Ο Πέτρος Ακονίδης, Σύμβουλος Οίνου δοκίμασε 9 επιτυχημένες εκδοχές του Ξυνιστεριού όπου το βαρέλι είναι παρών και μας μεταφέρει τις εντυπώσεις του.
Αν ρωτήσουμε έναν κάτοικο της Μεγαλονήσου να μας πεί μια ντόπια λευκή ποικιλία σταφυλιού , η απάντηση 9 στις 10 φορές θα ήταν μία το Ξυνιστέρι. Μια ποικιλία πολυδύναμη, από την οποία παράγονται συνήθως, κρασιά για καθημερινή απόλαυση, με φινέτσα, ισορροπία, απλότητα, καθαρή μύτη μα και πολύ καλή σχέση τιμής-ποιότητας.
Μια από τις πιο ενδιαφέρουσες προκλήσεις των Κυπρίων οινοποιών τα τελευταία χρόνια είναι η επίδραση του βαρελιού στο Ξυνιστέρι. Η χρήση του προυποθέτει εξαιρετικής ποιότητας σταφύλι, από ιδιαίτερα αμπελοτόπια, συνήθως από ένα αμπελοτεμμάχιο (single vineyard), ώστε να ισορροπεί ο φρουτώδης χαρακτήρας της ποικιλίας, με την επίδραση του δρύ ή της ακακίας και τη μικροοξυγόνωση του βαρελιού.
Η προσεκτική χρήση του βαρελιού, σε συνδυασμό με την ανάδευση των οινολασπών (Sur lie-Battonage) δίνει στο Ξυνιστέρι, πιο πλούσιο, λιπαρό, πολύπλοκο και γαστρονομικό χαρακτήρα. Το αποτέλεσμα είναι να μπορούμε να συνδυάσουμε την αγαπημένη μας Κυπριακή ποικιλία με μεγαλύτερο εύρος συνταγών, με πρωτείνες που μαγειρεύονται στο κάρβουνο, είναι πιο λιπαρές και με μεγαλύτερη συμμετοχή μπαχαρικών σε αυτές. Τα πουλερικά και το ψαρονέφρι, λευκά κρέατα επίσης και ζυμαρικά συνοδευόμενα με λευκές σάλτσες, καπνιστα και μεγάλα λιπαρά ψάρια στη σχάρα, παλαιωμένα και πολύπλοκα τυριά, ακόμα και με τα παραδοσιακά και αγαπημένα μας Κυπριακή σούβλα και σουβλάκι.
Στη σειρά Masterclass ’’Ανακαλύπτω το Κυπριακο Κρασί’’ και ’’Οι Δρόμοι του Κρασιού’’ που οργανώθηκαν πρόσφατα στη Λάρνακα, μελετήσαμε αυτή τη σχέση της ποικιλίας με το βαρέλι είτε δρύινο, είτε ακακίας. Δοκιμάσαμε εξαιρετικές ετικέτες από όλη την Κύπρο και θα προσπαθήσουμε να μοιραστούμε μαζί σας αυτή την εμπειρία μας.
NELION RKAES 758 (Π.Γ.Ε ΠΑΦΟΣ)
Ο οινολόγος Μαρίνος Ιωάννου, ιδιοκτήτης του οινοποιείου στο Πραιτώρι, παράγει λευκά κρασιά μόνον από Ξυνιστέρι. Το σταφύλι προέρχεται από ένα αμπελοτόπι (αρ. 758) στην περιοχή Ρκαες, στα 470μ στις ασβεστολιθικές πλαγιές του Διαρίζου ποταμού. Η λέξη ρκα στην κυπριακή διάλεκτο σημαίνει γερόντισσα και το όνομα προέρχεται από παλιό γυναικείο μοναστήρι που υπήρχε στην περιοχή. Έχει επιλεγεί το βαρέλι ακακίας για την ωρίμανση,για 4 μήνες με τις οινολάσπες του, δίνοντας στο Ξυνιστέρι έναν μοναδικό και φινετσάτο χαρακτήρα. Στα αρώματα εξωτικών φρούτων, πράσινου μήλου και εσπεριδοειδών το βαρέλι προσθέτει διακριτικές νότες ανθών ακακίας, γιασεμιού και βοτάνων. Στό στόμα πλούσιο αλλά χωρίς υπερβολές, με μέτρια οξύτητα, ορυκτότητα και πιπεράτη επίγευση.
