Μελίνα Μερκούρη για πάντα
«Η Μελίνα είναι μια θεά που μέσα της βρίσκει ησυχία ο Διάβολος» είχε πει κάποτε γι’ αυτήν ο Dassin – τι ωραία εικόνα. Αλλά η Μελίνα ήταν πολλές εικόνες: η θεατρίνα, η γεννημένη σταρ, η παθιασμένη, η ερωτική, η εκρηκτική, η Μελίνα της πολιτικής, η αγωνίστρια, η Μελίνα-Ελλάδα, η Στέλλα, η Ίλυα, η Φαίδρα, η Μπλανς. η γυναίκα που φορούσε την ελευθερία σαν καθημερινό πουκάμισο. Που άναβε και καιγόταν και πλάταινε τη ζωή για να τη χωρέσει. Δεν ήταν ίσως η μοναδική σταρ που πέρασε απ’ αυτόν τον τόπο, αλλά ήταν σίγουρα η τελευταία από τις θεές του.
Η ΜΕΡΑ ΠΟΥ «ΠΑΝΤΡΕΥΤΗΚΕ» ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ
Η Μελίνα μεγαλώνει σε σπίτι ανοιχτό, μες στην πολιτική, χαζεύοντας ανθρώπους στα μπαλκόνια να μιλάνε, να φωνάζουν, να ξεσηκώνουν τον κόσμο – είναι κι αυτό μια παράσταση. Όταν δεν τη βλέπει κανείς τους αντιγράφει, παίρνει πόζες, κάνει σκέρτσα, μορφασμούς. Στα πέντε της δοκιμάζει να κλάψει μπροστά στον καθρέφτη για να καταφέρει τους δικούς της να της πάρουν έναν φωνόγραφο. Το πετυχαίνει. Στα 10 της, κάποιο καλοκαίρι, στις Σπέτσες, το σκάει από το σπίτι. Τη βρίσκουν στο καφενείο του νησιού, βαμμένη, ντυμένη με ένα κόκκινο, μακρύ φουστάνι, να χορεύει πάνω σ’ ένα τραπέζι.
Η «ΕΛΛΗΝΟΠΑΡΙΣΙΝΗ» ΗΘΟΠΟΙΟΣ
«Ο κινηματογράφος για μένα ήρθε αργά, γιατί δεν με ήθελαν «Δεν τους άρεσε το στόμα μου, το έβρισκαν μεγάλο και προκλητικό. […] Ήμουν ήδη ηθοποιός του θεάτρου και με ‘λεγαν «Ελληνοπαρισινή» γιατί είχα παίξει και στο Παρίσι θέατρο και, αν θέλεις, είχα μια καριέρα ευρωπαϊκή. Ήταν η εποχή που ο Φίνος ήταν ο τσάρος, ο βασιλιάς, ο εμπνευστής του ελληνικού κινηματογράφου. Ήταν η εποχή που οι κοπέλες έπρεπε να έχουν ένα μικρό, μπουμπουκένιο στόμα, να είναι ξανθιές, να είναι ενζενί. Εγώ ποτέ δεν ήμουν ενζενί, ούτε όταν ήμουν πέντε χρονών. Δεν θεωρούσαν -ο Φίνος και όλοι- ότι θα άρεσα στο ελληνικό κοινό. Με βρίσκανε όλοι πολύ-πολύ προκλητική. Όχι με την έννοια της σεξουαλικότητας, αλλά με την έννοια της ασχήμιας. Είχα βέβαια αυτά τα μάτια, αλλά υπήρχε και αυτό το στόμα. [..] Βρέθηκε ευτυχώς ο Κακογιάννης, ο οποίος ερχόταν από την Αγγλία και είχε δει και άλλες γυναίκες με μεγάλο στόμα. Είχε δει την Joan Crawford που εδώ δεν είχαν δει ποτέ. Κάναμε ένα υπέροχο τεστ. Με φωτογράφησε πολύ άγρια, δηλαδή πήρε την κάμερα και την έβαλε μέσα στο στόμα μου. Τώρα με αυτό που θα πω θα γίνει σκάνδαλο, αλλά φαίνεται πως της κάμερας της άρεσε. Έτσι έγινε η «Στέλλα».
(Η Μελίνα, σε μια εξομολογητική συνέντευξη στο KΛΙΚ και τον Πέτρο Κωστόπουλο, τον Φεβρουάριο του ‘90).
