Ο Γιάννης Μαρθάρης, μηχανικός πληροφορικής, ποδηλάτης, αναλύει πώς θα ήταν η ζωή μας με τη χρήση ποδηλάτου.
Η κίνηση έχει γίνει αφόρητη σε όλους σχεδόν τους αστικούς δρόμους του τόπου. Tην ίδια στιγμή, αδυνατούμε να τηρήσουμε τη συμφωνία των Παρισίων που έχουμε υπογράψει και στόχο έχει την κλιματικά ενεργειακή ουδετερότητα της ΕΕ μέχρι το 2050. Ως αποτέλεσμα αυτού πληρώνουμε ένα σωρό πρόστιμα, και είναι ο βασικότερος λόγος που το ρεύμα έχει γίνει τόσο ακριβό.
Και παρότι κατηγορείται η ΑΗΚ, κυρίως, για αυτό, εξίσου μεγάλη ευθύνη φέρει και το γεγονός είμαστε η τρίτη χώρα στην Ευρώπη με αυτοκίνητα ανά κάτοικο, 645/1000 (στοιχεία eurostat 2019). Η απάντηση των κυβερνώντων είναι να φτιάχνουν ακόμα περισσότερους δρόμους, μόνο που η εμπειρία έδειξε πως αυτό δεν λύνει κανένα πρόβλημα, απλά αυξάνει τα αυτοκίνητα. Και εδώ εδράζεται το πρόβλημα.
Η λύση, λιγότερα αυτοκίνητα. Πώς όμως αυτό επιτυγχάνεται; Προώθηση εναλλακτικών τρόπων διακίνησης με την ταυτόχρονη αποθάρρυνση της χρήσης αυτοκινήτου. Το παρόν άρθρο θα ασχοληθεί με μια από αυτές, το ποδήλατο.
Οι μέσες αστικές μετακινήσεις στην ΕΕ κυμαίνονται από 7,5-19 χλμ (στοιχεία της Eurostat 2021) διαδρομές που πολύ εύκολα γίνονται ακόμα και από άτομα χωρίς καλή φυσική κατάσταση. Έχουμε περισσότερες από 300 μέρες τον χρόνο καιρό χωρίς βροχή, παρότι η ζέστη είναι εξίσου πρόβλημα.
Ανύπαρκτη οδική συνείδηση, άγνοια και κατ΄επέκταση μη τήρηση του κώδικα οδικής κυκλοφορίας, ο κάθε αυτοκινητιστής θεωρεί πως ο δρόμος του ανήκει, οι ποδηλατιστές είναι ο μπελάς που τον καθυστερεί. H Κύπρος με βάση τα στοιχεία της Eurostat 2019 έχει 59 νεκρούς ανά 1 εκατ. κατοίκους, πολύ πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ, που είναι στους 51.
Οι υποδομές είναι ανύπαρκτες και όσες υπάρχουν είναι κακοσχεδιασμένες, ασυντήρητες που κανένας δεν σέβεται.
Οι προτάσεις
1) Για αρχή το αυτονόητο, ασφάλεια. Στοχευμένη εκστρατεία ενημέρωσης για τον κώδικα οδικής κυκλοφορίας, ιδιαίτερα σε σχέση με τους ποδηλάτες. Εξαίρεση στη νομοθεσία για το τεκμήριο της αθωότητας σε περίπτωση ατυχήματος με ποδηλάτη. Ο αυτοκινητιστής θα πρέπει να αποδείξει πως δεν φταίει και όχι το αντίθετο. Ο ποδηλάτης πάντα έχει προτεραιότητα. Αυστηρά πρόστιμα σε όσους παραβιάζουν τα πιο πάνω.
2) Καλλιέργεια συνείδησης, αυτό ξεκινά από τα σχολεία, καταλήγει στις εξετάσεις για την απόκτηση άδειας οδήγησης ο σεβασμός στον ποδηλάτη και κατ’ επέκταση στον πιο ευάλωτο στον δρόμο να αποκτήσει αυξημένη βαρύτητα.
3) Δομημένο σχέδιο δημιουργίας ποδηλατοδρόμων όπου θα κάνουν σημαντικά σημεία ενδιαφέροντος προσβάσιμα όπως σχολεία, πανεπιστήμια, και άλλοι χώροι συνάθροισης όπως καφετέριες κ.λπ.
4) Κίνητρα στους εργοδότες που οι υπάλληλοι τους χρησιμοποιούν το ποδήλατο για να πάνε στις δουλειές τους όπως την ευχέρεια να καθυστερήσουν στην άφιξη τους για κάποιο εύλογο χρονικό διάστημα.
5) Αντικίνητρα στη χρήση αυτοκινήτου τις ώρες αιχμής στο κέντρο, όπως διόδια ή το πολύ γνωστό μονά/ζυγά της Ελλάδας. Ακριβά πάρκινγκ, κεντρικά σημεία προσβάσιμα μόνο από ποδηλάτες ή πεζούς.
6)Σχέδιο χρηματοδότησης του ποδηλάτου και ειδικά του ηλεκτρικού, που είναι και η απάντηση στο ζεστό μας κλίμα.
Τα οφέλη
Για κάθε ένα αυτοκίνητο που λείπει από τον δρόμο χωρούν 6 ποδήλατα. Ανοίγεται χώρος. Η κίνηση μειώνεται, οι χρόνοι άφιξης στον προορισμό μας το ίδιο. Ο αέρας που αναπνέουμε γίνεται πιο καθαρός. Πολύ λιγότερη ηχορύπανση. Η άσκηση ωφελεί το καρδιοαναπνευστικό μας σύστημα, ενισχύει το ανοσοποιητικό μας σύστημα και βελτιώνει την ψυχική μας υγεία, κάτι πολύ κρίσιμο και σημαντικό στις εποχές που ζούμε, με αποτέλεσμα να επιβαρύνεται πολύ λιγότερο το σύστημα υγείας.
Το ποδήλατο από μόνο του δεν είναι η λύση ούτε στο κυκλοφοριακό ούτε για τους ρύπους. Μπορεί όμως να είναι ένα σημαντικό μέρος της με όλα τα οφέλη για τον άνθρωπο και το περιβάλλον. Για να συμβεί όμως αυτό πρέπει να ξεκινήσουμε με την παραδοχή πως έχουμε υπερβολικά πολλά αυτοκίνητα, και πως αυτό πρέπει να αλλάξει.
