Με σεβασμό στην παράδοση, πίστη στην αξία της πρώτης ύλης και μια σύγχρονη ματιά στη μεσογειακή κουζίνα, ο executive chef του PHOS, Λευτέρης Καρέλης, και ο Director of Food and Beverage του Cap St Georges Hotel & Resort, Μαρίνος Καραολή, μιλούν για τη φιλοσοφία που διαμορφώνει το μενού του εστιατορίου και τη γαστρονομική σκηνή της Κύπρου.
Τι ήταν αυτό που σας ενθουσίασε περισσότερο στην πρόκληση του να αναλάβετε την κουζίνα του εστιατορίου PHOS;
Λευτέρης Καρέλης: Οι ρίζες μου από την Κρήτη είναι αυτές που έβαλαν τις βάσεις και καθορίζουν τη μαγειρική μου φιλοσοφία. Ερχόμενος από έναν τόπο τόσο ευλογημένο, δεν ήξερα τι ακριβώς να περιμένω φτάνοντας στην Κύπρο. Αντίκρισα όμως την Πάφο, έναν τόπο που με μάγεψε από την πρώτη στιγμή. Οι άνθρωποί της, η αυθεντικότητά τους και η βαθιά τους σχέση με την πρώτη ύλη μού θύμισαν έντονα το δικό μου μέρος. Ένιωσα αμέσως μια ισχυρή σύνδεση με την ενέργεια του νησιού και τη ζεστή φιλοξενία των κατοίκων του.
- Διαβάστε επίσης: PHOS: Το εστιατόριο που δίνει φρέσκια δυναμική στην Πάφο
Αυτή τη «μαγεία» και τον σεβασμό στην παράδοση ήθελα να φέρω μαζί μου, και η ευκαιρία που μου δόθηκε στο PHOS με κέρδισε με μιας. Το PHOS δεν είναι απλώς ένα όμορφο εστιατόριο· είναι ένας χώρος με ξεχωριστό χαρακτήρα, και στόχος μου ήταν η γαστρονομική εμπειρία να έχει την ίδια ένταση και προσωπικότητα. Με ενδιέφερε να χτίσω ένα μενού που να παντρεύει τις κρητικές μου καταβολές με την παράδοση και τα προϊόντα της Κύπρου, φέρνοντάς τα στο σήμερα, χωρίς υπερβολές και χωρίς να χάνεται η ουσία της γεύσης.

Η θέα και η αρχιτεκτονική του PHOS δημιουργούν μια ιδιαίτερη ατμόσφαιρα. Πώς συνομιλεί η κουζίνα με αυτό το σκηνικό;
Λευτέρης Καρέλης: Στο PHOS, τίποτα δεν είναι απλώς οπτικό· όλα είναι σχεδιασμένα για να γεννούν ένα βαθύ συναίσθημα. Η συγκλονιστική του θέα, το μεσογειακό φως με τις σκιές που δημιουργεί, τα ασυναγώνιστα χρώματα στον ορίζοντα με το απίθανο ηλιοβασίλεμα και η αρχιτεκτονική, συνθέτουν ένα μοναδικό σκηνικό και προσφέρουν μια άμεση αίσθηση φιλοξενίας, ηρεμίας, ελευθερίας και κομψότητας.
Ήθελα, λοιπόν, η κουζίνα μας να «ταυτιστεί» με αυτό ακριβώς το συναίσθημα και τα πιάτα να ακολουθούν την ίδια λογική: να προσφέρουν την ίδια γαλήνη που προσφέρει το τοπίο στο βλέμμα. Γι’ αυτό επιμένω σε καθαρές γεύσεις, απόλυτη ισορροπία και προσοχή στη λεπτομέρεια, με απλότητα, χωρίς περιττά στοιχεία και προσπάθεια εντυπωσιασμού. Όπως ο χώρος σε αφήνει να ανασάνεις, να τον μελετήσεις και να ταξιδέψεις, έτσι και η κουζίνα μας απομακρύνει κάθε «θόρυβο» και αφήνει την αγνή, αυθεντική πρώτη ύλη να πρωταγωνιστήσει και να σε αγγίξει.

