Το ξέρετε ότι ταινίες με ήρωα τον Sherlock Holmes υπάρχουν ανάμεσά μας σχεδόν όσο και ο ίδιος ο κινηματογράφος; Με αφορμή την Enola Holmes του Netflix ερευνούμε 119 χρόνια σκοτεινών υποθέσεων και αθάνατου στιλ.
Από τον Μαρίνο Νομικό
SHERLOCK HOLMES BAFFLED (1900)
Αυτό το διάρκειας μόλις 30 δευτερολέπτων “φιλμ” του Arthur Marvin δεν είναι μόνο η πρώτη κινηματογραφική περιπέτεια του Sherlock Holmes αλλά και η πρώτη αστυνομική ταινία της ιστορίας. Ο ντετέκτιβ βρίσκεται σε ένα δωμάτιο όπου ένας διαρρήκτης εμφανίζεται και εξαφανίζεται ως δια μαγείας κλέβοντας κάθε φορά και ένα αντικείμενο. Τα εφέ μπορεί να είναι της λίθινης εποχής όμως έχει πλάκα. Υπάρχει στο YouTube όπου και πρέπει να το αναζητήσετε.
THE HOUND OF THE BASKERVILLES (1939)
Το πρώτο από τα 14 συνολικά φιλμ όπου εμφανίστηκαν ο Basil Rathbone ως Sherlock Holmes και ο Nigel Bruce ως Dr. Watson την περίοδο 1939 – 1946 και αυτό που μας έδωσε το κλασικό λουκ του διάσημου λογοτεχνικού ήρωα του Sir Arthur Conan Doyle με τo tweed κοστούμι, κάπα, καπέλο και πίπα, με το οποίο αναγνωρίζεται μέχρι σήμερα. Αν και δεν ήταν η πρώτη εμφάνιση του Holmes στην οθόνη , είχαν προηγηθεί 11(!) ταινίες μεγάλου μήκους και δεκάδες μικρού από το 1916, σίγουρα είναι η πιο ατμοσφαιρική και πιο κοντά στο όραμα του Doyle. Ο Rathbone ταυτίστηκε με το ρόλο και παραμένει μέχρι τις μέρες μας ένας από τους πιο χαρακτηριστικούς Holmes της μεγάλης οθόνης.
THE HOUND OF THE BASKERVILLES (1959)
Όταν η θρυλική Hammer Films διασκευάζει Sherlock Holmes δεν περιμένεις τίποτα λιγότερο από αυτό το creepy και ατμοσφαιρικό υβρίδιο αστυνομικού μυστηρίου και ταινίας τρόμου που μπορεί να μην είναι από τις πιο αντιπροσωπευτικές, σίγουρα όμως έχει καταγραφεί ως μία από τις αρτιότερες σε πλοκή, ατμόσφαιρα, ερμηνείες και σασπένς (επίσης η πρώτη έγχρωμη περιπέτεια του ντετέκτιβ). Ο Peter Cushing ενσαρκώνει άψογα τον Holmes, ο Watson του André Morell εμφανίζεται για πρώτη φορά ως ισότιμος οξυδερκής συνεργάτης πολύ μακριά από το κωμικό sidekick του Nigel Bruce στη σειρά ταινιών της Universal και φυσικά δεν θα μπορούσε να λείπει το άλλο αστέρι της Hammer, ο Christopher Lee, που υποδύεται τον Henry Baskerville.
A STUDY IN TERROR (1965)
Τι θα γινόταν εάν ο Sherlock Holmes ερευνούσε την υπόθεση του συμπολίτη του Τζακ του Αντεροβγάλτη; Αυτός ο αρκετά ευφάνταστος συνδυασμός μυθοπλασίας και ιστορίας φέρνει αντιμέτωπους δύο από τις διασημότερες φιγούρες του βικτωριανού Λονδίνου με τον διακεκριμένο John Neville ως Holmes, τον Donald Houston ως Watson και μία άγνωστη τότε νεαρή ενζενί ονόματι Judi Dench σε έναν μικρό ρόλο.
