«Ο καρκίνος του μαστού αποτελεί ένα δύσκολο κεφάλαιο, όχι τον επίλογο της ζωής»

Η πλαστικός χειρουργός, Δρ. Ηλιάνα Στρούθου, εξηγεί τις σύγχρονες δυνατότητες επανορθωτικής χειρουργικής, τις διαθέσιμες μεθόδους και τη σημασία της εξατομικευμένης προσέγγισης, αναδεικνύοντας παράλληλα τον καθοριστικό ρόλο της έγκαιρης ενημέρωσης, της ενσυναίσθησης και της ουσιαστικής στήριξης σε κάθε βήμα της διαδρομής.

Πόσο σημαντικό είναι να γνωρίζει μια γυναίκα από την αρχή ότι υπάρχει η δυνατότητα αποκατάστασης του μαστού και πώς συμβάλλει σωματικά και ψυχολογικά;

Μέσα στον φόβο και την αβεβαιότητα της διάγνωσης, η γνώση ότι υπάρχει δυνατότητα αποκατάστασης μπορεί να δώσει σε μια γυναίκα ελπίδα. Γι’ αυτό, η συζήτηση πρέπει να γίνεται από την αρχή, ακόμη κι αν η αποκατάσταση ακολουθήσει αργότερα. Δεν αφορά μόνο την εικόνα του σώματος, αλλά και την αυτοπεποίθηση και την ψυχολογική ισορροπία. Κάθε γυναίκα έχει τις δικές της ανάγκες και επιθυμίες. Ρόλος μας είναι να την ακούμε, να την ενημερώνουμε και να τη στηρίζουμε. Ο καρκίνος του μαστού αποτελεί ένα δύσκολο κεφάλαιο, όχι τον επίλογο της ζωής της.

Πότε μπορεί να πραγματοποιηθεί η αποκατάσταση; Μπορεί να γίνει ταυτόχρονα με τη μαστεκτομή;

Η αποκατάσταση μπορεί να πραγματοποιηθεί ταυτόχρονα με τη μαστεκτομή ή σε μεταγενέστερο χρόνο, ανάλογα με τις ανάγκες της γυναίκας και τις θεραπείες που θα χρειαστεί. Όπου το επιτρέπει η ογκολογική ασφάλεια, στόχος μας είναι να διατηρήσουμε όσο περισσότερο δέρμα γίνεται, διευκολύνοντας τα επόμενα στάδια. Σημαντικό είναι να υπάρχει από την αρχή κοινό πλάνο με τη θεραπευτική ομάδα και πλήρης ενημέρωση για τις διαθέσιμες επιλογές.

Ποιες είναι οι βασικές μέθοδοι αποκατάστασης και πώς επιλέγεται η κατάλληλη;

Οι βασικές επιλογές είναι τα εμφυτεύματα, οι αυτόλογοι ιστοί από το σώμα της γυναίκας ή ο συνδυασμός τους. Τα ενθέματα επιλέγονται, όταν υπάρχει επαρκής υγιής ιστός για την κάλυψή τους. Ιστοί από την κοιλιά ή άλλη περιοχή χρησιμοποιούνται όταν χρειάζεται να αντικατασταθεί δέρμα και μαλακός ιστός, ιδιαίτερα μετά από ακτινοθεραπεία ή όταν η γυναίκα επιθυμεί να αποφύγει τα ενθέματα. Ο συνδυασμός προσφέρει επιπλέον όγκο όταν χρειάζεται. Η απόφαση λαμβάνεται εξατομικευμένα, με βάση τον σωματότυπο, την υγεία, τις θεραπείες και τις επιθυμίες της ασθενούς.

Πώς επηρεάζει η ακτινοθεραπεία το πλάνο αποκατάστασης;

Η ακτινοθεραπεία μπορεί να κάνει το δέρμα πιο σκληρό και λιγότερο ελαστικό, να δυσκολέψει την επούλωση και να αυξήσει τον κίνδυνο ίνωσης γύρω από ένα εμφύτευμα. Όταν έχει προηγηθεί ακτινοθεραπεία, η χρήση υγιών ιστών από άλλη περιοχή μπορεί να είναι καταλληλότερη. Αν πρόκειται να ακολουθήσει, ενδέχεται να επιλεγεί σταδιακή αποκατάσταση, με αρχική τοποθέτηση διατατήρα και ολοκλήρωση αργότερα. Γι’ αυτό ο σχεδιασμός γίνεται έγκαιρα, σε συνεργασία με τη θεραπευτική ομάδα.

