Η βιοδυναμική αμπελουργία βλέπει το κρασί ως ζωντανό οργανισμό, βαθιά συνδεδεμένο με τον ρυθμό της φύσης και τις κινήσεις των ουράνιων σωμάτων. Από την καλλιέργεια του αμπελιού μέχρι τη στιγμή της απόλαυσης στο ποτήρι, η Σελήνη και οι πλανήτες φαίνεται να παίζουν τον δικό τους ρόλο.
Της Ιουλίας Κυπρή
Πολλοί οινοπαραγωγοί που ακολουθούν τη βιοδυναμική φιλοσοφία πιστεύουν πως η Σελήνη επηρεάζει το κρασί, με τον ίδιο σχεδόν μυστηριώδη τρόπο που επηρεάζει τις παλίρροιες των ωκεανών. Για τους υποστηρικτές της βιοδυναμικής αμπελοκαλλιέργειας, το κρασί είναι κάτι περισσότερο από ένα αγροτικό προϊόν· είναι ζωντανός οργανισμός που αλληλεπιδρά με τις κοσμικές δυνάμεις.
Η βιοδυναμική γεωργία, που εισήγαγε ο φιλόσοφος και εσωτεριστής Rudolf Steiner το 1924, προσεγγίζει τη γεωργία όχι ως μια σειρά από τεχνικές καλλιέργειας, αλλά ως μια ολιστική, σχεδόν πνευματική πρακτική. Η γη, τα φυτά και οι άνθρωποι θεωρούνται ως ένα ενιαίο οικοσύστημα που λειτουργεί σε αρμονία με τις δυνάμεις της φύσης, τις φάσεις της Σελήνης, αλλά και τις κινήσεις των πλανητών.
Η μέθοδος αυτή υπερβαίνει τη βιολογική καλλιέργεια, ενσωματώνοντας πρακτικές όπως η ενδυνάμωση του εδάφους με ειδικά σκευάσματα (π.χ. κομπόστ που έχει ωριμάσει μέσα σε κέρατα αγελάδων), η χρήση φυτικών εκχυλισμάτων, και η αποφυγή συνθετικών παρεμβάσεων. Οι βιοδυναμικοί οινοποιοί προτιμούν τις αυτόχθονες ζύμες, τη χαμηλή χρήση θειωδών και ελαχιστοποιούν την παρέμβαση στην οινοποίηση, δίνοντας έμφαση στην έκφραση του terroir και της ενεργειακής μοναδικότητας κάθε αμπελώνα.
Η Σεληνιακή επίδραση στη γεύση του κρασιού
Στην καρδιά της βιοδυναμικής φιλοσοφίας βρίσκεται το σεληνιακό ημερολόγιο. Οι μέρες του χρόνου διακρίνονται σε τέσσερις τύπους, ανάλογα με τη θέση της Σελήνης και τις επιρροές της στα στοιχεία της φύσης (γη, νερό, αέρας, φωτιά): Αναλόγως του ημερολογίου προτείνονται και οι ανάλογες εργασίες στο αμπέλι.
Επίσης, αρκετοί οινόφιλοι ακολουθούν αυτό το ημερολόγιο για να επιλέξουν την καλύτερη στιγμή για να ανοίξουν ένα μπουκάλι – ειδικά όταν πρόκειται για κρασιά υψηλής ευαισθησίας ή φυσικής οινοποίησης.
Ημέρες Φρούτου: Συνδέονται με το στοιχείο της φωτιάς. Είναι ιδανικές για τρύγο. Πιστεύεται ότι αυτές οι μέρες ενισχύουν τη φρουτώδη γεύση, τη δομή και την ενέργεια του κρασιού.
Ημέρες λουλουδιών: Συνδέονται με τον αέρα. Δεν γίνεται καμία εργασία στο αμπέλι Τονίζουν τα ανθικά και αρωματικά χαρακτηριστικά, ιδανικές για ευωδιαστά, εκφραστικά κρασιά.
Ημέρες Φύλλου: Συνδέονται με το νερό.Ενδείκνυνται για πότισμα. Θεωρούνται πιο ουδέτερες· το κρασί ενδέχεται να εμφανίζεται λιγότερο ζωντανό ή και λίγο “μουδιασμένο”.
Ημέρες Ρίζας: Συνδέονται με το στοιχείο της γης. Κατάλληλες για το κλάδεμα. Το κρασί συχνά φαίνεται πιο αυστηρό, πιο «κλειστό», με γήινες νότες και περιορισμένη αρωματική ένταση.
Διάσημοι πρωτοπόροι και υποστηρικτές της βιοδυναμικής οινοποιίας
Η βιοδυναμική αμπελουργία έχει πλέον υποστηρικτές σε όλο τον κόσμο, από τη Γαλλία έως τη Νέα Ζηλανδία και την Ελλάδα. Ορισμένοι από τους πιο γνωστούς παραγωγούς είναι οι ακόλουθοι:
- Nicolas Joly (Loire, Γαλλία)
- Domaine du Nozay (Sancerre, Γαλλία)
- Châteaux Palmer, Pontet-Canet, Climens (Bordeaux)
- Chapoutier (Rhône)
- Gérard Bertrand (Languedoc)
- Querciabella (Chianti, Ιταλία)
- Millton Vineyards (Νέα Ζηλανδία)
- Κτήμα Τάτση (Γουμένισσα, Ελλάδα)
- Κτήμα Ζαφειράκη (Τύρναβος, Ελλάδα)
- Κήμα Σκλάβου (Κεφαλονιά, Ελλάδα)
- Κτήμα Δυμάτου Δύμες (Κύπρος)
Τελικά, έχει σημασία η σελήνη στο ποτήρι σας;
Η επιστήμη παραμένει επιφυλακτική απέναντι στις απόλυτες αξιώσεις της βιοδυναμικής φιλοσοφίας. Ωστόσο, δεν μπορεί να αγνοήσει το γεγονός ότι οι παραγωγοί που ακολουθούν αυτή την προσέγγιση δημιουργούν κρασιά με ξεχωριστή ταυτότητα, έντονη αίσθηση του τόπου και σαφές αποτύπωμα του περιβάλλοντος στο οποίο γεννήθηκαν.
Αν μη τι άλλο, η γευστική δοκιμή με βάση το σεληνιακό ημερολόγιο μπορεί να αποτελέσει μια ευχάριστη και ενδιαφέρουσα εμπειρία. Την επόμενη φορά που θα ανοίξετε ένα μπουκάλι, ρίξτε μια ματιά στο ημερολόγιο: αν είναι Ημέρα Φρούτου, ίσως το κρασί σας να σας εκπλήξει με τη ζωντάνια και την έντασή του.
