δεν θα σας δώσει οριστική απάντηση για το αν ο Michael ήταν τέρας ή θύμα εκβιασμού, αλλά θα σας επιβεβαιώσει ότι το πραγματικό τέρας ήταν το σύστημα που τρεφόταν από τις σάρκες του — και το κοινό που απαιτούσε περισσότερο αίμα. (Netflix)
The Murder of Rachel Nickell
Το 1992, η 23χρονη Rachel Nickell δολοφονείται μέρα μεσημέρι στο πάρκο Wimbledon Common του Λονδίνου, μπροστά στα μάτια του 2χρονου γιου της, Alex. Το companion-piece ντοκιμαντέρ της δραματικής σειράς The Witness, που στριμάρει επίσης στο Netflix, δεν στέκεται τόσο στο ίδιο το αποτρόπαιο έγκλημα, αλλά στο πώς η βρετανική αστυνομία, υπό το βάρος μιας πρωτοφανούς μιντιακής υστερίας, αποφάσισε να βαφτίσει ένοχο τον λάθος άνθρωπο.
Η σκηνοθέτις Lucy Bowden ξετυλίγει το διαβόητο αστυνομικό φιάσκο γύρω από την παγίδευση του Colin Stagg, ανατέμνοντας με χειρουργική ψυχραιμία τη διαβόητη «Επιχείρηση Edzell»: μια μυστική επιχείρηση όπου η Scotland Yard επιστράτευσε undercover αστυνομικό για να αποπλανήσει ερωτικά τον μοναχικό Stagg και να του εκμαιεύσει μια ομολογία που δεν ήρθε ποτέ.
Το πραγματικό εφιαλτικό twist, όμως, κρύβεται στο post-scriptum της ιστορίας: όσο οι αρχές ξόδευαν εκατομμύρια κυνηγώντας έναν αθώο παρία, ο πραγματικός δράστης, Robert Napper, κυκλοφορούσε ανενόχλητος σκοτώνοντας ξανά.
Η χρήση του πλούσιου αρχειακού υλικού από τα βρετανικά tabloids της εποχής λειτουργεί σχεδόν ως καθρέφτης για το σήμερα, θυμίζοντάς μας ότι όταν οι αρχές πνίγονται στην ανικανότητα γίνονται πιο επικίνδυνες κι από τον δράστη, και πως η ανάγκη του κοινού για κάθαρση μπορεί να καταστρέψει μια δεύτερη ζωή, αφού έχει ήδη χαθεί η πρώτη.
Οι μαρτυρίες του συζύγου του θύματος και του ενηλικιωμένου πλέον Alex είναι μια σπάνια νησίδα αξιοπρέπειας μέσα σε έναν ωκεανό κιτρινισμού. Αν δείτε πρώτα τη σειρά, αυτό εδώ λειτουργεί ως το απαραίτητο reality check. (Netflix)
The Crash
Μια 17χρονη οδηγός καρφώνει το αυτοκίνητό της με 160 χλμ/ώρα πάνω σε ένα κτήριο, με συνέπεια το αγόρι της και ένας φίλος τους να πεθαίνουν ακαριαία και η ίδια να καταλήξει στο νοσοκομείο. Ήταν ένα αναπόφευκτο δυστύχημα, η κακιά στιγμή ή ένα ψυχρό, υπολογισμένο σχέδιο εξόντωσης;
Το ντοκιμαντέρ πατάει ακριβώς πάνω στη λεπτή γραμμή που χωρίζει την εφηβική απερισκεψία από την ψυχοπαθολογία, εξετάζοντας την πολύκροτη υπόθεση της Mackenzie Shirilla από το Ohio.
Εκεί που η υπεράσπιση προσπάθησε να πουλήσει το αφήγημα μιας ατυχούς λιποθυμίας στο τιμόνι, ο σκηνοθέτης αντιπαραθέτει το ψηφιακό αποτύπωμα: τα τοξικά μηνύματα του ζευγαριού, τα passive-aggressive βίντεο στο TikTok λίγες μέρες πριν και, κυρίως, το γράφημα της τηλεματικής του αυτοκινήτου που δείχνει το γκάζι πατημένο στο φουλ ακριβώς πριν την πρόσκρουση, χωρίς ίχνος επιβράδυνσης.
Το doc αποφεύγει έξυπνα τη λούπα των μελοδραματικών αναπαραστάσεων, μετατρέποντας τις κάμερες κυκλοφορίας και τα black boxes σε αδιάψευστους μάρτυρες κατηγορίας, που αποδομούν το pretty privilegeμιας κατηγορούμενης που κοιτούσε τον φακό του δικαστηρίου με απάθεια influencer.
Μικρό σε διάρκεια, μόλις 90 λεπτά, καταιγιστικό, αφόρητα κυνικό και λειτουργεί ως το απόλυτο αντικαταθλιπτικό για όσους πιστεύουν ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα της Gen Z είναι το μικροσκοπικό attention span. (Netflix)
Maternal Instinct
Αν νομίζετε ότι τα έχετε δει όλα στην κατηγορία «ψυχοπαθείς δολοφόνοι», ελάτε να γνωρίσετε —αν τολμάτε— την Taylor Parker. Αυτό το πρέπει-να-το-δεις-για-να-το-πιστέψεις ντοκιμαντέρ εξετάζει την ανατριχιαστική υπόθεση του 2020 στο Τέξας, όπου η 27χρονη Parker, αφού προσποιήθηκε επί μήνες ότι ήταν έγκυος, με πλαστές υπερηχογραφίες, προσθετικές κοιλιές και gender reveal πάρτι, σκότωσε άγρια την 21χρονη εγκυμονούσα Reagan Hancock για να της κλέψει το έμβρυο.
Η ειρωνεία που αναδεικνύει η έρευνα είναι ανατριχιαστική: η Parker είχε υποβληθεί σε ιατρικά τεκμηριωμένη υστερεκτομή χρόνια πριν, και το ακραίο κίνητρό της δεν ήταν η μητρότητα αυτή καθαυτή, αλλά ο πανικός της να μην την εγκαταλείψει ο νέος της σύντροφος.
Το ντοκιμαντέρ χτίζει το πρώτο του μισό σαν ένα βραδυφλεγές ψυχολογικό θρίλερ πάνω στην τέχνη της απάτης, εκθέτοντας το ιστορικό αναζητήσεων της δράστιδας στην Google —όπως το «πώς να ξεγεννήσεις μωρό 35 εβδομάδων», δέκα ώρες πριν το φονικό— σαν τα ψηφιακά ίχνη ενός αρπακτικού που προετοιμαζόταν με απόλυτη ψυχραιμία.
Η παραγωγή θα μπορούσε να πουλήσει καθαρά το ακραίο gore της υπόθεσης, όμως ευτυχώς εστιάζει στην παθολογία του ψεύδους: στο πώς μια ολόκληρη τοπική κοινωνία του Νότου και ένας αφελής σύντροφος επέλεξαν να πιστεύουν ένα εξόφθαλμο σενάριο επιστημονικής φαντασίας, απλούστατα επειδή κανείς δεν τολμά να αμφισβητήσει το «ιερό» κοινωνικό status της εγκυμονούσας.
Ασφυκτικό, αρρωστημένο και δίκαια τοποθετημένο στην κατηγορία του stranger than fiction. (Netflix)
