Εξ αφορμής της νέας απειλής για τη δημόσια υγεία, που ακούει στο όνομα κορωνοϊός (coronavirus), θυμόμαστε τις πιο χαρακτηριστικές περιπτώσεις ασθενειών -από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα- που εξελίχθηκαν σε πανδημίες, στοιχίζοντας τη ζωή σε εκατομμύρια ανθρώπους στον κόσμο.
Ήταν μία από τις πρώτες επιδημίες που έχουν καταγραφεί στην ιστορία και είχε επίκεντρο την Αθήνα. Μεταδίδεται στον άνθρωπο από το τσίμπημα μολυσμένων ζώων ή ψύλλων που παρασιτούν σε μολυσμένα ζώα, κυρίως τον μαύρο αρουραίο. Μέσα σε περίοδο τριών ετών είχε χάσει τη ζωή του το 1/4 με το 1/3 του πληθυσμού.
541-542: Η πανούκλα του Ιουστινιανού (Plague of Justinian)
Εξαπλώθηκε σε όλη την Ευρώπη, τις χώρες της βόρειας Αφρικής και της σημερινής Ρωσίας, με αποτέλεσμα να στοιχίσει τη ζωή σε 25 εκατομμύρια ανθρώπους. Οι άνθρωποι που υπέφεραν από την ασθένεια εμφάνιζαν πυρετό, πονοκεφάλους, κόπωση και πρήξιμο των λεμφαδένων.
1346-1353: Μαύρη πανώλη (Black Death)
Έχει μείνει στην ιστορία και ως «Μαύρος Θάνατος» και έπληξε την Ευρώπη στα μέσα του 14ου αιώνα. Η πανδημία λέγεται ότι προκλήθηκε από ένα βακτήριο που ενδημούσε σε πληθυσμούς της κεντρικής Ασίας πριν από περίπου 2600 χρόνια. Η δημοφιλέστερη θεωρία για την έναρξή της είναι ότι προήλθε από τις στέπες της Μογγολίας. Εκτιμάται ότι λόγω της μαύρης πανώλης περίπου 20 με 25 εκατομμύρια άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, το ένα τρίτο του πληθυσμού της Ευρώπης.
1629-1631: Ιταλική πανώλη (Italian Plague)
Η ιταλική πανώλη ήταν το τρίτο μεγάλο ξέσπασμα της βουβωνικής πανώλης, που εξαπλώθηκε σε όλη την Ιταλία. Μπορεί να μην πέρασε τα σύνορα της χώρας, ωστόσο, μέσα σε τρία χρόνια σκότωσε πάνω από 250.000 ανθρώπους.
1665-1666: Μεγάλη Πανούκλα του Λονδίνου (Great Plague of London)
Εξαιτίας της ασθένειας υπολογίζεται ότι έχασαν τη ζωή τους 100.000 άνθρωποι, περίπου το 15% του πληθυσμού του Λονδίνου εκείνης της εποχής. Προκλήθηκε από το βακτήριο Yersinia pestis, το οποίο μεταδίδεται συνήθως από το δάγκωμα μολυσμένων ψύλλων αρουραίων.
1793: Επιδημία Κίτρινου Πυρετού (Yellow Fever Epidemic)
Η επιδημία κίτρινου πυρετού του 1793 εξαπλώθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, σκοτώνοντας χιλιάδες ανθρώπους, ενώ θανατηφόρα ξεσπάσματα της νόσου σημειώνονταν μέχρι το 1798.
1816-1826: Η πρώτη Πναδημία Χολέρας (The First Cholera Pandemic)
Η πρώτη μεγάλη πανδημία της χολέρας εξαπλώθηκε σε όλη την Ασία και την Ευρώπη το 1816. Η πανδημία διήρκεσε περίπου μια δεκαετία, και θεωρείται μία από τις χειρότερες στην ιστορία της, με τον αριθμό των νεκρών να φτάνει σε εξαψήφιους αριθμούς.
1829-1851: Δεύτερη Πανδημία Χολέρας (Second Cholera Pandemic)
Στη δεύτερη πανδημία χολέρας επηρεάστηκε το βόρειο ημισφαίριο της Γης. Η πανδημία ξεκίνησε, όπως και η πρώτη, με ξεσπάσματα κατά μήκος του δέλτα του ποταμού Γάγγη στην Ινδία. Εξαπλώθηκε στην Ασία, την Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική. Στα συμπτώματα της νόσου περιλαμβάνονται ο εμετός, η αφυδάτωση και η διάρροια. Εκτιμάται ότι στοίχισε τη ζωή σε πάνω από 100.000 ανθρώπους.
1847-1848: Επιδημία Τύφου (Typhus Epidemic)
Η επιδημία τύφου του 1847 ήταν η πρώτη μεγάλη επιδημία τύφου, που εξαπλώθηκε σε όλον τον Καναδά. Προκαλούσε πυρετό, πονοκεφάλους, εξανθήματα, έμετο και βήχα και σκότωσε δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους μέσα σε ένα χρόνο.
1852 – 1860: Τρίτη Πανδημία Χολέρας (Third Cholera Pandemic)
Η τρίτη μεγάλη πανδημία της χολέρας εξαπλώθηκε σε όλη τη Ρωσία το 1852. Διήρκεσε περίπου 8 χρόνια, μολύνοντας εκατομμύρια ανθρώπους στη Ρωσία και σκοτώνοντας τουλάχιστον ένα εκατομμύριο σε λιγότερο από μια δεκαετία.