Ποιες είναι οι σημαντικότερες επιρροές που διαμόρφωσαν το μενού;
Λευτέρης Καρέλης: Αναμφίβολα από τη μεσογειακή κουζίνα, την ελληνική και την κυπριακή παράδοση, αλλά και από τις εμπειρίες που έχω αποκτήσει δουλεύοντας σε διαφορετικά περιβάλλοντα. Πριν ανοίξει τις πόρτες του το PHOS, επέλεξα να ζήσω στην Κύπρο για περισσότερους από έξι μήνες. Ήθελα αυτόν τον χρόνο για να γυρίσω και να γνωρίσω το νησί, να συναντήσω ντόπιους παραγωγούς και να αφουγκραστώ όσο καλύτερα μπορούσα τον τόπο, τις συνήθειες και τα υλικά του.
Με ενδιαφέρουν βαθιά οι γεύσεις που έχουν μνήμη και ιστορία. Αυτό το εξάμηνο της αναζήτησης με βοήθησε να καταλάβω πώς αυτές οι μνήμες μπορούν να μετουσιωθούν σε πιάτα που σε ταξιδεύουν πίσω στον χρόνο, αλλά ταυτόχρονα σου προσφέρουν μια εντελώς νέα, σύγχρονη γαστρονομική εμπειρία.
Ποια στοιχεία της κυπριακής και της ευρύτερης μεσογειακής γαστρονομίας ενέπνευσαν στο PHOS;
Μαρίνος Καραολή: Ολόκληρη η Μεσόγειος έχει την ευλογία να διαθέτει μια ασύλληπτη παλέτα από εξαιρετικές πρώτες ύλες. Ψάρια, θαλασσινά, ελαιόλαδο, άγρια βότανα και τα άνυδρα λαχανικά που μεγαλώνουν κάτω από τον ήλιο μας, αποτελούν τον θεμέλιο λίθο της γαστρονομικής μας φιλοσοφίας στο PHOS. Από την άλλη, η κυπριακή κουζίνα εμπνέει με έναν τρόπο πολύ βαθύ και ουσιαστικό: με την αυθεντικότητα και τη μοναδική γενναιοδωρία των γεύσεών της. Είναι μια γαστρονομία που δεν βασίζεται σε τεχνάσματα και δεν προσπαθεί επιφανειακά να εντυπωσιάσει. Σε κερδίζει αμέσως με την ειλικρίνειά της, τη ζεστασιά της και τον τρόπο που φέρνει τους ανθρώπους γύρω από ένα τραπέζι. Αυτή την καθαρότητα των υλικών και την κυπριακή φιλοξενία θέλαμε να αποτυπώσουμε, δίνοντάς τους μια σύγχρονη αλλά απόλυτα σεβαστή μετάφραση.

Στο PHOS συναντάμε γνώριμες γεύσεις μέσα από μια πιο σύγχρονη προσέγγιση. Τι σας ενδιαφέρει περισσότερο όταν επανερμηνεύετε κλασικές συνταγές;
Λευτέρης Καρέλης: Κάθε μου προσπάθεια ξεκινά πάντα με έναν βαθύ, σχεδόν ευλαβικό σεβασμό απέναντι στο πρωτότυπο. Δεν με ενδιαφέρει να αποδομήσω ή να αλλάξω μια κλασική συνταγή μόνο και μόνο για να εντυπωσιάσω ή απλώς για να τη βαφτίσω «σύγχρονη». Αυτό που με συναρπάζει πραγματικά είναι όταν καταφέρνω να κρατήσω αναλλοίωτο το συναίσθημα και τη ζεστασιά που κουβαλάει μια παραδοσιακή γεύση, παρουσιάζοντάς τη όμως με μια σύγχρονη αισθητική και τεχνική που ανταποκρίνεται στο σήμερα. Η μαγειρική για μένα είναι επικοινωνία. Αν κάποιος δοκιμάσει ένα πιάτο μας στο PHOS και αυτό καταφέρει να του ξυπνήσει μια θαλπωρή, μια παιδική ανάμνηση ή μια κυριακάτικη οικογενειακή στιγμή, τότε και μόνο τότε θεωρώ ότι έχουμε πετύχει τον σκοπό μας.