ΓΟΡΓΟΝΕΣ ΚΑΙ ΜΑΓΚΕΣ
«Κάποιο βράδυ, θυμάμαι, ένα γεροδεμένο παλικάρι, ίσαμε δυο μέτρα, σουλατσάριζε κοντά στο τραπέζι μας, αγνοώντας προκλητικά τον Φούντα που καθόταν δίπλα στη Μελίνα. Αφού της εκμυστηρεύτηκε το θαυμασμό του για την «οδοντοστοιχία» της, σταμάτησε τη μουσική και ανήγγειλε πως για χάρη της θα εκτελούσε ένα “φακίρικο νουμεράκι”. Και βγάζοντας από την τσέπη του ένα μεγάλο βελόνι και κλωστή, άρχισε να “γαζώνει” το πρόσωπό του, περνώντας το βελόνι από μύτη, χείλη, μάγουλα, αυτιά, με συγκλονιστική απάθεια, ενώ εμείς βουλιάζαμε κάτω από το τραπέζι από τη φρίκη. Αφού ξεγαζώθηκε, χωρίς καθόλου να ματώσει, έσυρε μια καρέκλα κοντά στη Μελίνα αγριοκοιτάζοντας τον Φούντα που έκανε να επέμβει, και δήλωσε προστάτης της και σύμμαχός της στην προεκλογική καμπάνια του πατέρα της για τη δημαρχία. “Θα τον βγάλουμε οι δυο μας και όποιος τολμήσει ας τον καταψηφίσει” ήταν τα αποχαιρετιστήρια λόγια του, όταν τα μαζέψαμε με τρόπο και χωθήκαμε στα αυτοκίνητά μας. Την επομένη, πιστός στην υπόσχεσή του, της χτύπησε το κουδούνι και χρειάστηκε αρκετή διπλωματία για να αραιώσουν -και τελικά να σταματήσουν- οι επισκέψεις του. Ευτυχώς, δεν εμφανίστηκε στο γύρισμα, μ’ όλο που είχε μάθει για την ταινία και είχε προσφερθεί να εκτελέσει το «νουμεράκι» του μπροστά στο φακό, προειδοποιώντας μας, πως, αν έβλεπε τη Μελίνα στην αγκαλιά
Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΜΕ ΤΑ «ΠΟΛΥ ΓΑΛΑΖΙΑ ΜΑΤΙΑ»
«Ο Dassin με γνώρισε στην οθόνη. Ο Κακογιάννης τον παρακάλεσε να έρθει στην προβολή της “Στέλλας”. Ο Τζούλη, εκείνη την εποχή ήταν το πιο φανταχτερό πλάσμα του φεστιβάλ λόγω μακαρθισμού. Ήταν ο άνθρωπος που ετοίμαζε ταινία, μετά από έξι χρόνια, το “Ο Χριστός ξανασταυρώνεται”. Ήρθε, είδε το φιλμ. Εγώ, με τη φίλη μου τη Ρένα και τον Φούντα καθόμασταν πίσω.
Όταν τέλειωσε η ταινία, είδα έναν άνθρωπο με πολύ γαλάζια μάτια να πηδάει σαν αθλητής τα καθίσματα και να έρχεται να μας παίρνει αγκαλιά, τον Φούντα κι εμένα. Τα μάτια του ήταν πολύ γαλανά. Ο Μιχάλης είπε: “Να σας συστήσω: Η Μελίνα Μερκούρη, ο Γιώργος Φούντας. Ο Jules Dassin”. “Τι ωραία που περπατάτε”, μου είπε, “τι ωραία που γελάτε” – ήταν ο άνθρωπος που θα με μάθαινε πώς να κλαίω. Δώσαμε ραντεβού στο “Majestic” το ίδιο απόγευμα».
(Η Μελίνα Μερκούρη συναντά τον Jules Dassin)
ΕΞΩΦΥΛΛΟ ΣΤΟ LIFE
«Στις 2 Δεκεμβρίου 1966 κυκλοφορεί το περιοδικό Life με εξώφυλλο τη Μελίνα και τίτλο “Το κορίτσι του Ποτέ την Κυριακή, έρχεται στο Μπρόντγουεϊ”. Η φωτογραφία είναι από τις πρόβες. Η Μελίνα σε μια χορευτική φιγούρα, ξυπόλυτη, με κομπολόι στο χέρι, ψαράδικο παντελόνι και καρό πουκάμισο δεμένο κόμπο στη μέση. Πριν από τη φωτογράφηση παρατίθεται γεύμα από τους εκδότες του περιοδικού – ιδιαίτερη μεταχείριση που απολαμβάνουν προσωπικότητες όπως ο πρόεδρος Johnson ή η Sophia Loren.
