Τα χαμηλά σε λιπαρά γαλακτοκομικά, αποτελούν σημαντικό μέρος μιας υγιεινής διατροφής, αφού περιέχουν λιγότερες θερμίδες και μειωμένα κορεσμένα λιπαρά.
Τα light γαλακτοκομικά (1 ή 1,5% γάλα, 0 – 2% γιαούρτι και τυρί που αναγράφει χαμηλό σε λιπαρά- ≤17% λιπαρά) είναι εκείνα από τα οποία έχει αφαιρεθεί ένα ποσοστό ή και ολόκληρο το λίπος τους, π.χ. το άπαχο γάλα και γιαούρτι.
Τα «ελαφριά» τρόφιμα χαρακτηρίζονται και ως «μειωμένων θερμίδων», σύμφωνα με τον κανονισμό 1924/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του συμβουλίου, ο οποίος επίσης προβλέπει ότι δεν αρκεί να αναγράφεται πάνω στη συσκευασία ενός προϊόντος η ένδειξη «light».
Πρέπει να διευκρινίζεται και σε ποια από τα συστατικά του έχει γίνει μείωση (π.χ. στα λιπαρά, στα σάκχαρα).Επίσης, light μπορεί να χαρακτηριστεί ένα προϊόν που έχει μειωθεί η περιεκτικότητα μιας ή περισσοτέρων θρεπτικών ουσιών και μπορεί να χρησιμοποιείται μόνον όταν η περιεκτικότητα έχει μειωθεί τουλάχιστον κατά 30% σε σύγκριση με ένα παρόμοιο προϊόν 10% στα ιχνοστοιχεία και του νατρίου, ή της ισοδύναμης τιμής νατρίου, όπου επιτρέπεται μια διαφορά της τάξης του 25 %. Η ένδειξη «light» μπο¬ρεί να αφορά μόνο το χρώμα, το άρωμα ή τη γεύση ενός τροφίμου και όχι τις θερμίδες του, κάτι που αναγράφεται στην ετικέτα.
Αποκωδικοποίηση των ετικετών των ελαφριών προιόντων
● Χαμηλά λιπαρά: Δεν περιέχει ¬περισσότερα από 3γρ. λιπαρά ανά 100γρ. για στερεές τροφές ή 1,5γρ. λιπαρά ανά 100 ml για υγρές τροφές. Ειδικά για το αποβουτυ¬ρωμένο γάλα, ισχύει το όριο του 1,8γρ. λιπαρά ανά 100 ml.
● Χωρίς λιπαρά: Δεν ξεπερνά τα 0,5γρ. λιπαρά ανά 100γρ. ή ανά 100 ml. Απαγορεύεται, όμως, να αναγράφονται ποσοστά πάνω στην ετικέτα, π.χ. «30% χωρίς λιπαρά», επειδή θεωρούνται παραπλανη¬τικά.
● Χαμηλή περιεκτικότητα σε σάκχαρα: Έχει ανώτατο επιτρεπόμενο όριο σακχάρων τα 5γρ. ανά 100γρ. για στερεές τροφές ή τα 2,5γρ. ανά 100 ml για υγρές τροφές.
● Χωρίς σάκχαρα: Δεν περιέχει περισσότερα από 0,5γρ. σακχάρων ανά 100γρ. ή 100 ml.
● Χαμηλή περιεκτικότητα σε νάτριο: Δεν περιέχει περισσότερα από 0,12γρ. νάτριο ανά 100γρ. ή 100 ml.
● Πολύ χαμηλή περιεκτικότητα σε νάτριο: Δεν περιέχει περισσότερα από 0,04γρ. νάτριο ανά 100γρ. ή 100 ml.
● Χωρίς νάτριο ή αλάτι: Δεν πε¬ριέχει περισσότερα από 0,005γρ. νάτριο ανά 100γρ.
Η βιταμίνη D
Τα light γαλακτοκομικά έχουν λιγότερο λίπος σε σύγκριση με τα πλήρη, αλλά η περιεκτικότητά τους όσον αφορά το ασβέστιο και τα υπόλοιπα θρεπτικά συστατικά του γάλακτος (φώσφορο, βιταμίνες του συμπλέγματος Β) παραμένουν ίδιες.
Το αποβουτυρωμένο γάλα έχει και ελάχιστα περισσότερο ασβέστιο σε σύγκριση με το πλήρες. Η βιταμίνη που «χάνεται» στο άπαχο γάλα και γιαούρτι (στα γαλακτοκομικά με 0% λίπος) είναι η λιποδιαλυτή βιταμίνη D, που είναι απαραίτητη για την απορρόφηση του ασβεστίου, κύρια πηγή της οποίας είναι η ηλιακή ακτινοβολία και όχι το γάλα (που περιέχει 0,16 mg βιταμίνης D ανά 100 ml).
Οι συνιστώμενες ποσότητες
Ένα φλιτζάνι γάλα ή 240γρ. γιαούρτι ισοδυναμεί με μία μερίδα από την ομάδα γαλακτοκομικών. Η συνιστώμενη ποσότητα από την ομάδα αυτή είναι δύο έως τρεις μερίδες γαλακτοκομικά προϊόντα κατά προτίμηση με χαμηλά λιπαρά και τρεις μερίδες για τους εφήβους, τις έγκυες και τις θηλάζουσες γυναίκες, την ημέρα.
Πηγή ασβεστίου
Το γάλα και τα γαλακτοκομικά προϊόντα αποτελούν την πρωταρχική διατροφική πηγή ασβεστίου, που βοηθά πρωτίστως στο σχηματισμό των οστών. Το γάλα παρέχει επίσης πρωτεΐνες και μέταλλα, ενώ σχεδόν όλα τα γάλατα είναι εμπλουτισμένα με βιταμίνες Α και D.
Με τη ΔΡΑ ΕΛΕΝΗ Π. ΑΝΔΡΕΟΥ
DProf, RD, LD κλινική διαιτολόγο – διατροφή και αγωγή υγείας επίκουρη καθηγήτρια Πανεπιστήμιο Λευκωσίας
Περιοδικό Life, τεύχος 99
