Του Γιάννη Καρακάση MW*
Η Κύπρος, ένα νησί πλούσιο σε ιστορία και πολιτισμό που πηγαίνει πίσω χιλιάδες χρόνια, αρχίζει να βιώνει μία αναγέννηση της οινικής της βιομηχανίας μέσα από την επιδραστική αύξηση της δημοτικότητας των αυτόχθονων ποικιλιών της. Ο αείμνηστος Άκης Ζαμπάρτας, πρωτοπόρος οινοποιός, κατά τη διάρκεια της καριέρας του ως οινολόγος στην ΚΕΟ, ανακάλυψε εκ νέου 12 ποικιλίες σταφυλιών πάνω στις οποίες ακουμπάει πλέον το μέλλον του κυπριακού αμπελώνα. Ανάμεσα σε αυτές οι πιο γνωστές είναι το Ξυνιστέρι από τις λευκές και το Μαύρο και το Μαραθεύτικο από τις ερυθρές.
Πέρα από τις ιδιαίτερες τους γεύσεις και αρώματα, τα κρασιά από αυτές τις ποικιλίες έχουν ένα ξεχωριστό χαρακτηριστικό που εκτιμούν πάντα οι λάτρεις του κρασιού: είναι εξαιρετικά φιλικά προς τη γαστρονομία. Σε αυτό το άρθρο, θα εξερευνήσουμε τα μοναδικά χαρακτηριστικά των λευκών κυπριακών ποικιλιών και θα προσφέρουμε προτάσεις για να τα συνδυάσετε με μια μεγάλη ποικιλία πιάτων, τόσο τοπικών όσο και διεθνών.
Ξυνιστέρι – H κομψή λευκή ποικιλία
Το Ξυνιστέρι, η πιο φυτεμένη λευκή ποικιλία του νησιού που καλύπτει περίπου το 30% του συνολικού αμπελώνα διακρίνεται για τη φρέσκια οξύτητά της (αποτέλεσμα του υψομέτρου ή οινοποιητικής παρέμβασης γιατί η φυσική της οξύτητα είναι μάλλον χαμηλή), τις λεπτές ανθικές νότες και τις γεύσεις εσπεριδοειδών. Παράγει γενικά κρασιά ελαφρού σώματος χωρίς επίδραση της βελανιδιάς που θα ταιριάξουν με
μεσογειακές σαλάτες, μικρά τηγανητά ψάρια και πολλά ορεκτικά που έρχονται ταυτόχρονα στο τραπέζι. Θεωρώ ότι συνδυάζεται εξίσου όμορφα και με το σούσι, καθιστώντας το μια ευέλικτη επιλογή για διεθνείς κουζίνες. (Αγαπημένος συνδυασμός: Κολοκύθια με αυγά).
Σπούρτικο – Το κρυμμένο μυστικό της Κύπρου
Το Σπούρτικο είναι μια λιγότερο γνωστή λευκή ποικιλία σταφυλιού που φύεται σε λιγότερο από το 1% του κυπριακού αμπελώνα. Ξεχωρίζει για την υψηλή οξύτητά του, τον συχνά ορυκτό χαρακτήρα του και τις νότες πράσινου μήλου. Είναι μία ποικιλία που διαθέτει νεύρο και ενέργεια. Συνήθως παράγει κρασιά με ένα ζωντανό, λεμονί χρώμα και ζωηρό χαρακτήρα. Το Σπούρτικο λάμπει όταν το συνδυάζουμε με τοπικούς μεζέδες, όπως χαλούμι βραστό με δυόσμο, ελιές και ντολμάδες. Αλλά και με ντομάτα με φρέσκιο προζυμένιο ψωμί με ελαιόλαδο. Η τονισμένη οξύτητά του το καθιστά επίσης εξαιρετική επιλογή για πιάτα όπως το σεβίτσε και τα στρείδια, αναδεικνύοντας τη φρεσκάδα των θαλασσινών.
Πρωμάρα – Η γεμάτη πλούτο ποικιλία
Η Πρωμάρα είναι και αυτή μία σπάνια ποικιλία με φυτεύσεις ανάλογες του Σπούρτικου. Ωριμάζει πρώιμα και είναι ικανή να παράγει σαγηνευτικά κρασιά γεμάτα πλούτο και πολυπλοκότητα. Μπορεί να λειτουργήσει καλά με το δρύινο βαρέλι, και η παλαίωση μπορεί να αποκαλύψει περισσότερες αρωματικές αποχρώσεις. Ο γευστικός πλούτος της ταιριάζει θαυμάσια με ψητά πουλερικά, με μακαρόνια φούρνου (κυπριακή εκδοχή του παστίτσιο) καθώς και πλούσιες, βουτυρένιες σάλτσες. Η πολυπλοκότητά του κρασιού αναβαθμίζει όλη την εμπειρία.
Βασίλισσα και Μωροκανέλλα– Οι νέες αγαπημένες του κυπριακού αμπελώνα
Βασίλισσα
Για χρόνια κρυμμένη κάτω από το όνομα Μωροκανέλλα αφού σχετικά πρόσφατα η ποικιλία αναγνωρίστηκε επισήμως η Βασίλισσα δείχνει ότι μπορεί να γίνει η νέα αγαπημένη του αμπελώνα. Για να γίνει αυτό βέβαια πρέπει να αυξηθούν οι φυτεύσεις που είναι λιλιπούτιες αλλά δείχνουν δυναμική αύξησης γενικά. Η Βασίλισσα είναι μία αρωματική ποικιλία με ανθικά αρώματα, ζάχαρη άχνη και λουκούμι σε ένα διαφορετικό στυλ από αυτό της Μαλαγουζιάς ή του Sauvignon Blanc. Ταιριάξτε την με ζυμαρικά με λαχανικά όπως ο αρακάς και αρωματισμένα με βότανα ή με χοιρινό στη σούβλα.
Μωροκανέλλα
Mία ανερχόμενη λευκή ποικιλία που φαίνεται να έχει ένα λαμπρό μέλλον, αν και (προς το παρόν) μόνο λίγοι παραγωγοί παράγουν ένα μονοποικιλιακό κρασί. Ορισμός της ισορροπίας με ίσες δόσεις ωριμότητας και κομψότητας. Διακρίνεται για την οξύτητά της που είναι ακόμη πιο μεγάλη από του Σπούρτικου και για το πλούσιο σχετικά σώμα της (πιο ελαφρύ σε σχέση με την Πρωμάρα). Αρωματικά ξεχωρίζουν αρώματα λεμονιού, ροδάκινα και φυτικά στοιχεία. Μία καλή ιδέα ταιριάσματος είναι οι λαχανοντολμάδες ή τα πρωτοκλασάτα λιπαρά ψάρια.
- Διαβάστε επίσης: Γιαννούδι: O νέος πρεσβευτής του κυπριακού αμπελώνα
*O Γιάννης Καρακάσης MW είναι ένας από τους περίπου 400 Masters of Wine στον κόσμο. Γράφει, εκπαιδεύει και συμβουλεύει ενώ είναι ο ιδρυτής της σχολής First Growth Wine School στη Λεμεσό η οποία προσφέρει αποκλειστικά οινική εκπαίδευση ως επίσημος εγκεκριμένος πάροχος του προγράμματος WSET www.firstgrowth.eu. Παράλληλα είναι ο εμπνευστής του καινοτόμου διαγωνισμού κρασιού 50 Great Greek Wines.