Η Μελίνα φτάνει στο γεύμα με 20 λεπτά καθυστέρηση. Φοράει μπερέ, μίνι φούστα, μαύρες μπότες και ένα παλτό μινκ του Dior. “Στη Loren κάνατε έντεκα εξώφυλλα”, τους λέει προκλητικά. “Μου χρωστάτε, λοιπόν, άλλα δέκα”…».
(Απόσπασμα από το βιβλίο «Μελίνα, Μια σταρ στην Αμερική»)
ΜΙΑ ΘΕΑ ΠΟΥ ΗΤΑΝ ΠΟΛΥ ΑΛΗΘΙΝΗ
O Τerrence McNally, ο γνωστός Αμερικανός θεατρικός συγγραφέας γνώρισε τη Μελίνα, τα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του ‘70, τότε που ζούσε αυτοεξόριστη στη Νέα Υόρκη με τα μυαλά της πίσω στην Ελλάδα και συνδέθηκε μαζί της με θερμή φιλία. Το 2001, έγραψε για κείνη, στους Νew York Times – ανάμεσα στα άλλα και μια ανάμνηση από μια παραμονή Πρωτοχρονιάς που πέρασαν μαζί. Γύρω στις 2 τα μεσάνυχτα, ψάχνοντας να βρουν ταξί, πέρασαν από το περιβόητο “Julius”, gay bar στην West 10th Street. «H Μελίνα ενθουσιάστηκε με την ιδέα» -γράφει ο ΜcNally- «και κόλλησε το πρόσωπό της στα τζάμια. Και τότε… Κάποιος από μέσα είδε τη Μελίνα Μερκούρη. Η είδηση απλώθηκε σαν φωτιά… Μέσα σε λίγα λεπτά, οι πάντες στο μπαρ κοίταζαν τη σταρ που τους κοίταζε από το δρόμο. Για ένα λεπτό όλοι είχαν παγώσει. Και ξαφνικά, το μισό “Julius”, ξεχύθηκε στο δρόμο φωνάζοντας στη Μελίνα να μπει μέσα. Δεν χρειάστηκε πολλά-πολλά. Πριν καλά-καλά το καταλάβουμε, η Μελίνα ήταν μέσα στο μπαρ, ή μάλλον πάνω στο μπαρ, και όλοι μαζί τραγουδούσαμε τα “Παιδιά του Πειραιά”…».
Η ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΘΑ ΝΙΚΗΣΕΙ
«Στις 6 Ιουλίου ο πατέρας της Μελίνας πεθαίνει στο Λονδίνο. Το βράδυ εκείνη πρέπει να παίξει για μια ακόμα φορά την Ίλυα. “ Έκλαιγε στο μεγαλύτερο μέρος της παράστασης”, θυμάται ένας θεατής. “Η ερμηνεία της με είχε συνεπάρει”. Την επόμενη μέρα, σε μια συγκέντρωση κατά της χούντας, η Μελίνα εμφανίζεται καταβεβλημένη. “Ντυμένη στα μαύρα, το πρόσωπό της ωχρό, τραβηγμένο, λιωμένο”, γράφει στο περιοδικό Look, η Oriana Fallaci. Βαθιές ρυτίδες γύρω από τα μάτια της. Το στόμα της σχημάτιζε μια γκριμάτσα. Μόνο οι κόρες των ματιών της έμοιαζαν ζωντανές, έλαμπαν σαν σπίρτα αναμμένα. Μέσα στη σιωπή του πλήθους, ύψωσε τη φωνή της: “Ο πατέρας μου θα ήταν ευτυχής να ήταν παρών μαζί σας, εδώ, να δουλέψει μαζί σας. Πέθανε πριν από μερικές ώρες. Στο όνομα του πατέρα μου, σας ζητώ να μην παραιτηθείτε. Η δημοκρατία θα νικήσει”.
Μετά, το ίδιο σιωπηλά όπως ήρθε, με το κεφάλι περήφανα ψηλά, εγκατέλειψε την εξέδρα και έφυγε».