THE PRIVATE LIFE OF SHERLOCK HOLMES (1970)
Η πρώτη απόπειρα να αποκαλυφθεί μια άγνωστη πλευρά του διάσημου ντετέκτιβ δεν ευτύχησε να καταλήξει όπως την είχε οραματιστεί ο σκηνοθέτης Billy Wilder που ομολογουμένως βρίσκονταν στη δύση της καριέρας του. Το αρχικό concept ήταν δύο ξεχωριστές ιστορίες, η μία ένα κανονικό μυστήριο και η άλλη μια ματιά στην προσωπική ζωή του Holmes όπως άλλωστε δηλώνει κι ο τίτλος, όμως η 165λεπτη διάρκεια τρόμαξε το στούντιο που ζήτησε να περιοριστεί. Το 125λεπτο final cut είναι λίγο συγχυστικό καθώς δίνει μεγαλύτερη έμφαση στην υπόθεση που αναλαμβάνουν οι Holmes και Watson ενώ από την προσωπική ζωή έμειναν μόνο κάτι υπονοούμενα για τη σεξουαλικότητα του ντετέκτιβ.
THE SEVEN-PER-CENT SOLUTION (1976)
Μετά τον Τζακ τον Αντεροβγάλτη, ο Sherlock Holmes (ένας έξοχος Nicol Williamson) συναντά άλλο ένα υπαρκτό πρόσωπο της εποχής του, αυτή τη φορά τον πατέρα της ψυχανάλυσης Sigmund Freud. Ο Watson βλέποντας τον φίλο του να αυτοκαταστρέφεται κανονίζει να συναντηθούν στη Βιέννη με τον διάσημο νευρολόγο. Εκεί το δίδυμο εμπλέκεται σε μια υπόθεση απαγωγής με διεθνείς προεκτάσεις, ενώ ο Freud καταφέρνει να φέρει στην επιφάνεια ένα μυστικό που κρυβόταν στο υποσυνείδητο του ντετέκτιβ.
MURDER BY DECREE (1979)
Κι ενώ στις πλείστες κινηματογραφικές και τηλεοπτικές μεταφορές ο Holmes εμφανίζονταν ως ο κυνικός, αντικοινωνικός, ψυχρός υπολογιστής και ολίγον μισάνθρωπος ντετέκτιβ που όλοι γνωρίζουμε και λατρεύουμε, η ενσάρκωση του Christopher Plummer στο αστυνομικό θρίλερ του Bob Clark έρχεται να ανατρέψει την οικεία εικόνα. Εδώ ο Holmes, που έρχεται για δεύτερη φορά αντιμέτωπος με τον Τζακ τον Αντεροβγάλτη (μετά το “A Study in Terror”, βλ. πιο πάνω), είναι κοινωνικός, συναισθηματικός, συμπονετικός, μάλιστα τον βλέπουμε να δακρύζει όταν αδυνατεί να σώσει μια γυναίκα από το μαχαίρι του Λονδρέζου serial killer.
YOUNG SHERLOCK HOLMES (1985)
Οι νεαροί φίλοι και συμφοιτητές Holmes και Watson ερευνούν μια μυστηριώδη υπόθεση στην περίβλεπτη Ακαδημία τους σε μια γρήγορη, ατμοσφαιρική και καθ ́όλα ψυχαγωγική περιπέτεια μυστηρίου που έγραψε ο Chris Columbus, σκηνοθέτησε ο Barry Levinson όμως φέρει απ’ άκρη σ’ άκρη τη σφραγίδα του παραγωγού Steven Spielberg. Για την ιστορία, περιέχει το πρώτο CGI εφέ που δημιούργησε το μετέπειτα αφεντικό της Pixar John Lasseter.
SHERLOCK HOLMES (2009)
Η επιστροφή του Holmes στη μεγάλη οθόνη μετά από δύο-και-βάλε δεκαετίες στέφθηκε με απόλυτη επιτυχία: Ο Guy Ritchie μπολιάζει τον μύθο με ροκ, τζειμσμποντικές πινελιές και υπερκινητική, στυλιζαρισμένη σκηνοθεσία πετυχαίνοντας μία, αν όχι πιστή στον Doyle, τουλάχιστον άκρως ψυχαγωγική περιπέτεια που απολαμβάνεις κάθε της λεπτό. Ο Robert Downey Jr. εμπνέεται από τη μεγάλη του Jack Sparrow σχολή και προσφέρει έναν αριστοτεχνικά badass Holmes ενώ ο Jude Law προσθέτει την απαραίτητη ισορροπία ως δρ. Watson.
HOLMES (2015)
O 93χρονος Sherlock Holmes (Ian McKellen) πασχίζει να θυμηθεί τις λεπτομέρειες μιας άλυτης υπόθεσης που ακόμα τον στοιχειώνει καθώς το μυαλό του σιγά σιγά εκφυλίζεται σ’ αυτό το χαμηλότονο και βαθιά προσωπικό φιλμ του Bill Condon που εστιάζει στον άνθρωπο Holmes παρά στο ίδιο το μυστήριο.
Περιοδικό “Go”, τεύχος 131.