Πόσο φυσικό μπορεί να είναι το αποτέλεσμα σε σχήμα και συμμετρία;

Η αποκατάσταση μετά τον καρκίνο του μαστού είναι μία από τις πιο απαιτητικές πλευρές της δουλειάς μας και σε ανθρώπινο επίπεδο. Οι γυναίκες αυτές δεν αναζητούν μια βελτιωμένη εκδοχή του εαυτού τους θέλουν πίσω κάτι που ο καρκίνος τούς στέρησε. Σήμερα μπορούμε συχνά να πετύχουμε φυσικό σχήμα και καλή συμμετρία. Ωστόσο, το να αισθανθεί μια γυναίκα τον νέο μαστό ως δικό της δεν είναι πάντοτε εύκολο. Οφείλουμε να ακούμε τα συναισθήματά της και να σεβόμαστε τον χρόνο προσαρμογής της.

Μπορούν να ανακατασκευαστούν η θηλή και η άλως;

Ναι. Εφόσον η θηλή δεν έχει διατηρηθεί, μπορεί να ανακατασκευαστεί με μικρή επέμβαση, ενώ το χρώμα της άλω αποδίδεται συνήθως με ιατρικό τατουάζ. Εναλλακτικά, το τρισδιάστατο τατουάζ δημιουργεί την οπτική εντύπωση θηλής και άλω, χωρίς χειρουργική ανακατασκευή. Το στάδιο αυτό πραγματοποιείται συνήθως όταν έχει ολοκληρωθεί η επούλωση και έχουν σταθεροποιηθεί το σχήμα και η θέση του μαστού.

Ποιοι είναι οι βασικοί κίνδυνοι και γιατί είναι σημαντική η εξατομικευμένη επιλογή;

Πιθανές επιπλοκές είναι το αιμάτωμα, η λοίμωξη, η συλλογή υγρού και οι δυσκολίες επούλωσης. Στα εμφυτεύματα μπορεί να εμφανιστεί σκλήρυνση των ιστών γύρω τους ή ρήξη. Στην αποκατάσταση με αυτόλογους ιστούς υπάρχει κίνδυνος μερικής ή ολικής απώλειάς τους, λόγω προβλημάτων αιμάτωσης, καθώς και ενοχλήσεων στην περιοχή λήψης. Ενδέχεται επίσης να χρειαστεί επανεπέμβαση. Η σωστή ενημέρωση αποτελεί βάση της εμπιστοσύνης και επιτρέπει την επιλογή της καταλληλότερης τεχνικής για κάθε γυναίκα.

Γιατί η αποκατάσταση δεν είναι μια καθαρά αισθητική επέμβαση;

Η αισθητική χειρουργική επιδιώκει τη βελτίωση της εμφάνισης, ενώ η επανορθωτική αποκαθιστά μια απώλεια ή βλάβη από νόσο ή τραυματισμό. Μετά τη μαστεκτομή, η γυναίκα συχνά επιθυμεί να ανακτήσει κάτι που ο καρκίνος τής στέρησε. Η αποκατάσταση μπορεί να τη βοηθήσει να αισθάνεται πιο άνετα με το σώμα της και στην καθημερινότητά της. Πρόκειται για ουσιαστική ανάγκη φροντίδας. Κάθε γυναίκα αξίζει να γνωρίζει τις επιλογές της και να αποφασίζει ελεύθερα, χωρίς να χρειάζεται να δικαιολογήσει την επιθυμία της.

Ποιο είναι το σημαντικότερο μήνυμα προς μια γυναίκα που μόλις διαγνώστηκε με καρκίνο του μαστού;

Είναι ανθρώπινο να φοβάται και να αισθάνεται ότι όλα άλλαξαν από τη μια στιγμή στην άλλη. Ωστόσο, δεν είναι μόνη σε αυτή τη διαδρομή. Την ενθαρρύνω να συζητήσει ανοιχτά τις ανησυχίες της με τη θεραπευτική ομάδα και να ενημερωθεί για όλες τις επιλογές αποκατάστασης πριν από τη μαστεκτομή. Το σημαντικότερο μήνυμα είναι ότι η ζωή της είναι πολύ περισσότερα από αυτή τη διάγνωση. Ο καρκίνος του μαστού μπορεί να αποτελέσει ένα δύσκολο κεφάλαιο, αλλά όχι τον επίλογό της. Είμαστε εδώ, για να την ακούμε και να προχωράμε μαζί, βήμα βήμα.