Στη σύγχρονη κοινωνία η απιστία όλο και κερδίζει έδαφος. Οι έρευνες για το θέμα είναι πραγματικά πάμπολλες και τα δεδομένα υποστηρίζουν πως πλέον σχεδόν 1 στους δύο άνδρες και 1 στις 3 γυναίκες θα εμπλακούν σε εξωσυζυγική σχέση. Και όμως, δεν καταλήγουν όλοι αυτοί οι γάμοι σε διαζύγιο…
Της Θέκλας Βασιλείου
Συχνά μιλάμε για την απιστία ως ένα από τα μεγαλύτερα δεινά που μπορούν να συμβούν στη σχέση δύο ανθρώπων. Ο πόνος, η ταπείνωση, η απώλεια της εμπιστοσύνης και της αποκλειστικότητας της δυαδικής σχέσης, το κόστος στα παιδιά… Κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει τις αρνητικές συνέπειες, το ερώτημα όμως είναι κατά πόσο η απιστία μπορεί να έχει και θετικό αντίκτυπο σε μια σχέση.
ΕΥΚΑΙΡΙΑ ΕΠΑΝΕΞΕΤΑΣΗΣ
Η αλήθεια είναι πως ναι, για κάποια ζευγάρια, η απιστία αποτελεί μια μεταμορφωτική εμπειρία και καταλύτη για ανανέωση και αλλαγή! Μπορεί να δώσει στους συντρόφους το κίνητρο να εξετάσουν τα βαθύτερα προβλήματα της σχέσης τους και να υποχρεωθούν, μέσα από τη αποκάλυψη μια άλλης σχέσης, να σταματήσουν να κρύβουν τα δικά τους θέματα κάτω από το χαλί. Συχνά η απιστία χαρακτηρίζεται ως το κουτάλι που ανακατεύει την κατσαρόλα που λέγεται σχέση και φέρνει στην επιφάνεια πράγματα που έμειναν στο πάτο. Όταν οι σύντροφοι έρχονται αντιμέτωποι με την απιστία, υποχρεώνονται να επανεξετάσουν τη σχέση τους.
ΜΙΑ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΗ ΟΠΤΙΚΗ
Συχνά αυτή η ανανέωση έρχεται μέσα από τη συνειδητοποίηση ότι χάνεις τον άνθρωπό σου! Και αυτό ισχύει τόσο για τον απατημένο όσο και τον άπιστο. Οι έρευνες σχετικά με το θέμα αλλά και η κλινική εμπειρία δείχνουν ότι η σκουριασμένη σχέση υποχρεώνεται να ξυπνήσει προκειμένου να επιβιώσει. Ο απατημένος σύντροφος αποχτά δύναμη, έχει τη δυνατότητα να συγχωρέσει ή όχι, και συχνά μέσα στο θυμό του γίνεται πιο διεκδικητικός και κατηγορηματικός ως προς τις αποφάσεις του. Από την άλλη υποχρεώνεται (αν έχει την ψυχική ωριμότητα) να ανοίξει τα μάτια και τα αυτιά του απέναντι σε αυτό που συμβαίνει, απέναντι στον άλλον άνθρωπο που τον πρόδωσε. Και ο ίδιος ο άπιστος, όμως, συχνά βγαίνει μέσα από την εμπειρία της απιστίας με επίγνωση πια των συμπεριφορών που μπορεί να αποτέλεσαν προβληματικά μοτίβα στη σχέση και διατίθεται να εξετάσει άλλες τεχνικές για τη βελτίωση της επικοινωνίας, συμπεριφορές που ενισχύουν την ικανότητά του να εκφράζεται σωστά. Γίνεται πιο υπεύθυνος και δίνει μεγαλύτερη αξία στον/τη σύντροφό του. Η αποκάλυψη και ο κίνδυνος να χάσει τον/τη σύντροφό του είναι πολύ πιθανόν να του προσφέρουν μια διαφορετική οπτική, την εικόνα του συντρόφου πέρα από τα προβλήματα, την εικόνα που τελικά έχει σημασία.
Η ΑΠΙΣΤΙΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ Η ΛΥΣΗ…
Επομένως για κάποια ζευγάρια η εμπειρία της απιστίας μπορεί τελικά να σώσει τη σχέση αντί να τη διαλύσει. Σε καμία περίπτωση βέβαια δεν προτείνεται η απιστία ως μέσο επίλυσης προβλημάτων. Αντιλαμβανόμαστε όμως πως μπορεί, όταν προκύψει, να λειτουργήσει θετικά στο ζευγάρι που επιλέγει να αναλάβει τις ευθύνες του και να επαναπροσδιοριστεί…
ΠΟΙΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ «ΚΡΥΒΟΝΤΑΙ» ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΠΙΣΤΙΑ;
Τα ερευνητικά δεδομένα υποστηρίζουν πως όταν η σχέση δεν μπορεί να ικανοποιήσει ανάγκες (οικειότητα, συντροφικότητα, σεξ, ασφάλεια και συναισθηματική εξέλιξη) ή αδυνατεί να προσφέρει στο άτομο τα μέσα για να αναπτυχθεί προσωπικά, τότε το άτομο γίνεται πιο ευάλωτο απέναντι στην απιστία. Επιπλέον η δυσαρέσκεια που προκαλεί ο γάμος τείνει να είναι μεγαλύτερη στις άπιστες γυναίκες παρά στους άπιστους άνδρες, ενώ οι άπιστοι άνδρες είναι πιο πιθανό να αναφέρουν σεξουαλικά παρά συναισθηματικά κίνητρα για την απιστία. Φυσικά υπάρχουν και αμιγώς προσωπικά θέματα, όπως η ανάγκη για επιβεβαίωση, ο ναρκισσισμός και πολλά ακόμα.
ΥΠΑΡΧΕΙ ΔΕΥΤΕΡΟΓΕΝΕΣ ΟΦΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΑΠΙΣΤΙΑ;
Κάποια άτομα μπορεί να εμπλακούν στην απιστία προκειμένου να κερδίσουν την προσοχή του συντρόφου τους, είτε για να εκφράσουν τη δυσαρέσκεια για τη σχέση τους, είτε σαν μέσο επίλυσης μιας μη ικανοποιητικής σχέσης.
ΠΟΣΟ ΑΠΕΙΛΕΙ ΤΕΛΙΚΑ Η ΑΠΙΣΤΙΑ ΤΗ ΣΧΕΣΗ;
Η απιστία δεν αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για να διαλυθεί μία σχέση. Ναι, φυσικά, και μπορεί η σχέση να τραυματιστεί αλλά δεν απειλείται όταν έχει γερές βάσεις. Η επώδυνη διαδικασία της αποκάλυψης μπορεί να φέρει το ζευγάρι πιο κοντά, με καλύτερη επικοινωνία και νέες βάσεις.
ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΒΟΗΘΗΣΕΙ Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΖΕΥΓΟΥΣ;
Η δέσμευση του ζευγαριού σε μια θεραπευτική διαδικασία, αποτελεί ένα ακόμα σημαντικό κριτήριο για τη θετική αξιοποίηση της απιστίας. Η θεραπεία μπορεί να ενεργοποιήσει τον αναστοχασμό αναφορικά με το πώς το ζευγάρι έφτασε μέχρι εδώ και κυρίως να βοηθήσει τους συντρόφους να μετακινηθούν από τα αρνητικά συναισθήματα και να εξετάσουν το τι μπορούν να κάνουν προκειμένου να πάνε παρακάτω. «Πιστός» και «άπιστος» προσανατολίζονται στη δική τους ευθύνη για το πώς κατέληξαν στην απιστία και ενισχύονται να επαναπροσδιορίσουν τη στάση τους απέναντι στον/στη σύντροφο και τη σχέση.
ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΜΕΤΡΑ «ΠΡΟΛΗΨΗΣ»;
Εφόσον η απιστία προκύπτει συχνά, εξαιτίας σχεσιακών παραγόντων, είναι αυτονόητο πως και η «πρόληψη» θα αφορά την ποιότητα της σχέσης επικοινωνιακά, ψυχικά και σεξουαλικά. Αντιμετωπίστε τη σχέση σας ως ένα ζωντανό οργανισμό που χρειάζεται φροντίδα και τροφή προκειμένου να επιβιώσει. Η τροφή μπορεί να είναι ο διάλογος, η διατήρηση της σεξουαλικής έξαψης, η προσοχή που δίνουμε στον άλλον αλλά και στην προσωπική μας ανάπτυξη, ακόμα και στην εικόνα μας. Αν σκεφτείτε πως η σχέση εξαρτάται από εσάς για να ζήσει, τι φαντάζεστε πως μπορείτε να κάνετε προκειμένου, όχι απλά να τη διατηρείτε στη ζωή αλλά και να της προσφέρετε ποιότητα ζωής;
ΘΕΚΛΑ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ
Ψυχολόγος
Ιατρικό Κέντρο Σεξουαλικής Υγείας Θάνου Ασκητή