Λ.Τ. 13.00€ (WineVault)
GIALELI XYNISTERI SINGLE VINEYARD (Π.Γ.Ε. ΠΑΦΟΣ)
Το σταφύλι προέρχεται από παλαιά, αυτόριζα κλήματα στην περιοχή Λαόνα-Ακάμας και σε υψόμετρο 650 μέτρων, στα οποία επιδρά ευεργετικά η θαλάσσια αύρα. Ο οινολόγος Αμφιλόχιος Πολάτογλου επιλέγει, μετά την ζύμωση, μέρος του κρασιού να ωριμάζει σε δρύινα και βαρέλια ακακίας για 4 μήνες με τις οινολάσπες του. Αρώματα εσπεριδοειδών, λευκών ανθέων, ώριμου αχλαδιού και πράσινου μήλου, που υποστηρίζονται από μια διακριτική ορυκτότητα. Στο στόμα αναδεικνύεται μια φινετσάτη οξύτητα και μια μακρά, ελαφρώς αλατούχα επίγευση. Την ετικέτα, διαφορετική για κάθε χρονιά, φιλοτεχνεί ο καλλιτέχνης Νικόλας Λαδόμματος.
Λ.Τ. 20.00€ (Vinologie)
VLASSIDES ALATES (Π.Ο.Π. ΚΡΑΣΟΧΩΡΙΑ ΛΕΜΕΣΟΥ)
Το όραμα του για το Ξυνιστέρι ο Σοφοκλής Βλασίδης, το ονόμασε Αλάτες (φτερούγες στην Κυπριακή διάλεκτο). Το οινοποιείο βρίσκεται στο Κοιλάνι ενώ το σταφύλι προέρχεται απο αμπελώνες, σε υψόμετρο γύρω στα 900 μέτρα, στην περιοχή του βουνού Αφάμη σε εδάφη ασβεστολιθικά και αργιλοπυλώδη. Η αλκοολική ζύμωση και η ωρίμαση συντελούνται σε δρύινη, άκαυτη δεξαμενή 2000 λίτρων. Αρώματα που θυμίζουν λεμόνι, γκρέιπφρουτ, πράσινο μήλο, λευκό ροδάκινο και λευκά άνθη. Κομψό στο στόμα, με ζωηρή οξύτητα και μέτριο σώμα, πλαισιωμένα από φρέσκια βοτανικότητα και μια αίθηση ορυκτότητας και αλμύρας.
Λ.Τ. 14.00€ (Oenus)
ZAMBARTAS XYNISTERI SINGLE VINEYARD (Π.Ο.Π. ΚΡΑΣΟΧΩΡΙΑ ΛΕΜΕΣΟΥ)
Ο Μάρκος Ζαμπάρτας και η ομάδα του οινοποείου στον Άγιο Αμβρόσιο,δημιούργησαν το πρώτο single vineyard Ξυνιστέρι που κυκλοφόρησε στην κυπριακή αγορά το 2014. Τα αμπέλια βρίσκονται σε υψόμετρο γύρω στα 950μ στο χωριό Μανδριά. Ζυμώνεται με γηγενείς ζύμες με τη μέθοδο pied de cuvée και παλαιώνεται σε δρύινα βαρέλια για 6 μήνες, τα οποία είναι επικαλυμμένα με ξύλο ακακίας. Αρώματα λευκών ανθών, εσπεριδοειδών, γλυκών μπαχαρικών με νότες προζυμιού. Μέτριο σώμα με απαλή κρεμώδη υφή και μακρά επίγευση.
Λ.Τ. 18.00€ (Vassos Eliades)
VASILIKON XYNISTERI SINGLE VINEYARD (Π.Ο.Π. ΛΑΟΝΑ-ΑΚΑΜΑΣ)
Το σταφύλι για την συγκεκριμένη ετικέτα προέρχεται από έναν ιδιόκτητο οικογενειακό αμπελώνα, μπροστά από το οινοποιείο, με την ονομασία «Βασιλικά». Βρίσκετα σε υψόμετρο 700 μέτρων, σε ασβεστοαργιλώδη εδάφη, και φυτεύτηκε το 1965. Μέρος του κρασιού ζυμώνει σε δρύινα βαρέλια στα οποία παραμένει για 4 μήνες να ωριμάσει με τις οινολάσπες του.Χαρακτηρίζεται για τα έντονα αρώματα εσπεριδοειδών, λουλουδιών και πυρηνόκαρπων φρούτων, και τις διακριτικές νότες από το βαρέλι όπως τη βανίλια και τα γλυκά μπαχαρικά, το κρυστάλλινο διαυγές χρώμα, τη σύνθετη γεύση και τη μακρά επίγευση.
Λ.Τ. 13.00€ (LaikoCosmo)
MARATHASA ATHASSI (Π.Γ.Ε. ΛΕΥΚΩΣΙΑ)
Η οικ .Παπαδούρη με την κατασκευή του οινοποιείου στον Καλοπαναγιώτη οραματίζεται την αναβίωση της αμπελοοινικής παράδοσης στην περιοχή της Μαραθάσας. Τα αμπέλια βρίσκονται στα 900-1100 μέτρα υψόμετρο οπού υπάρχουν διάσπαρτες και αθασιές (αμυγδαλιές). Μέρος του κρασιού ζυμώνει σε δρύινα βαρέλια προσφέροντας στο κρασί πλούτο και πολυπλοκότητα χωρίς να χάνει τη φινέτσα του. Αρώματα λευκόσαρκου ροδάκινου, εξωτικών φρούτων, λευκών λουλουδιών, λεμονιού, πράσινου τσαγιού και γλυκών μπαχαρικών. Στο στόμα κομψό με μεσαίο σώμα και οξύτητα και μακρά επίγευση.