Ποιο πιάτο θεωρείτε ότι εκφράζει καλύτερα την ταυτότητα του εστιατορίου και ποια ιστορία κρύβεται πίσω από αυτό;
Μαρίνος Καραολή: Χωρίς δεύτερη σκέψη, θα έλεγα το παστίτσιο. Είναι ένα πιάτο-σύμβολο, χαραγμένο στο DNA όλων μας, συνδεδεμένο με τα κυριακάτικα οικογενειακά τραπέζια και τις πιο ζεστές αναμνήσεις από τα πρώτα μας χρόνια—ένα πιάτο που ίσως, μεγαλώνοντας, ως ενήλικες τείνουμε να «απορρίπτουμε». Στο PHOS, επιλέξαμε να το επαναπροσδιορίσουμε, προσεγγίζοντάς το με μια διαφορετική ακρίβεια, φινέτσα και σύγχρονες τεχνικές, χωρίς όμως να του στερήσουμε ούτε στο ελάχιστο τη θαλπωρή και τον αρχικό του χαρακτήρα.
Αυτό το πιάτο αποτελεί την απόλυτη προσωποποίηση της ταυτότητάς μας. Συμβολίζει ακριβώς αυτό που πρεσβεύει το PHOS: να προσφέρουμε μια οικεία, βαθιά συναισθηματική γεύση μέσα από μια σύγχρονη γαστρονομική εμπειρία, με σκοπό να ξαφνιάσουμε ευχάριστα τον καλεσμένο μας.

Πώς γεννιέται ένα νέο πιάτο στην κουζίνα; Από πού ξεκινά η δημιουργική διαδικασία;
Λευτέρης Καρέλης: Η γέννηση ενός πιάτου είναι μια βαθιά εσωτερική, σχεδόν συναισθηματική διαδικασία. Συνήθως, όλα ξεκινούν από ένα ερέθισμα: μια ζωντανή ανάμνηση, το άρωμα ενός αγνού προϊόντος που βρίσκεται στην εποχή του, μια αυθόρμητη συζήτηση με την ομάδα μου, ακόμα και μια όμορφη και ήρεμη μέρα. Κρατάω σημειώσεις συνεχώς, σαν να προσπαθώ να αποτυπώσω μια έμπνευση πριν χαθεί στον θόρυβο της καθημερινότητας. Όταν αυτή η ιδέα αρχίσει να παίρνει μορφή στο μυαλό μου, τότε έρχεται η ώρα να τη μεταφέρω στον πάγκο της κουζίνας. Εκεί ξεκινούν οι δοκιμές. Κανείς δεν φαντάζεται πόσο χρόνο μπορεί να χρειαστεί και πόσους πειραματισμούς ή διορθώσεις μπορεί να κρύβει μέσα της μια συνταγή, μέχρι να φτάσουμε ακριβώς στο αποτέλεσμα που ονειρευτήκαμε—σε αυτό που θα καταφέρει να αγγίξει τον καλεσμένο. Η δημιουργία ενός πιάτου δεν είναι μια στατική συνταγή είναι ένα ζωντανό ταξίδι συνεχούς εξέλιξης.
Πόσο σημαντικό ρόλο παίζουν οι τοπικές πρώτες ύλες και οι Κύπριοι παραγωγοί;
Μαρίνος Καραολή: Η συνεργασία με τους Κύπριους παραγωγούς και η χρήση των τοπικών πρώτων υλών αποτελούν θεμέλιο λίθο της στρατηγικής μας. Όλα ξεκινούν από τη βαθιά μας επιθυμία να στηρίξουμε και να ενισχύσουμε την τοπική κοινωνία. Πάνω σε αυτή τη βάση χτίζουμε το όραμά μας, θέτοντας πάντα εξαιρετικά υψηλά πρότυπα. Για εμάς, η ποιότητα της εμπειρίας ξεκινά αποκλειστικά από την αυθεντικότητα του προϊόντος. Επιλέγουμε συνειδητά να δημιουργούμε σχέσεις εμπιστοσύνης με ανθρώπους που γνωρίζουν, πονούν και σέβονται τη γη και τη θάλασσα της Κύπρου. Μάλιστα, ένα πολύ ξεχωριστό κομμάτι αυτής της φιλοσοφίας είναι ότι διατηρούμε και το δικό μας κομμάτι γης, το οποίο μας προσφέρει μοναδική, αγνή πρώτη ύλη που ο επισκέπτης έχει την ευκαιρία να γευτεί κατά την επίσκεψή του στο PHOS. Όσο πιο κοντά βρισκόμαστε στην πηγή της πρώτης ύλης, τόσο πιο αληθινή και ζωντανή είναι η ιστορία που διηγούμαστε στο πιάτο του καλεσμένου μας. Η Μεσόγειος μας προσφέρει απλόχερα εξαιρετικά ψάρια, θαλασσινά, ελαιόλαδο και βότανα. Αυτόν τον πλούτο, μαζί με τη μοναδική γενναιοδωρία και την ειλικρίνεια της κυπριακής φιλοξενίας, θέλουμε να προβάλλουμε σε κάθε τραπέζι.