(Απόσπασμα από το βιβλίο «Μελίνα, μια σταρ στην Αμερική»)
ΜΕΛΙΝΑ ΚΑΙ ΜΑΝΟΣ
«Όταν γνώρισα τη Μελίνα, στην Ελλάδα είχε έρθει η χούντα. […] Εντονότερα όμως την εποχή εκείνη θυμάμαι την αίσθηση της τσακωμένης με τον Μάνο Μελίνας. Ένας καβγάς που φάνταζε ιερός. Μια σχέση απίστευτα μεγάλη. Η Μελίνα μιλούσε πολύ συχνά για τον Μάνο. Διηγόταν χιλιάδες ιστορίες, κλαίγοντας που πια δεν μιλιόντουσαν. Έπεσε η χούντα και ένα μεσημέρι στου Φλόκα γνώρισα τον Χατζιδάκι. Εκεί μου αποκαλύφθηκε ο κόσμος της φιλίας της Μελίνας και του Μάνου. Μια μέρα, εκείνη πανευτυχής μου είπε να πάμε στου Φλόκα. “Μα δεν είστε τσακωμένοι;”. “Τρελάθηκες;”. Μάλλον εκείνη τρελάθηκε, σκέφτηκα. Σαν τους είδα όμως μαζί ξεδιπλώθηκε μπροστά μου μια σχέση τόσο πολύπλοκη, τόσο χαριτωμένη, τόσο γοητευτική, μια σχέση τόσο μεγάλη… Η τελευταία φορά που συναντήθηκαν η Μελίνα και ο Μάνος ήταν την παραμονή της εγχείρησής της στη Νέα Υόρκη. Ήρθε με τον γιο του, τον Γιώργο, αργά στο δωμάτιο του Memorial. Η Μελίνα κι εγώ βλέπαμε μια ταινία στην τηλεόραση όταν φάνηκε στην πόρτα κρατώντας ένα μικρό γλαστράκι. Ήταν όμορφος, είχε αδυνατίσει και με περηφάνια μας έδειξε πόσο εύκολα καθόταν σταυροπόδι. Το δωμάτιο ήταν πολύ μικρό. Ο Γιώργος κι εγώ καθόμασταν στην πόρτα και τους παρακολουθούσαμε να μιλάνε, να γελάνε. Η Μελίνα πληροφόρησε τη νοσοκόμα που μπήκε κάποια στιγμή ότι ο κύριος που καθόταν πλάι της ήταν ο συνθέτης του “Never on Sunday”. “Συγνώμη, Μάνο”, του είπε σκανδαλιάρικα. Ο Μάνος εκνευριζόταν πάντα όταν τον ταύτιζαν με αυτό το τραγούδι. Και λίγο πριν φύγει, με τα χέρια τους πλεγμένα, τραγούδησαν το “Χάρτινο το φεγγαράκι” και ήταν η τελευταία φορά που τραγούδησε η Μελίνα…»
(Η Μανουέλα Παυλίδου, αποθησαυρίζει την ιστορία για το ένθετο «Επτά ημέρες» της Καθημερινής, 6/6/1999)
«100 Χρόνια Μελίνα Μερκούρη»: Μία συναυλία με την Άλκηστη Πρωτοψάλτη
Η Άλκηστις Πρωτοψάλτη θα ερμηνεύσει λατρεμένα τραγούδια της Μελίνας Μερκούρη σε 3 συναυλίες στην Κύπρο, με αφορμή το Έτος Μελίνας Μερκούρη (το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού στην Ελλάδα ανακήρυξε το 2020, Έτος Μελίνα Μερκούρη προς τιμήν της Ελληνίδας που …φώτισε την τέχνη και την πολιτική με τον δικό της μοναδικό τρόπο)!
Εξ ου και η εξαιρετική Πρωτοψάλτη έρχεται σε Λευκωσία, Λάρνακα και Λεμεσό, τραγουδώντας μοναδικά κομμάτια που ερμήνευσε εκείνη σε ταινίες, θεατρικά κι όχι μόνο.
Πρόκειται για ένα ξεχωριστό ραντεβού που δεν θα χάσουμε με τίποτα, για το οποίο ανυπομονεί και η ίδια η σπουδαία ερμηνεύτρια.
Όλα αυτά βέβαια… κορωνοϊού επιτρέποντος, αλλά ας είμαστε αισιόδοξοι και τα καλύτερα θα έρθουν!
– Σάββατο 19 Σεπτεμβρίου, Πολιτιστική Σκηνή Ιεράς Μητροπόλεως Ταμασού και Ορεινής, Επισκοπειό, 20.30. Εισιτήρια: €15.
– Κυριακή 20 Σεπτεμβρίου, Παττίχειο Αμφιθέατρο Λάρνακας, 20.30.
– Τρίτη 22 Σεπτεμβρίου, Κηποθέατρο Λεμεσού, 20.30. Εισιτήρια: €25 & €30.
ΧΟΡΗΓΟΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ: ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟΣ, ACTIVE 107,4, LIKE.COM.CY