Λ.Τ. 15.00€ (WineVault)
GEROLEMO SMILEFTIS OAK BARREL (Π.Γ.Ε. ΛΕΜΕΣΟΣ)
Τα αδέρφια Αθηνοδώρου, ο Χάρης και Αθηνόδωρος συνέχιζουν στο Όμοδος την παράδοση της οικογένειάς τους, ανέλαβαν τους οικογενειακούς αμπελώνες και το οινοποιείο στο δεύτερο μισό της δεκαετίας του 2000 και ξεκίνησαν να διευρύνουν την δραστηριότητα και να υλοποιούν το οινικό όραμά τους. Ο Σμιλευτής παράγεται από Ξυνιστέρι της περιοχής της Λαόνας το οποίο ζυμώνει σε δρύινα βαρέλια και κατόπιν ωριμάζει σε αυτά για 3 μήνες περίπου. Έχει τα αρώματα της ποικιλίας όπως ροδάκινο, εσπεριδοειδή, πράσινο μήλο και άνθη συνδυασμένα με τα αρώματα της δρυός και της βανίλιας από το βαρέλι. Ένα ισορροπημένο, φινετσάτο και ταυτοχρονα πλούσιο κρασί.
Λ.Τ. 12.00€ (Cavaway)
TSIAKKAS PITSILIA (Π.Ο.Π ΠΙΤΣΙΛΙΑ)
Η οικογένεια Τσιάκκα και η ομάδα του οινοποιείου στο Πελένδρι δίνουν μέγαλη έμφαση στις γηγενείς Κυπριακές ποικιλίες. Το Ξυνιστέρι για το κρασί Πιτσιλιά παράγεται από ένα αμπέλι στην περιοχή του Κάτω Πύργου, στα 1050 μέτρα υψόμετρο, σε αμμοπηλώδη και ηφαιστειoγενή εδάφη. Το κρασί ωριμάζει για 9 μήνες με τις οινολάσπες του, σε έναν συνδυασμό από γαλλικά, αμερικάνικα δρύινα βαρέλια καθώς και σε και 1st-fill βαρέλια Κουμανδαρίας. Στη μύτη βρίσκουμε αρώματα πυρηνόκαρπων, εσπεριδοειδών, πεπονιού, πλαισιωμένα βοτανικές και μελένιες νότες. Στο στόμα η ζωηρή οξύτητα ισορροπεί με το γεμάτο σώμα και τη διακριτική λιπαρότητα.
Λ.Τ. 20.00€ (Oenus)
EZOUSA XYNISTERI SINGLE VINEYARD PALLOURES (Π.Γ.Ε. ΠΑΦΟΣ)
Στη Κανναβιού της Πάφου ο Μιχάλης Κωνσταντινίδης ίδρυσε το 2003 το οινοποιείο Έζουσα. Τα βουνά και τα δάση που περιτριγυρίζουν την κοιλάδα, ο ποταμός Έζουσα και τα ηφαιστιογενή εδάφη της περιοχής δημιουργούν ένα ιδιαίτερα μικρόκλιμα. Το σταφύλι συλλέγεται από το αμπελοτόπι ’’Παλλούρες’’ σε υψόμετρο περίπου 450 μέτρων και ο Μιχάλης μαζί με τον οινολόγο Πλουτή Σώζου αποφάσισαν να ωριμάσει για 6 μήνες σε δρύινα βαρέλια 300lt με τις οινολάσπες του. Πλούσιο και πολύπλοκο στο στόμα με τονισμένη οξύτητα και αρώματα που θυμίζουν ροδάκινο, ξύσμα πορτοκαλιού, καβάφα (guava), λευκά άνθη με το βαρέλι να προσθέτει βανίλια και φρυγανισμένο ψωμί.
Λ.Τ. 20.00€ (Punin Wines)
TRIVIAL TIP: Πρώτη επαφή με δρύινα βαρέλια είχαν οι Ρωμαίοι, όταν και συνάντησαν τους Γαλάτες οι οποίοι τα χρησιμοποιούσαν για τη μεταφορά και αποθήκευση μπύρας. Τα χρησιμοποίησαν για το κρασί και ανακάλυψαν ότι η δρυς επιδρούσε θετικά στη γεύση και το άρωμα. Επίσης το σχήμα του βαρελιού βοηθούσε στη μεταφορά και την αποθήκευση.