Υπάρχει κάποιο πιάτο στο μενού που θεωρείτε ότι εκφράζει με τον πιο ολοκληρωμένο τρόπο τη γενικότερη φιλοσοφία σας ως σεφ;
Λευτέρης Καρέλης: Η κακαβιά είναι αναμφίβολα το καλύτερο παράδειγμα. Πρόκειται για ένα πιάτο με βαθιές ρίζες στην παράδοσή μας, το οποίο όμως στο PHOS καθρεφτίζει απόλυτα τη δική μου μαγειρική ταυτότητα. Είναι μια συνταγή που στηρίζεται αποκλειστικά στη φρεσκάδα της ψαριάς της ημέρας, στην ποιότητα του ζωμού και στην ακρίβεια της τεχνικής. Σε ένα τέτοιο πιάτο δεν έχεις πού να κρυφτείς; δεν υπάρχουν βαριές σάλτσες ή εντυπωσιακά γαρνιρίσματα για να καλύψουν τυχόν αστοχίες. Για εμένα, η κακαβιά αποτελεί όλη την ουσία της αληθινής γαστρονομίας: αποδεικνύει ότι η μαγεία δεν βρίσκεται στην πολυπλοκότητα, αλλά στην ικανότητα να παίρνεις το πιο απλό, αγνό υλικό που σου προσφέρει η θάλασσα της Πάφου και να το αναδεικνύεις με τέτοιο σεβασμό, ώστε να ξυπνάει αναμνήσεις και καθαρό συναίσθημα σε κάθε κουταλιά.
Πώς βλέπετε να εξελίσσεται η γαστρονομική σκηνή της Κύπρου τα τελευταία χρόνια;
Μαρίνος Καραολή: Μεγαλώνοντας εδώ και βλέποντας την περιοχή μου να αλλάζει, νιώθω τεράστια συγκίνηση και περηφάνια για τη γαστρονομική εξέλιξη της Κύπρου, και ειδικά της Πάφου, τα τελευταία χρόνια. Έχοντας την τύχη να ταξιδέψω πολύ στο εξωτερικό, τόσο για επαγγελματικούς όσο και για προσωπικούς λόγους, κάθε φορά που επιστρέφω στον τόπο μου βλέπω με πραγματικό ενθουσιασμό κάτι πολύ όμορφο: τους επαγγελματίες να στρέφουν με βαθύ σεβασμό το βλέμμα τους προς τις ρίζες μας, στα προϊόντα της γης μας και στους δικούς μας, ντόπιους παραγωγούς, αναδεικνύοντας την κυπριακή ταυτότητα μέσα από μια σύγχρονη ματιά.
Η Κύπρος έχει πλέον όλα τα εφόδια—τους ανθρώπους, την πρώτη ύλη, την ιστορία—για να ξεχωρίσει και να καθιερωθεί ως ένας ισχυρός γαστρονομικός προορισμός στη Μεσόγειο. Αυτή η δυναμική είναι που με γεμίζει αισιοδοξία. Στο PHOS, νιώθω διπλά ευλογημένος γιατί, από τη θέση μου, γίνομαι καθημερινά μέρος αυτής της εξέλιξης, προσφέροντας μια εμπειρία που τιμά τον τόπο που με μεγάλωσε, αλλά ταυτόχρονα κοιτάζει το μέλλον με τόλμη.

Αγίου Γεωργίου 224, Πέγεια, Πάφος, 97 828828.