1889 – 1890: Πανδημία Γρίπης (Flu Pandemic)
Η πρώτη μεγάλη επιδημία της γρίπης εξαπλώθηκε σε ολόκληρο τον κόσμο μεταξύ του 1889 και του 1890, μολύνοντας εκατομμύρια ανθρώπους. Χωρίς τις απαραίτητες ιατρικές εγκαταστάσεις και τις γνώσεις για να καταπολεμηθεί αποτελεσματικά η επιδημία, ο αριθμός των νεκρών από τον ιό της γρίπης έφτασε σε επταψήφια νούμερα.
1918-1923: Πανδημία της Ισπανικής Γρίπης (Spanish Flu)
Η πανδημία γρίπης που ξέσπασε το 1918 ήταν μία από τις χειρότερες πανδημίες γρίπης στην ιστορία της ανθρωπότητας, που εξαπλώθηκε σε όλο τον κόσμο. Τουλάχιστον 75 εκατομμύρια άνθρωποι εκτιμάται ότι έχασαν τη ζωή τους.
1957-1958: Ασιατική Γρίπη (Asian Flu)
Η επιδημία της ασιατικής γρίπης του 1957 ήταν ένα ιδιαίτερα επικίνδυνο στέλεχος της γρίπης και εξαπλώθηκε σε όλο τον κόσμο. Όπως και με τα προηγούμενα κρούσματα γρίπης, ο αριθμός των νεκρών ήταν ιδιαίτερα υψηλός, σκοτώνοντας εκατομμύρια ανθρώπους σε μια περίοδο 12 μηνών.
1968-1969: Η Γρίπη του Χονγκ Κονγκ (Hong Kong Flu)
Η επιδημία της γρίπης του Χονγκ Κονγκ κράτησε μόνο ένα χρόνο, αλλά κατάφερε να εξαπλωθεί σε όλον τον κόσμο. Σε διάστημα μόλις ενός έτους, ο αριθμός των νεκρών έφτασε σε επταψήφια νούμερα, καθιστώντας τη από τα χειρότερα κρούσματα της γρίπης στη σύγχρονη ιστορία.
1974: Επιδημία Ευλογιάς της Ινδίας (Smallpox Epidemic of India)
Η επιδημία ευλογιάς της Ινδίας διήρκεσε λιγότερο από ένα χρόνο, αλλά σε αυτό το διάστημα μολύνθηκαν δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι. Σε λιγότερο από δώδεκα μήνες, στοίχισε τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους και άφησε ένα μόνιμο στίγμα όλη την Ινδία.
2002-2003: Σοβαρό Οξύ Αναπνευστικό Σύνδρομο (SARS)
Το ξέσπασμα του SARS το 2002 ξεκίνησε από την Κίνα και εξαπλώθηκε σε όλη την Ασία, σε μια περίοδο 12 μηνών. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ανακοίνωσε ότι η Κίνα ήταν «καθαρή» από τον SARS τον Μάιο του 2004, όμως, από τότε τα ξεσπάσματα του ιού έχουν σκοτώσει πάνω από 700 άτομα.
2009-2010: Πανδημία της Γρίπης των Χοίρων (2009 Flu Pandemic)
Η πανδημία της γρίπης των χοίρων ήταν η δεύτερη από τις δύο πανδημίες, που αφορούν τον ιό της γρίπης Η1Ν1, αν και αποτελούσε μια νέα «εκδοχή» αυτής. Ο ιός εξαπλώθηκε σε όλο τον κόσμο, μολύνοντας δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους και σκοτώνοντας χιλιάδες εξ αυτών.
2014: Ιός Έμπολα στη Δυτική Αφρική (West Africa Ebola Virus)
Το 2014 «βλέπει» το χειρότερο ξέσπασμα του ιού Έμπολα στην ιστορία. Από τις αρχές Σεπτεμβρίου του 2014 ο αιμορραγικός πυρετός έχει στοιχίσει τη ζωή σε πάνω από 3.800 ανθρώπους.
1960-μέχρι σήμερα AIDS/HIV
Αν και τα πρώτα περιστατικά υπήρχαν πριν τη δεκαετία του ’60 και του ’70, η έξαρση του ιού είναι μία από τις πιο χαρακτηριστικές ασθένειες που πλήττουν τον μοντέρνο κόσμο. Το AIDS θεωρείται η πέμπτη πιο θανατηφόρα ασθένεια στην ιστορία της ανθρωπότητας, καθώς ευθύνεται για τον θάνατο περίπου 40 εκατομμυρίων ανθρώπων παγκοσμίως.
2019-μέχρι σήμερα Coronavirus (2019-nCoV)
Ο αριθμός των νεκρών από την επιδημία του νέου κορωνοϊού στην Κίνα είχε ξεπεράσει μέχρι την περασμένη Κυριακή τον αριθμό των νεκρών που είχε προκαλέσει η επιδημία του σοβαρού οξέος αναπνευστικού συνδρόμου (SARS) το 2002-2003, ενώ ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας προέβλεψε ότι θα εξακολουθήσει να αυξάνεται ο αριθμός των κρουσμάτων, καθώς αναμένονται τα αποτελέσματα χιλιάδων ελέγχων που έχουν γίνει σε ασθενείς.
